Gazze'de 'barış dönemi' umudu: Şarm el-Şeyh anlaşması imzalandı

ABD Başkanı Donald Trump ve Mısır lideri Abdülfettah Sisi'nin öncülüğünde 20'den fazla lider Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen "Ortadoğu'da Barış" zirvesinde buluştu. Gazze'deki ateşkesin arabulucuları ABD, Türkiye, Katar ve Mısır, kalıcı barış için niyet beyanı imzaladı. Dört ülkenin ateşkeste garantör ülke rolünü üstlenmesi bekleniyor.

İmzalanan Şarm el-Şeyh Anlaşması'nın detayları henüz açıklanmazken Trump, belgede barış sürecinde geçerli olacak kural ve düzenlemelerle birlikte "pek çok başka şeyin" yeraldığını belirtti. Gazze'de "kalıcı bir barışa doğru ilerlediklerini" söyleyen Trump, "Birlikte geliştirdiğimiz 20 maddelik planı yerine getirme konusundaki kararlılığımız, o parlak geleceğe ulaşmanın önemli bir temeli olacak ve şu anda konuştuğumuz gibi bu konu üzerinde çalışılıyor ve aslında üçüncü ve dördüncü aşamadayız" dedi.

• Kimler katıldı: ABD Başkanı Donald Trump, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed el-Sani, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Sisi ve Recep Tayyip Erdoğan'ın bulunduğu imza masasının arkasında, aralarında Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin de olduğu çok sayıda lider yer aldı.

Trump, ateşkese dair niyet beyanını imzalarken "Bu noktaya gelmesi 3.000 yıl sürdü, inanabiliyor musunuz?" dedi ve Eski Ahit'e gönderme yapan "Ortadoğu'da 3.000 yıllık savaş" retoriğini sürdürdü.

Erdoğan'a övgüler

ABD Başkanı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ayrıca teşekkür ederek "Hiçbir zaman bizi yüzüstü bırakmadı. Ne zaman ihtiyaç duysak hep yanımızda oldu" ifadesini kullandı. Erdoğan hakkında "Her zaman benimle birlikte oldu. Çok çetin bir insan" diyen Trump, "Kendisiyle bir sorun yaşandığında hep beni arıyorlar, ben de genelde bir çözüm buluyorum" şeklinde konuştu.

• Öte yandan: İsrail basını ve Mısır Cumhurbaşkanlığı'nın iddialarının aksine İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu zirveye katılmadı. Hürriyet gazetesindeki bir haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın havadayken Netanyahu'nun katılımıyla ilgili bilgiyi aldığını ve bunun olması hâlinde zirveye katılmayacağını söylediği öne sürüldü.

Gazze'nin yeniden inşası

Toplantının ev sahiplerinden Mısır lideri Sisi, Trump'a "Bölgede barışı sağlayabilecek tek kişi sizsiniz" sözleriyle seslendi. Sisi, Gazze Şeridi'nin yeniden inşası için Mısır ve Almanya'nın ortaklaşa planladığı konferans için ABD Başkanı'ndan destek istedi. Konferansın tarihi netleşmese de Kasım ayında yapılması hedefleniyor.

• Bu arada: Trump, Gazze'nin yeniden imarı hakkında "daha kolay bir süreç olacak" dedi.

Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa da AB'nin sınır güvenliği, kapasite geliştirme ve polis eğitimi alanlarındaki misyonlarını yeniden aktive edeceğini, Gazze'nin yeniden inşası sürecinde de aktif rol üstleneceğini söyledi.

Gazze'de rehine takası

Günün ilk gelişmesi ateşkes anlaşmasının ilk safhasının en önemli maddesi olan rehine-tutuklu takasıydı. Hamas, anlaşma kapsamında 20 İsrailliyi Uluslararası Kızılhaç Komitesi heyetine teslim etti. Buna karşılık İsrail de 1968 Filistinliyi serbest bıraktı.

Hamas, sayıları 28 olduğu belirtilen rehine naaşlarından 4'ünü de teslim etti. Cenazelerin tümünün teslim edilmemesine tepki gösteren Rehineler ve Kayıp Yakını Aileler, Gazze'deki tüm rehineler geri dönene kadar "anlaşmanın uygulanmasının derhal askıya alınması" çağrısında bulundu.

İsrail Parlamentosu'nda "Filistin'i tanıyın" protestosu

Trump, Mısır'daki Gazze zirvesi öncesi İsrail Parlamentosu'nu (Knesset) ziyaret etti. Parlamentodaki hitabı sırasında "Filistin'i tanıyın" dövizi açan sol parti Hadaş üyesi milletvekilleri Eymen Avde ve Ofer Cassif zorla dışarı çıkarıldı.

Trump, Avde ve Cassif'in zorla dışarı çıkarılmasının ardından "Bu çok etkili oldu" derken Avde "Beni, tüm uluslararası toplumun hemfikir olduğu bir talepte bulunduğum için salondan çıkardılar. Bu talep, Filistin devletinin tanınmasıydı. Bu basit gerçek kabul edilmeli; burada iki halk var ve ikisi de hiçbir yere gitmiyor" ifadesini kullandı.