Haberler

Dünyada şehirler, kırsal alanlara kıyasla önemli ölçüde daha hızlı ısınıyor

Şehirlerde yaşayan insanlar, kırsal alanlarda yaşayanlara kıyasla sıcak havalardan daha fazla etkileniyorlar. Başlıca sebeplerinden biri ise: kentsel ısı adası etkisi. 

Kentsel ısı adaları, çevresindeki kırsal alanlardan önemli ölçüde daha sıcak olan alanlardır. Başlıca sebebi ise, insan faaliyetleriyle birlikte değişen toprak yapısı, azalan yeşil alanlar ve şehirlerde sıkça bulunan asfalt, beton gibi ısıyı tutan malzemelerdir. Kentsel ısı adaların çevre alanlara kıyasla sıcaklık farkı 5 dereceye kadar çıkabilir. İklim değişikliğinin şiddetlenmesi ve nüfusun artmasıyla, kentsel ısı adası etkisinin daha da artması bekleniyor.

Nature Communications Earth and Environment adlı bilimsel dergide yeni yayımlanan bir çalışmada iklim değişikliğinin kentsel ısı adalarına etkisi incelendi. Çalışmaya göre:

• Dünyada şehirler her on yılda ortalama yarım derece ısınıyor. Bu değer kırsal alanlara göre üçte bir oranda daha fazla. 
• İklim değişikliği ve kentleşme şehirlerdeki yüzey ısınmasını hızlandırıyor. 
• Şehirlerin ağaçlandırılması kentsel ısı adası etkisini azaltmaya yardımcı olabilir. Öte yandan ağaçlandırmanın olumlu etkisi bölgeden bölgeye farklılık gösterebiliyor. Örneğin, ağaçlandırmaya bağlı olarak Avrupa şehirlerinde ısınma her on yılda 0,13 derece azaltılabilirken, bu etki Chicago’da 0,08 derece.

Baltık Denizi’nde yaşanan metan sızıntısı iklim açısından ne anlama geliyor?

26 Eylül'den bu yana, Rusya'dan Almanya'ya uzanan sualtı gaz boru hatlarında gizemli sızıntılar ortaya çıktı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından Rusya ile Batı arasındaki gerginlik ve enerji krizi dikkate alındığında, bu sızıntıların sabotajla bağlantılı olabileceği düşünülüyor. Sismologlar tarafından sızıntıların nedenini belirlemeye yardımcı olabilecek veriler toplandı. Bu verilerle sızıntılara bağlı olarak ne kadar metan gazının sızdığı da belirlenmeye çalışılacak.

26 Eylül gecesi, Kuzey Akım 2 boru hattının operatörleri, borulardaki basıncın aniden düştüğünü tespit ettiler. Bu olaydan kısa bir süre sonra, Baltık Denizi yüzeyinin 1 kilometre genişliğindeki alanı sızan gazla köpürmeye başladı. Kuzey Akım 2 boru hattı, Rusya'nın Şubat ayında Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana kapatılmış durumda, ancak borular hala çoğunluğu metan olan gazla dolu.

Yaşanan bu olay iklim bilimcilerini de alarma geçirdi. Bir zamanlar petrol ve gaz endüstrisinde mühendis olan ve şimdi New York City merkezli Çevre Savunma Fonu'nda enerji geçişi direktörü olan “Andrew Baxter”, borunun boyutlarına ve su sıcaklığına dayanarak, boru hattındaki ilk ani basınç düşüşü sırasında muhtemelen 115 bin ton metanın salındığını tahmin ediyor. Baxter, bu sızıntının genel etkisinin iki milyon arabanın yıllık karbon salımına eşdeğer olduğunu söylüyor.

Berkeley Earth'te iklim bilimcisi olan “Zeke Hausfather”, "Bu rakamlar doğrulanırsa, tek bir yerde yaşanmış tarihin en büyük doğal gaz sızıntılarından biri olacak" diyor. Ancak yine de küresel salımların büyüklüğüne kıyasla bu salımlar yine de küçük kalıyor. Tahminlere göre, yaşanan bu olay, çok büyük olmasına rağmen, petrol ve gaz endüstrisinden kaynaklanan küresel yıllık metan salımlarının yüzde birinin bile altında.