Haberler

Bilim insanları Amazon'da şimdiye kadar bulunan en uzun ağaca ulaştı

Üç yıllık planlama, beş keşif ve ormanda iki haftalık yoğun bir yürüyüşün ardından, bilim insanları Amazon yağmur ormanlarında şimdiye kadar bulunan en uzun ağaca ulaştılar. Kuzey Brezilya'daki Iratapuru Nehri Doğa Rezervi'nin yukarısına uzanan dev ağaç, 88,5 metre uzunluğunda. Çevresi ise yaklaşık 10 metre!

Araştırmacılar, devasa ağacı ilk olarak 2019'da üç boyutlu bir haritalama projesinin parçası olarak uydu görüntülerinde tespit ettiler. Sonrasında, akademisyenler, çevreciler ve yerel rehberlerden oluşan bir ekip, ağaca ulaşmak için bir keşif gezisi düzenledi. Zorlu arazide 10 günlük bir yürüyüşün ardından keşifi tamamlayamadan geri dönmek zorunda kaldılar. Bölgeye daha sonra yapılan seferlerle birçok yeni devasa ağaç keşfedildi.

En yeni keşfedilen ağaç için yapılan araştırmalar sırasında birçok toprak ve yaprak örnekleri toplandı. Bu örnekler kullanılarak ağacın kaç yaşında olduğu ne kadar karbon depolamış olduğu gibi sorular yanıtlanmaya çalışacak. Çalışmada görev alan bilim insanı Silva'nın tahminlerine göre, ağaç en az 400 ila 600 yaşında.

Silva, bölgedeki dev ağaçların ağırlıklarının yaklaşık yarısının atmosferden emilen karbondan oluştuğunu söylüyor. Bu açıdan dev ağaçlar iklim değişikliğini hafifletmede önemli bir role sahipler. Medeniyetten uzak bölgelerde olmalarına rağmen, Amazon ormanlarının devasa ağaçları da tehdit altında. Keşif gezisinin düzenlenmesine yardımcı olan çevre grubu Imazon'dan Jakeline Pereira, Angelim vermelho adlı bu dev ağaç türünün gövdesinin, keresteciler tarafından çok değerli olduğunu söylüyor. Ayrıca Iratapuru rezervi  yasadışı altın madencileri tarafından işgal ediliyor.

Son üç yılda, Brezilya Amazon'unda yıllık ortalama ormansızlaşma, önceki on yıla göre yüzde 75 arttı. Amazon'un bu kadar korkutucu düzeyde ormansızlaşmayla karşı karşıya olduğu bir zamanda ormanların korunması ve restore edilmesi büyük öneme sahip.

Görünmez su krizini görünür kılmak

Su kalitesi sorunları, Dünya Bankası tarafından "görünmez bir kriz" olarak değerlendiriliyor. Sebebi ise; 

• temel olarak yetersiz izlenmeleri, 
• tespit edilmelerinin zor olması,  
• çoğu zaman insan gözüyle algılanamıyor olmaları. 

Bununla birlikte, nüfus artışı, ekonomik kalkınma ve iklim krizi nedeniyle küresel su kaynaklarının kalitesi giderek daha fazla baskı altına girmiş durumda.. 

Temiz su halk sağlığı, enerji üretimi ve tarımsal üretim gibi toplumsal ihtiyaçlarımız ve ayrıca ekosistemin sağlığının korunması için hayati öneme sahip. Örneğin, dünya çapında tahminen her yıl yaklaşık 829.000 kişi içme veya sanitasyon amacıyla kullanılan suyun kalitesinin düşük olmasına bağlantılı olarak hayatını kaybediyor.

Nature Communications Earth & Environment adlı bilimsel dergisinden yeni yayımlanan bir çalışmada, küresel nehirlerin ve akarsuların mevcut ve gelecekteki kirlilik durumunu daha iyi ortaya koyabilmek için yeni bir su kalitesi modeli geliştirildi. Çalışmaya göre, yılın büyük bir bölümünde, dünyanın çeşitli birçok bölgesindeki su kalitesi, insanlar ve ekosistem sağlığı için gerekli görülen kritik eşikleri aşmaya devam edecek. Bu durum, özellikle Sahra altı Afrika ve Güney Asya'daki ülkeler olmak üzere gelişmekte olan ülkeler için geçerli.

Bununla birlikte, bu sorunları yönetmek için en uygun yolu bulmak oldukça zor. Atık su arıtmalarının genişletilmesi pahalı bir süreç olabileceğinden, mevcut SDG hedefine ulaşmak bile ciddi ekonomik zorluklar doğurabilir. Öte yandan, salımlarımızı azaltmamız ve atık su yönetimine yönelik yeni yaklaşımlar geliştirmemiz şart.