Türkiye'de basın özgürlüğü: "Baskıya karşı mücadele"

Türkiye'de basın özgürlüğü: "Baskıya karşı mücadele"

4 Mayıs - Zingat
Zingat ile birlikte

Zingat Uzman ’a soruyoruz: Hayalimizdeki evi satın mı almalı yoksa kiralamalı mı?

“ Ne yapmayacağına karar vermek, ne yapacağına karar vermek kadar önemlidir. ” demiş Steve Jobs.

Daha fazlasını öğren →

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü'nde, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü 2022 yılına ilişkin Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi verilerini paylaştı. 180 ülkenin yer aldığı listede 8 ülkenin özgürlük durumu iyi, 40'ı tatmin edici, 62'si sorunlu, 42'si kötü, 28'i ise çok kötü kategorisinde yer aldı. 

Yeni bir kutuplaşma dönemi

Endekste dünya genelinde bilgi kaosunun yarattığı etkiler "yıkıcı" olarak nitelendirilerek bu soruna dikkat çekildi. Yeni bir kutuplaşma dönemine girildiğinin ifade edildiği endekste demokratik toplumlarda fikir medyasının yaygınlaşması ve sosyal medyanın dezenformasyonu güçlendirmesinin bölünmeleri büyüttüğü belirtildi. Raporda şu ifadeler kullanıldı: 

"Uluslararası düzlemde, açık toplumlar ile medya ve platformlarını kontrol altında tutup propaganda savaşları yürüten despotik rejimler arasındaki asimetri, demokrasilerin zayıflamasına neden oluyor. Bu çifte kutuplaşma, her iki düzlemde de gerginliğin yoğunlaşmasında bir etken olarak ön plana çıkıyor."

Avrupa'da sıralama değişikliği 

Endekste liderliği Norveç korurken, Avrupa kıtasında görülen eşitsizliklerin derinleştiği vurgulandı. Bunlara örnek olarak AB üyesi ülkelerde gazetecilerin öldürülmesi ve bazı hükümetlerin gazeteci haklarını kısıtlayan düzenlemelere gitmesi gösterildi. Estonya ve Litvanya sıralamada ilk 10’a girerken, Hollanda "ilkler" arasından çıktı. Avrupa'da sıralama sonuncusu olan Bulgaristan'ın yerini Yunanistan aldı.

Öte yandan, Rusya'nın işgali sürdürdüğü Ukrayna'da "işgal ettiği bölgelerde haber kaynaklarını kasten hedef aldığı, yerel medyayı işbirliği yapmaya zorladığının görüldüğü" belirtildi.

Peki ya Türkiye? 

Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'de Türkiye, 149'uncu sırada yer aldı. Geçtiğimiz yıl 153'üncü sırada olan Türkiye için raporda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın aşırı yetkilerle donatıldığı, basın özgürlüğünün hiçe sayıldığı ve yargı sistemine müdahale edildiği ifade edildi. Son yılda iki gazetecinin öldürüldüğü ve bir foto muhabirin gözaltına alındığının vurgulandığı raporda Türkiye'de bu durumlara karşı mücadelenin de bulunduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi: 

"Yargı, Erdoğan'ın talebi üzerine tutuklamalar yapsa da bazı hakimler 'aşırıya kaçan baskıya' ses çıkarmaya başladı: Bazı gazeteciler, ‘Cumhurbaşkanı’na hakaret’, ‘örgüt üyeliği’ veya ‘örgüt propagandası’ gerekçelerine dayandırılan keyfi kovuşturmalarda beraat etti. Gazetecilere yönelik tutuklamanın yerini adli kontrol aldı."

TGC Raporu: 26 gazeteci cezaevinde

Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) da 2021-2022 Basın Özgürlüğü Raporu’nu açıkladı. Rapora göre 1 yılda 128 davada 273 gazeteci yargılandı. 60 gazeteci hakkında soruşturma açıldı. 57 gazeteci fiziksel saldırıya uğradı. 1 yılda gazeteciler toplam 75 yıl 5 ay 26 gün hapis cezasına mahkûm edildi. 26 gazeteci hâlâ cezaevinde. 

  • Öte yandan: 54 haber sitesine ve 1.355 haber içeriğine erişim engellendi. RTÜK, televizyon ve radyolara toplam 10 milyon 427 bin 902 TL para cezası verdi. 559 basın kartı iptal edildi. Basın İlân Kurumu gazetelere toplam 25 gün ilân kesme cezası verdi. Hürriyet, Halk TV ve FOX TV işverenlerinin itirazı nedeniyle 1400 medya çalışanının toplu sözleşme hakkı engellendi.   

TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş rapora ilişkin değerlendirmesinde Türkiye'de gazeteciliğin bir yandan zayıfladığını bir yandan da güçlendiğini söyledi. Durmuş, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: 

"Umudumuz, gazetecilerin mesleklerine olan bu bağlılığından geliyor. Bu bağlılık sayesindedir ki tüm baskılara rağmen gerçekler görünür olmaya devam edecek. Medya sektörü değişecek çünkü değiştireceğiz. Kalemlerimiz yeniden özgür olacak."

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

NEREDE YAYIMLANDI?

Aposto GündemAposto Gündem
∙

BÜLTEN SAYISI

🗞 Gönüllü geri dönüş, kürtaj yasası

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1 milyon Suriyeli sığınmacının gönüllü geri dönüşünü sağlayacak yeni bir projenin hazırlandığını açıkladı; ABD'de Yüksek Mahkeme'nin kürtaj hakkı tanıyan yasayı iptal etmeyi planladığı iddia edildi.

04 May 2022

Zingat ile birlikte
Win McNamee | Getty Images

YAZARLAR

İlkim Emirler

Deputy editor @ Aposto

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

10 maddede bu hafta

Bir çırpıda geçen haftanın öne çıkan gelişmeleri.

10 maddede bu hafta
10 maddede bu hafta

Bir çırpıda geçen haftanın öne çıkan gelişmeleri.

10 maddede bu hafta
10 maddede bu hafta

Bir çırpıda geçen haftanın öne çıkan gelişmeleri.

10 maddede bu hafta
Eğitimin ötesi: Güçlü kızlarla ortak bir gelecek inşa etmek

Türkiye’de kız çocuklarının eğitime erişiminde son 20 yılda önemli ilerleme sağlandı; ancak eğitimde kapanan makas, okuldan işe geçişte, ekonomik katılımda ve karar alma süreçlerinde yeniden açılıyor. Bugünün meselesi artık kız çocuklarını yalnızca okula ulaştırmak değil, değişen dünyada kendi yollarını çizebilecekleri beceri, özgüven ve fırsatlarla desteklemek. Aydın Doğan Vakfı, "Güçlü Kızlar Güçlü Yarınlar" projesiyle eşitsizliğin eğitim sonrasındaki halkalarına odaklanıyor.

Eğitimin ötesi: Güçlü kızlarla ortak bir gelecek inşa etmek
10 maddede bu hafta

Bir çırpıda geçen haftanın öne çıkan gelişmeleri.

10 maddede bu hafta