Google LaMDA 2

Geçtiğimiz hafta gerçekleşen Google I/O 2022 konferansında Google CEO’su Sundar Pichai şirketin “şu ana kadarki en gelişmiş sohbet yapay zekâsı” için beta test aşamasına gelindiğini duyurdu.

Pichai’ye göre LaMDA 2 adı verilen ve herhangi bir konuda karşılıklı sohbet etme kapasitesine sahip olan robot (chatbot), Google çalışanlarının yürüttüğü testlerde başarılı oldu. AI Test Kitchen adını verdikleri uygulama üzerinden artık botun başkaları tarafından da test edilebileceğini duyuran Pichai, kullanıcıları bir konuda uyardı: “Her ne kadar iyileştirmişmeler yapmış olsak da, botun hatalı, yakışıksız ya da kırıcı yanıtlar vermeyeceğinin bir garantisi yok.”

Yapay zekâ, internet aramalarını otomatik tamamlama teknolojisi sayesinde hayli iyileştirmiş durumda. Bunun yanında birçok üretkenlik uygulaması, tamamlayıcı sözlükler ve hatta kod yazmaya yardımcı uygulamalar da artık standart hale gelmiş durumda. Zaten Pichai de projeyi geçtiğimiz yıl ilk defa duyurduğunda LaMDA’nın arama motoruna, sanal asistana ve ofis uygulamalarına eklemlenebileceğini söylemişti. Ancak vadettiği tüm imkanlara rağmen yapay zekâ botların güvenilirliği hâlâ tartışılır durumda.

Google’ın LaMDA’sı (Diyalog Uygulamaları için Dil Modeli) makine öğrenimi araştırmacılarının “geniş dil” adını verdiği modelin bir örneği. Bu terim, çok büyük hacimli metinleri tarayarak modelini istatistiki bir yaklaşımla oluşturan yazılımları tarif etmede kullanılıyor. Örneğin LaMDA, aralarında Wikipedia, soru-cevap siteleri ve online forumların da bulunduğu trilyonlarca satır yazı kullanılarak eğitilmiş. Bu devasa veri seti, algoritmanın farklı üslupları anlamasını ve aktarmasını da sağlıyor.

Sesli asistanlar

^Google

Siri ve Alexa gibi sesli asistanlar önceden tanımlanmış isteklere cevap verebiliyor. Eğer LaMDA projesi başarılı olursa organik olarak iletişim kurabilen ilk yapay zekâlı asistan olacak. Google’ın yayımladığı sohbet kayıtlarında göründüğü kadarıyla LaMDA bilgilendirici, düşündürücü, hatta yer yer komik olmayı dahi başarıyor. 

Öte yandan, geniş dil modellerinin argo kullanmak, edepsizce konuşmak, hatta ırkçılık yapmak gibi sorunlara yatkınlığı biliniyor. İnternetin uçsuz bucaksız dehlizlerindeki milyarlarca cümleyi taramanın kötü yanlarından biri de bu. Örneğin metin üreteci GPT-3’ü tasarlayan OpenAI, geliştirdikleri yazılımın cinsiyetçi ve ırkçı söylemlerde bulunabildiğini, bu nedenle gözetim altında kullanılması gerektiğini belirtiyor.

Aynı risk LaMDA’da da mevcut. Ancak Pichai, iç testlerde çalışanların yapay zekâyı ellerinden geldiğince eğittiğini ve robotun ofansif şeyler söyleme eğilimini hayli körelttiklerini belirtiyor. Bu nedenle her ne kadar Google’ın ne zaman yayımlayacağı ve kimlerin erişimine açacağı belli olmasa da AI Test Kitchen uygulaması robotun eğitiminin tamamlanmasında önemli bir rol üstlenecek.

Nasıl Çalışıyor?

^Google

Test Mutfağı, yapay zekânın nelere muktedir olduğunu daha iyi gösterebilmek adına 3 farklı deneyim sunacak.

Bunlardan ilki bir interaktif hikaye anlatıcı modu. Kullanıcının bir sahne tanımladığı bu senaryolarda, sohbet robotu sahneyi hayal ederek detaylandıracak. Uygulamanın ikinci işlevi ise verilen bir konu hakkında muhabbet edebilmesi. Örneğin uygulama evcil hayvanınız hakkında sizinle sohbet edecek. Böylece robotun konudan sapıp sapmadığı gözlemlenebilecek. 

Son olaraksa uygulama üzerinde karmaşık “yapılacaklar listeleri” oluşturulabilecek. Misal, canlı tanıtımda bir çalışan “bahçeme sebze ekmek istiyorum” dediğinde, Google’ın robotu bunu gerçekleştirebilmesi için atması gereken altı adımı kendisine listeledi. Tabii bir de uyarı ekleyerek: “Hatalı ya da uygunsuz bilgiler içerebilir.” 

Örneğin çalışan “çevrenizde nelerin iyi yetiştiğini inceleyin” adımına tıkladığında, “komuşunuzun bahçesine göz atın” önerisiyle karşılaştı. Sağol LaMDA, çok yardımcı oldun.

Tabii geniş dil modellerinin ne kadar başarılı olacağını kestirmek tam anlamıyla mümkün değil. Mühendisler tespit edilen açıkları ne kadar yama yapsalar da sistemde her zaman boşluklar kalması olası. Bu nedenle robotun geniş kitlelerce test edilmesi ve çalışanların yaratamayacağı senaryolara maruz kalması önem taşıyor.

Pichai, LaMDA’yı geliştirirken Google’un sosyal bilimcilere ve insan hakları uzmanlarına danışacağını paylaştı. Yapay zekâ aynı zamanda Google’ın 2018’de yayımladığı AI ilkelerine de sadık kalacak. Bu kurallar, ABD ordusunun yapay zekâ destekli çalışmalarına Google’ın katılması nedeniyle çalışanlardan gelen tepkiler üzerine belirlenmişti. Yaşanan skandalda aralarında şirketin yapay zekâ etiği dairesinin kurucu-yöneticileri Timnit Gebru ile Margaret Mitchell'ın da bulunduğu isimlerin görevlerine son verilmiş ve birçok mühendis Google ile yollarını ayırmıştı.

_{Bu yazı ilk olarak WIRED'da yer aldı.}