Orman Adam: Jadav Payeng

İnsan ömrü ortalama 79 yıl, peki bir ormanın ömrü ne kadar? Bir meşe ağacı mesela, neredeyse 500 yıl yaşıyor. O yıllarda kaç ömür barındırıyor, kimlere gölge oluyor? Kaç kuş dallarına konuyor? Kaç canlıya yuva oluyor? Kaç kez sararıp yeniden yeşeriyor? Kimilerimiz seçimlerimizle bir ağacın bu muhteşem yolculuğuna balta vururken, kimilerimizin ise minik bir fidan için bile yüreği çarpıyor.

Central Park’tan bile büyük bir orman düşünün. Tek bir insan tarafından, 16 yaşından itibaren her gün ağaç dikilerek yaratılmış. Tam 40 senedir bu ormana adanmış bir hayat. O hayatın sahibi, ‘Orman Adam’ diye bilinen Jadav Payeng.

Jadav Payeng’in hikayesi, Hindistan’da Brahmaputra nehrinin yakınındaki Majuli Adası’nda ölen yılanları görmesiyle başlamış. Her sene nehrin taşmasıyla birlikte Majuli Adası sel felaketleriyle zamanla çoraklaşıp, çöl olmaya yüz tutmuş. Neredeyse hiç ağaç olmadığı için güneşin sıcağından kaçamayan sürüngenler de bu sebepten topluca ölmeye başlamış. İşte bunu gören 16 yaşındaki Jadav Payeng şu soruyu sormuş: “Ya biz de bir gün bu yılanlar gibi olursak o zaman ne yapacağız?”

Kendisi için cennet olarak tanımladığı Majuli Adası’nı kurtarma planına bambu ağacı dikerek başladığında ada halkı Payeng’in bir şeyleri değiştirebileceğine pek de inanmamış. Yolculuğuna yalnız devam eden kararlı Payeng, ağaçları büyüdükçe onları en çok ekonomik çıkarları için göz diken insanlardan korumakta zorlanmış. Zamanla ağaçların sayısı arttıkça, yetiştirdiği ağaçların tohumlarını kullanarak ağaç dikimi de kolaylaşmış ve hızlanmış. Payeng’in ormanı sayesinde Majuli Adası’ndaki erozyon ve sel sorunu da büyük ölçüde çözüme ulaşmış. Şu anda Central Park’ın neredeyse iki katı büyüklüğüne ulaşan bu orman şimdilerde fillere, su aygırlarına, geyiklere, kaplanlara ve daha nice canlıya ev sahipliği yapıyor.

Payeng hala her sabah erkenden ormanının yolunu tutuyor ve son nefesini verene kadar da yeni hayatlar, ağaçlar dikmeye kararlı. Ülkesinin Tarım Bakanlığı ile görüşüp, Hindistan cevizi ağaçlarıyla hem bölge ekonomisini desteklemeyi hem de adanın iklim değişikliğine uyum sağlaması planını da gündeme getirmiş. 

Forest Man belgeselinin yönetmeni William Douglas McMaster. Payeng’in yolculuğunu, “alçakgönüllü ve tutkulu” diye tanımlıyor. 2014 yılında Cannes Film Festivali’nden ödül alan 16 dakikalık belgesel ile Payeng’in hikayesi hepimiz için ilham niteliğinde.