19 Mart’tan Kıbrıs’a: AP’nin Türkiye raporunda hangi konulara değinildi?

Avrupa Parlamentosu (AP), yayımladığı 2025 Türkiye Raporu’nda Kürt sorununun çözümü kapsamında MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin yaklaşımını ve Abdullah Öcalan’ın “silah bırakma ve örgütü feshetme” çağrısını “tarihî fırsat” olarak değerlendirdi. Raporda Bahçeli’nin yaklaşımı “yapıcı” olarak yorumlanırken, Öcalan’ın PKK’ya silah bırakma ve fesih çağrısı “memnuniyet verici” olarak tanımlandı.

AP’nin bu yılki raporu, 7 Mayıs Çarşamba günü AP'nin Strazburg'daki genel kurul oturumunda tartışmaya açılacak.

19 Mart yorumu

AP’nin bu yılki Türkiye raporunda, "siyasi partilerin ve muhalefet üyelerinin sürekli hedef alındığı ve giderek artan baskılara maruz bırakıldığı" belirtildi. Raporda, 23 Mart’ta tutuklanan İBB Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun yanı sıra Şişli, Beylikdüzü gibi diğer CHP’li belediye başkanlarının da tutuklanıp görevden uzaklaştırılmaları "olağanüstü kaygı verici" olarak tanımlandı.

19 Mart operasyonlarını "meşru bir siyasi rakibin yaklaşan seçimlerde aday olmasını engellemeye yönelik politik motivasyonlu hamleler" olarak değerlendiren AP, bu hamleler ile "ülkenin tam anlamıyla otoriter bir modele itildiğini" söyledi.

Mali yardımlara AİHM kararı koşulu

Raporda Türkiye'nin bir Avrupa Konseyi üyesi devlet olarak AİHM kararlarını yerine getirme yükümlülüğü bir kez daha hatırlatıldı. 

Raporda Türkiye'nin Osman Kavala, Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ hakkındaki AİHM kararlarını uygulamaması nedeniyle Avrupa Konseyi önünde ihlal prosedürleriyle karşı karşıya kaldığı belirtildi ve AB mali yardımlarının bu kararlara uyum koşuluna bağlanmasını önerdi. Katılım süreciyle ilgili olarak da AB üyeliği yerine yeni bir ortaklık modeli önerisi yinelendi.

Türk dış politikasına eleştiriler

Gümrük Birliği’nin modernizasyonunun Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin "Kıbrıs Cumhuriyeti" olarak tanınması şartına bağlandığı raporda, Türkiye’nin BRICS+ başvurusu, Hamas’a verdiği destek, Rusya ile artan ticareti ve Mavi Vatan politikası eleştirilirken, Türkiye’nin dış politikası için “AB çizgisine aykırı” yorumu yapıldı. 

Raporda, Türkiye'nin Ankara Anlaşması Katma Protokolü'nü "istisnasız ve ayrımcılık yapmadan tüm üye devletlere genişletmesi gerektiği" vurgulanarak "Kıbrıs Cumhuriyeti" tanınmadan Gümrük Birliği'nin güncellenmesinin imkansız olduğu belirtildi.

Vize serbestisinde 6 kriter hâlâ eksik

Türkiye’nin vize serbestisi için gereken altı kriteri hâlâ karşılamadığını vurgulayan raporda, sürecin ilerleyebilmesi için somut adımlar atılması gerektiği belirtildi. Vize kolaylığı için ticaret ve Erasmus gibi alanlarda özel çağrı yapıldı.