2024'ün en iyi Türkçe pop parçası hangisi?

Müzikolog ve besteci Nolan Gasser, Why You Like It: The Science and Culture of Musical Taste kitabında mevsimsel değişimlerin dinleyiciyi nasıl etkilediğinden bahseder. Yaz mevsiminde, insanlar daha enerjik ve dışa dönük hissettiklerinden zevklerinin de buna uygun eğilimler gösterdiğini dile getirir. Coastal Carolina Üniversitesi’nden Terry F. Pettijohn da ABD’deki üniversitelilerle yaptığı araştırmada mevsim değişikliği ile müzik dinleme eğilimi arasındaki ilişkiye odaklanır. Araştırmaya katılan öğrencilerin sonbahar ve kış aylarında blues, caz, klasik ve country müzik dinlemeyi tercih ederken yaz aylarında ise rap, hip hop, pop, soul, funk ve elektronik müzikleri listelerine eklediğine dikkat çeker.

Dünyanın en önemli müzik okulu Berklee College Of Music’in şarkı yazarlığı bölümünde yardımcı doçent olan Sarah Brindell de bir yaz şarkısının kodları olduğunu ve müziğin mevsimi olduğu fikrinin gerçek olduğunu dile getirir. Yani yaz şarkısı, yalnızca müzik endüstrinin dayattığı bir olgu değil bilimsel olarak da kanıtlanmış bir kültürel kavramdır. İnsanlar yazın daha hareketli müzik dinlemek istedikçe, yapımcılar, şarkıcılar kısaca müzik endüstrisi de hâliyle bu durumu bir pazarlama ürünü hâline getiriyor ve bundan nemalanıyor.

Demet Akalın, Serdar Ortaç ve Hande Yener ile yazı getirmek

90’lı yıllarda Türkiye’de o yazın şarkısının hangisi olduğu arabaların dışına taşan sesinden, Kral TV’de durmadan dönen klibinden, magazin haberlerinde fon müziği olarak kullanılmasından ve radyolarda yarım saatte bir çalmasından anlaşılırdı. Türkçe sözlü pop müziğin altın dönemini yaşadığı o yıllarda her yaz birçok şarkı popüler olurdu. Yaz şarkısı kavramının küresel yükselişi de o dönemde yani 90’larda yaşandı.

2000’lerde ise Türkiye’de yazın gelişini Fedon’un denize düşmesi ile Demet Akalın, Serdar Ortaç ve Hande Yener’in yeni şarkı çıkarması müjdelerdi. Ancak günümüzde sosyal medyanın yükselişiyle birlikte müziğin kültürel anlamda ifade ettiği anlam da milyonlarca parçaya bölündü. Pop egemenliğini kaybetti ve ön sırada rap müzik yer almaya başladı.

^{Hande Yener}

Bu yıl Tarkan albüm çıkardı; İrem Derici, Demet Akalın, Hande Yener ve Simge yazı hareketlendirecek pop şarkıları yaptı. Fakat Spotify’ın güncel 2024 yaz şarkıları listesinin ilk beşinde Simge, Lvbel C5, Reynmen, Gülşen ve Amo988 yer aldı. Listelerde ve sosyal medyada da eski yaz şarkıları yükselişe geçti. Sahi 2024 yazını hangi Türkçe pop şarkısı ile hatırlayacağız?

Bu yazın galibi Simge’nin 'Önümüz Yaz’ı

Posta gazetesi köşe yazarı Uğur Alkapar’a göre bu yaz Çeşme ve Bodrum’daki mekanlarda Simge’nin Önümüz Yaz şarkısı bol bol çalındı: 

“Zaten tam bir yaz şarkısı. Ayrıca Hande Yener’in Zombi parçası da çok popüler. Ben bu iki şarkıyla hatırlayacağım bu yazı.”

^{Uğur Alkapar}

Müzik direktörü, radyo programcısı ve son dönemde sosyal medyada eski yaz şarkılarını hatırlattığı videolarla da tanınan Ahmet Kamil Taşkın’a göre bu yazı etkili bir şarkıyla hatırlamayacağız: 

“Etkiliden kastım, çoğunluk tarafından dinlenen, her arabadan yükselen şarkılar. Aralarında Simge’nin şarkısı bu tanıma en yakını. Tüm formülüyle ‘ben yaz şarkısıyım’ diyor ancak mesele şarkılarda değil değişen dinleyici alışkanlıklarında. Dinleyici önüne düşen şarkılara ve hatta sosyal medyadaki şarkı kısımlarına göre sevip sevmediğine karar veriyor. Güzel şarkıları var ama görünür olamıyorlar. Tarkan albümünün genelini biraz ‘eski kafa’ bulsam da birkaç öne çıkabilecek şarkı vardı, onlara da şans verilmedi, hemen sonraki şarkılara geçildi, Instagram hikayesi gibi.”

^{Demet Akalın}

Yazar ve DJ Oben Budak’a göre de bu yazın galibi Simge: 

“Simge’nin şarkısı Önümüz Yaz’ın aranjesi de vokalleri de harika. Şahsen ben bu yazı onunla hatırlayacağım. Gülşen’in yeni şarkısı Bal, Lolipop’tan daha ihtişamlı olmasına rağmen kendine bir yer edinemedi. Çünkü Gülşen’in buna benzer çok şarkısı var. Demet Akalın ise eski hitlerini yakaladığı isimlerle çalışıyor, belki de bu yüzden zamanı yakalayamıyor. Hande Yener sesi ile herkesin önüne geçiyor. Yeni çıkan şarkılarını benimsemesen de dinliyorsun. Kaç sene önceki şarkıları şimdi daha çok ilgi çekiyor. Fakat genele bakacak olursak, artık beğeniler birbirine girdi, maç kutlamalarında bile o ahenk yakalanamıyor. Herkesin bir ağızdan söyleyebileceği bir şarkı çıkar mı artık, emin değilim.”

Tarkan'ın hâlâ alternatifi yok

Peki, megastar Tarkan’ın Haziran ayında çıkardığı yeni albümü Kuantum 51 neden bu yaz büyük bir patlayış yapamadı? Yoksa Tarkan, sonbaharı mı bekliyor? Uğur Alkapar bu soruya “Bence albüm çok iyi ama biraz pazarlamaya ve tanıtıma ihtiyacı vardı. Tarkan kendinden fazla emin bir şekilde böyle bir şey yapmadı ve kaybetti. Güzelim albüm kaynadı gitti” cevabını veriyor.

^Tarkan

Ahmet Kamil Taşkın da aynı fikirde: 

“Tarkan albümden bir şarkıyı öne çıkarır, belki klip çekerse sonbaharda öne çıkabilir. Ki böyle bir derdi olduğunu sanmıyorum. Her şarkısına stüdyodaki görüntülerden klipler yaptı ve dosyayı kapattı gibi.”

Oben Budak’a göre hâlâ Tarkan’ın yerine aday olan biri yok: 

“Dönem dönem iyi halkla ilişkiler ile köpürtülen isimler oluyor. Ama star dediğin dinlediğinde tüylerini diken diken etmeli, Tarkan gibi... Ben de 2024 yazını başka isimler üzerinden konuşmak isterdim ama elimizde hâlâ Tarkan var sadece. Albümde Müteşekkir gibi bir başyapıt var. Tarkan’ın albümü Eylül’de ikinci bir dalgayla yayılır.”

Artık herkesin popu kendine, devir böyle

Bu yazıyı yazma sebeplerimden biri bu yaz farklı türden müzik dinleyen kitleleri de biraraya getiren, nakaratı marş gibi olan bir pop şarkısına rastlamamamdı. 2024 yazında pop müzik kabuk mu değiştirmişti?

^{Ahmet Kamil Taşkın}

Ahmet Kamil Taşkın'ın bu konudaki fikri şöyle:

“Yazdan çok bu dönemin değişen ruhu etkili artık. Kimsenin kimseye tahammülü yok, negatif onlarca yorum ve yargı havada uçuşuyor. Önceden bu durum direkt dinleyici kontrolünde değildi, radyoda çalan şarkıyı çokça dinleyerek ya da müzik televizyonunda yayınlanan kliplere maruz kalarak şarkıları hayatlarına alıyordu insanlar. Şimdi müzik dinleme platformları olmasa ve eski sistem radyo, televizyon egemenliği olsa bu sene de birçok şarkı daha çok hayatımıza girerdi. Pop müziğin karşılığı da çok değişti. Alıştığımız pop arada kaldı. Rap, trap, arabesk bir yanda, daha Batılı işler yapan alternatif yeni nesil bir yanda. Ortada kalıp 2000’ler popunu devam ettirmeye çalışanların pek alıcısını göremiyorum. Artık herkesin popu kendine, devir böyle” 

Dönemin müziği arabeskleşti

^{Oben Budak}

Oben Budak’a göre dönemin müziği arabeskleşti: 

“Eskiden gece hayatında bir saatten sonra arabeske geçiş yapılırdı. Tüm mekanın birlikte hunharca ağıt yaktığı saatler başlardı. Ben o sırada mekandan ayrılırdım. Günümüzde maalesef her şey arabeske teslim oldu. Pop da rap de rock da arabesk soslu servis ediliyor. Arabesk de normalleştirildi. Bu yüzden yeni poptan zevk almam mümkün değil. Zaten genelde bu müzik tarzı dinleniyordu ama kimse itiraf edemiyordu gibi geliyor bana. En yaratıcı ismi bile o tarafa iten bir sistem var. Mert Demir mesela, yedi sene önce YouTube’da Beyaz Giyme cover’ını dinlediğimde çok şaşırmış sonraki üretimlerini merakla beklemiştim. Nihayetinde geldi arabesk cover’layan birine dönüştü.

Şarkıların marş olabilmesi için de düzgün bir Türkçeyle yazılması gerekiyor. Günümüz şarkıları prozodi hatalarıyla dolu. Şarkıcı birey, söz yazarlarının hatasını bir şekilde kelimeleri yutarak, daha hızlı söyleyerek kapatmaya çalışıyor ama dinleyici nasıl söylesin? İnsan söyleyemediği şarkıyı diline pelesenk edemez ki! Çok kötü sözler yazılıyor. Amerikan şarkılarındaki gibi gündelik hayatı anlatan, basit sözlü şarkılar piyasayı ele geçirdi. Derinlik olmayınca şarkıyla etkileşiminiz bir yere kadar oluyor.”

2024’ün popu çok daha geçici

Uğur Alkapar ise yola çıkışımın tam tersi bir düşünceye sahip: 

“Türkçe popta popüler ve yazın ruhunu yansıtanın Simge ve Hande Yener’in şarkıları olduğunu düşünüyorum. Fakat 2024’ün popunu geçici olarak tanımlıyorum. Çünkü her hafta o kadar çok şarkı çıkıyor ki, dinleyici hangi birini beğenip de çalma listesine alacak? Haberimiz bile olmuyor çoğundan. Ayrıca çok üretim kaliteli bir sonuç doğurmadı. Bu yüzden şarkılar gelip geçici. Biraz iş yapan şarkının yerine ertesi gün başka bir tane dinliyor oluyoruz. Bu yıldan bir klasik çıkmaz.”

Dünya değişirken müzik de değişiyor. Fakat değişmeyen bir şey var ki her yaza özgü bir şarkı akıllarda kalıyor… Peki, sana göre 2024’ün en iyi Türkçe sözlü pop şarkısı hangisi?