Kanvasın dışında: Kripto sanat ve NFT
Kitap alışverişinden daha fazlası: tamadres Pandemiyle büyüyen e-ticaret hacmi, kitap alışveriş sitelerinin istatistiklerine de yansıdı. Ürettikleri içeriklerle ve okurlara sunduğu ayrıcalıklarla bir kitap alışveriş sitesinin ötesine geçmeyi başaran tam adres ’in verileri, pandemi döneminde satışlardan en büyük payı klasiklerin ardından kişisel gelişim, felsefe ve psikoloji gibi kategorilerin aldığını gösteriyor. Çocuklarıyla daha çok vakit geçiren ailelerin hobi ve çocuk kitaplarına olan ilgisi de satışlara yansıyan başka bir gelişme olarak öne çıkıyor. Okurlar klasiklerden Sabahattin Ali, Stefan Zweig, George Orwell ve Virginia Woolf gibi yazarların kitaplarına ilgi gösterirken belirsizlik çağında Doğan Cüceloğlu, Yuval Noah Harari ve Sinan Canan gibi yazarların eserlerinin ilgi gördüğü de dikkat çekiyor. Yayıncılıktan ve kitaptan anlayan genç bir ekibin hayata geçirdiği tam adres bu gibi çalışmaları, dönemsel kampanyaları ve içerikleriyle kitabın ve kültürün tam adres 'i olmayı sürdürüyor. tam adres : Daha önce yayıncılık sektörünün çeşitli alanlarında çalışmış genç bir ekip tarafından kurulan tam adres , nitelikli eserleri okurlarla buluşturmanın yanı sıra Türkiye’nin entelektüel birikimine değer katmak ve tüm kitapseverlerin tam adres ’i olmak amacıyla faaliyet gösteriyor. Edebiyat, bilim, çizgi roman, çocuk kitapları, eğitim, felsefe ve düşünce, hobi, kişisel gelişim, sağlık, tarih, yemek gibi kategorilerde sevilen yayınevlerinin kaliteli eserlerine erişilebilen tam adres 'te okurlar çeşitli kırtasiye ürünlerine de ulaşabiliyor. Ziyaretçilerine alışılagelmiş kitap alışverişinden fazlasını sunmak ve edebiyatçıların dünyasını yakından göstermek isteyen tam adres , hem okurları hem de kültür sanat dünyasını besleyebilecek bir kitap satış platformu olarak hizmet veriyor. Ayrıca tam adres , Aposto10 koduyla Duende okurlarına özel indirim fırsatı sunuyor. tam adres ’i farklı kılan ne? tam adres, Türkiye’nin entelektüel birikimine değer katan bir kültür sanat platformu olma amacı kapsamın da blogunda yayımladığı yazılı i çeriklerle ve YouTube kanalındaki video içerikleriyle diğer alışveriş sitelerinden ayrılıyor. Kültür, sanat, edebiyat gibi konulara eğilen yazıların, edebiyatçılarla ve bilim insanlarıyla gerçekleştirilen söyleşilerin ve farklı türden okuma listelerinin paylaşıldığı blog, her ay bir tema etrafında, adeta bir dergi gibi tasarlanıyor. Geçtiğimiz ay “Kadın” temasının işlendiği blogda bu ay tam adres Çocuk Kitapları Şenliği’nden de hareketle “Çocuk” teması üzerine içerikler planlanıyor. Bu temadaki yazılara ve söyleşilere, “Bana Bir Masal Anlat” adlı video serisi eşlik ediyor. Bunların yanı sıra tam adres ’in okurlara edebiyatçıları daha yakından tanıma fırsatı sunmayı hedefleyen içerikleri ve projeleri arasında Ece Temelkuran ’ın Zagreb’den okurları için imzaladığı kartpostallar; Ahmet Ümit , Murat Menteş, Bahar Eriş ve İskender Pala gibi önemli yazarların kendi kitaplarından birer bölüm okudukları videolar; Sadi Tekin tarafından tam adres için tasarlanan bez çanta ve kitap ayracı gibi ürünler yer alıyor. tam adres 'i yakından tanımak, Çocuk Kitapları Şenliği kapsamında %70'e varan ve Aposto!’ya özel indirimlerden faydalanmak ve tam adres 'in kitapseverler için hazırladığı içerikleri keşfetmek iç in bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca tam adres ’ten en güncel haberler için Instagram hesabını da takip edebilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
NFT (non-fungible/değiştirilemez token) furyası son birkaç aydır sanatla ilgili olan ya da olmayan birçok insanın gündem konusuna dönüştü. Kripto sanat, astronomik satış rakamları derken bir şeyi NFT’ye dönüştürmenin kolaylığı, her NFT’nin sanat sanılması gibi yanılgılarla doğan birçok yanlış anlaşılma söz konusu. Önümüzdeki birkaç yazıda NFT hakkında yanlış bilinenler üzerinden kripto sanatın detaylarına ineceğiz.
Kripto sanatın tanımı ve NFT’lerin ne zamandır hayatımızda olduğu, günümüzdeki popülerliğinin sebebi ve ilk örnekleri, geleneksel sanat piyasalarıyla kurduğu ilişki, sürdürülebilirlik tarafı, kripto sanatın çevreye verdiği zararlar, estetik değeri, bağışlar ve sektörün geleceği hakkındaki öngörüler, sistemin oturması için duyduğu ihtiyaçlar bu yazı serisinde konuşacağımız konular arasında yer alıyor. NFT’nin ortaya çıktışı, asıl işlevleri ve kullanım alanları ise okuduğunuz yazının konusunu oluşturuyor.
Banksy, Morons (White), 20062020’den beri pandeminin de etkisiyle sanat dünyasında yaşadığımız ve eser satışından üretimine her alanı etkileyen dijitalleşme, aslında pek de yeni olmayan ve birkaç yıldır varlığını sürdüren kripto sanatın da konumunu güçlendirdi. Dijitale çok da aşina olmayan sanat dünyası bir yıldır çevrim içi sergiler, dijital eserler, çevrim içi satışlar, OVR ve VR kavramlarıyla boğuşuyor. Yaşadığımız kabuk değiştirme döneminde kripto sanat ve NFT’lerin bu denli konuşulmasının en büyük sebebiyse işin ekonomik boyutu elbette. Her gün rekor fiyata satılan, milyon dolarlara alıcı bulan NFT’lerle karşılaşıyoruz.
Tüm bu bilgi kirliliğini bir kenara bırakacak olursak gerçekten NFT nedir? NFT dijital (veya fiziksel) bir nesneyle ilişkili bir dijital sertifikayı temsil ediyor. Son zamanlarda ağırlıklı olarak sanat alanında karşımıza çıksa ve sadece bu alanla ilgili olduğu zannedilse de birçok sektörde kullanılabiliyor. Oyun, sanat, sosyal para uygulamaları, akıllı sözleşme platformları gibi pek çok alan NFT’nin majör kullanım alanlarını oluşturuyor. Önümüzdeki yıllarda NFT kavramının hayatımızın çok daha büyük bir bölümünü oluşturacağı kuşkusuz. Fizikselin kullanım alanının azalmasıyla çoğu resmî ve önemli belgenin NFT üzerinden oluşturulacağı tahmin ediliyor. Ev tapularından uçak biletlerine, ehliyetlerden kimliklere günümüzde fiziksel olarak kullandığımız pek çok belge muhtemelen ileride NFT formatında dijital olarak hayatımızda olacak.
Asıl gündem konusu olan ve bir şehir efsanesi gibi kulaktan kulağa yayılan kripto sanat ise blockchain teknolojisi üzerine temellenen dijital sanat eserlerinden oluşuyor. Bu sanatın günümüzde en bilinen ve konuşulan örnekleri de NFT’ler. Kripto para birimi olan Ethereum tabanlı bir sisteme sahip olan NFT’ler eşsiz ve kopyalanamaz özellikler taşıyor.
Neden fiziksel ya da dijital bir eser yerine NFT? Farkı ne? Günümüzde yaşanan popülasyonu bir kenara bırakacak olursak sistemin altyapısı gerek sanatçı gerek koleksiyoner için oldukça koruyucu ve pozitif özelliklere sahip. Yaklaşık 10 yıl önce Bitcoin ve Ethereum gibi blockchain ağlarının gelişimini takiben ortaya çıkan kripto sanat, merkeziyetsizleştirilmiş bir anlayışla herkesin işlem yapabildiği, eser üzerindeki teklifler de dâhil olmak üzere tüm alım satım işlemlerinin şeffaf bir şekilde kayıt altına alınabildiği ve değiştirilemediği bir yapı. Dolayısıyla kandırma ve sahtecilikten de bir o kadar uzak. Koleksiyonerler için güvenli bölge, bir eserin orijinalliği konusunda şüpheye düşmek gibi kaygılara bu dünyada yer yok. İkinci el satışlarda da telif hakkı alabilen (eserin her yeniden satışında telif alabilen) sanatçılar için de haklarının korunduğu ve bunun peşinden koşmak zorunda kalmayacakları neredeyse ütopik bir dünya.
Ancak NFT’lerin bu denli popüler olmasının, neredeyse magazine bile taşmasının asıl sebebi bunlar değil. Sanat dünyasında bir devrim niteliği taşıyacak bu yapının konuşulmasındaki en büyük sebep rekor kıran satış rakamları. 2021’in Mart ayında MakersPlace iş birliğiyle Christie’s’te açık artırmaya sunulan Beeple’ın Everydays: The First 5000 Days isimli eserinin 69,346,250 dolar’a satılmasının bunda büyük payı olduğu kuşkusuz. Bu çılgın popülerlik ve sektörden örnekleri önümüzdeki hafta konuşmaya devam edeceğiz.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
İçindekilerden: Fantezi ile gerçeklik arasında: Anna B Savage, Robert Beatty ve Tame Impala'dan: Currents, Better Things ve annelik dertleri
16 Nis 2021
YAZARLAR
Duende
Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Saraybosna Film Festivali’nin 32. yılında yarışmanın öne çıkanlarına, Balkan sinemasının yakın geçmişle ilişkisine ve festivalin en iyi filmlerine yakından bakıyoruz.
Olivia Wilde’ın "The Invite"ı, boşanmanın eşiğindeki bir çiftin evlerine misafir olan başka bir çift üzerinden arzuyu, evliliği, kadınlık deneyimlerini ve birlikte yaşamanın performatif hâllerini didikliyor. Tek mekana sıkışan film, seksin bir ilişkinin nedeni değil semptomu olduğunu söylerken asıl soruyu sonu bırakıyor: Bir ilişkiyi ayakta tutan şey arzu mu, alışkanlık mı, yoksa ilişkinin içinde kendin olabilmek midir?
Datça’nın doğası ve Akdeniz ruhunu cazla buluşturan DatJazz’ın ilk yılında festivaldeydik. Yunan ve Fransız kültürü arasında büyüyen genç sanatçı Melina ile buluştuk ve geleneksel ile moderni buluşturan Doğu Akdeniz müziği üzerine konuştuk.
Otobiyografik kurgu, memoir ve “dolaysızlık” estetiği çağdaş edebiyatın merkezine yerleşirken kurgu, hayal gücü ve başka dünyalar kurma iddiası giderek geri çekiliyor. Édouard Louis’den Karl Ove Knausgård’a uzanan bu yeni gerçekçilik, edebiyatı bir “otantiklik piyasası”na dönüştürürken okuru başka dünyaları tahayyül etmeye değil ona yalnızca empatiyle yaklaşmaya çağırıyor. Politik ve kültürel olarak alternatifsiz bırakılmış dünyanın edebiyattaki semptomları.
Kazdağları’nın ekolojik kırılganlığı ile Mehmetalan Köyü’nün Tahtacı kültürü, sözlü hafızası, mitoloji ve tarih anlatılarıyla ilişki kuran Doğaya Sanat programı ekoloji, yerel kültür ve sanat arasındaki bağı; araştırma, karşılaşma, birlikte düşünme ve üretme pratiği üzerinden ele alıyor. Programın kurucuları Barış Atağ, Oğuzhan Taflı ve program direktörü Derya Yücel ile bu uzun soluklu ilişkinin nasıl kurulduğunu konuştuk.
