ABD, Starship ile uzay yarışında öne geçmeyi planlıyor

ABD ordusu, uzaya uydu gönderimi için SpaceX'in roketi Falcon 9'u  kullanıyor. SpaceX'e ait Starship'in Falcon 9'a göre daha düşük maliyetlerle aynı anda birçok uydu fırlatabilmesi ve uyduları yörüngede çok daha uzak bir mesafeye gönderebilmesi, ABD ordusunun Ay'ın yörüngesinde faaliyete geçme planında etkili bir rol oynayacak gibi görünüyor. Ayrıca Starship'in uydunun yanında enerji istasyonu gibi ağır yükleri de uzaya gönderebilecek güçte olması ABD'ye Çin'e karşı yer aldığı uzay yarışında büyük bir avantaj sunabilir. 

• Bir adım geriden: SpaceX'e ait Starship roketine ait üçüncü deneme uçuşu 14 Mart'ta yapılmıştı. Her ne kadar roket yörüngeye fırlatıldıktan sonra atmosfere dönüşte kaybolmuş olsa da, şirket roketin ilk iki denemesinde ulaşılan sonuçlarla birlikte çok daha önemli veriler elde ettiğini belirtti. Bu tekrar kullanılabilir mega roketin fırlatma maliyetlerinin SpaceX'in geliştiridiği bir diğer roket olan Falcon 9'dan daha düşük olacağı düşünülüyor.

Ek olarak: Pentagon, kargolarının uzaya gönderimi için de Starship'ten yararlanmayı düşünüyor. Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvar'ının Roket Kargo Programı bu konudaki araştırmalarına devam ederken, ABD hükümeti de 2022'de SpaceX ile 102 milyon dolarlık bir anlaşma yapmıştı. Bu anlaşma ile SpaceX, uzaya fırlatma gerçekleştiren araçlarıyla kargo taşımacılığına odaklanacaktı. ABD, bu programın bir adım ilerisi olarak planlanan ve ABD Uzay Kuvvetleri'nin 2025 bütçesinde yer alan Point to Point Delivery projesiyle uzaya kargo taşımacılığı konusunda ısrarlı olacak gibi görünüyor.

Neden önemli? ABD, Çin'e karşı Ay yörüngesinin kontrolünü sağlamak için girdiği yarışta geri planda kalmıştı. Çin, Ay yörüngesinde faaliyetlerine başladığı gibi Ay'ın Dünya'ya uzak kalan yerlerine de uydu yerleştirmeyi başardı. Bunun yanı sıra Çin'in Dünya'ya yaklaşık 35 bin kilometre mesafede jeostatik bir uzay aracı yerleştirmeye odaklanması ABD'yi huzursuz etmekteydi. Bu nedenle ABD, Starship'in başarılı olması ile Çin'e karşı kaybetmek üzere olduğu yarışta öne geçebilmek için SpaceX'in roketinden faydalanmayı hedefliyor.

Öte yandan: ABD'nin Starship için özel geliştirilmiş ve roketin tüm kapasitesini kullanabilecek sayıda uyduyu üretmesi yıllar sürebileceği gibi ABD'nin bu roketle Çin'e karşı elde edeceği avantajın uzun soluklu olmayacağı da belirtiliyor.

Karşılaştırma: Çin, uzaya gönderdiği uyduların sayısını artırmayı ve bu uyduların yanında kendi Starlink'ini geliştirmeyi hedefliyor. Uzay teknolojileri alanında hizmet veren Çin merkezli CASC, global uydu internet servisi üzerine çalışmalarını 2018'de duyurmuştu. 2023'te ilk uydu testlerini yapan CASC'in çalışmalarının hâlâ deneme sürecinde olduğu belirtiliyor. Buna ek olarak Çin, uydu üretimi kapasitesini genişleterek ve yeni uydu fırlatma alanları açarak uzayda 13 bine yakın uydudan oluşan bir ağ kurmayı hedefliyor. Bu sayı, her ne kadar SpaceX'in 40 binin üstünde uzaya uydu yerleştirme planının gerisinde kalsa da ABD için endişe verici gözüküyor.

Geniş Açı: SpaceX'e ait olan Starlink teknolojisinin Rusya'nın Ukrayna'ya karşı açtığı savaşta yararlı bir araç olduğu kanıtlanmıştı. Ukrayna ordusu, Rusya'ya karşı savaşta Starlink sayesinde birlikleri arasında kesintisiz iletişim sağlamış ve deniz kuvvetlerine ait SİHA'ları Starlink bağlantısı sayesinde kumanda ederek kıyılarındaki Rus ordusuna ait hedefleri vurabilmişti. Fakat Musk'ın Ukrayna ordusunun düzenlediği bazı operasyonlarda Starlink'i kullandırmaması ve Rusya'nın Ukrayna'da işgal ettiği alanlarda Starlink'in kullanımına izin vermesi ABD için bir tehdit oluşturuyor. 

• Bununla beraber: ABD, Starlink'in özellikle kutup bölgelerinde iletişim kurabilmek için kullanışlı olabileceğine dikkat çekmiş, ancak Pasifik Okyanusu’nun önemli noktalarında Starlink ile bağlantı kaybı yaşadıklarını da kaydetmişti.

Diğer beklentiler: Pentagon, uzay projelerinde Starship'i kullanmanın yanısıra bu roketi kullanarak Dünya'nın farklı yerlerine kargo taşımayı da hızlandırmak istiyor. ABD ordusu şu anda hava aracı C-17 Globemaster'ı bu alanda kullanmaya devam etmekte.

Ek olarak: ABD İstihbarat Servisi'nin, SpaceX ile yaptığı 1,8 milyar dolarlık gizli bir anlaşma doğrultusunda uzayda yüzlerce ajan uydudan oluşan bir ağ kurmayı hedeflediği de iddia ediliyor.