'Gerçekten bize ait olan son zamanlar': Lorde yazı 27 Haziran'da başlıyor

Global müzik dünyasının yaza giriş şarkıları artık saf pop elementlerinden ibaret değil. Günümüz pop yıldızları da eskiler gibi şaşalı bir görünüşle hayranlarının karşısına çıkma derdinde değil. Son yıllarda müzik sektörünü domine eden kadın müzisyenler, kendileri için yaratılmış sahte imajla değil gerçek karakterleri ile sahnede yer alıyor. Bu da şarkılarına ve yarattıkları müzikal dünyaya yansıyor.

Geçen yazın yıldızı Charli xcx, brat albümünde müzik sektörünün baskılarından, çocuk doğurmaya dair düşüncelerinden, depresyon sürecinden bahsediyordu. Albüm kendi olmaktan utanmayan kadınları anlatırken kusursuz “clean girl” mitini de yerle bir ediyordu. Chappell Roan da Grammy ödülünü alırken kariyerinin en başından beri yaşadığı zorlukları dile getiriyor, müziğinde de aklına yatmayan her şeye karşı çıktığını söylüyordu.

^{Washington Square Park'taki "korsan" Lorde buluşmasından.}

Dört yıldır sesi pek çıkmayan Lorde, aralanan bu kapıdan hızlı bir giriş yaptı. Sanatçı geçen ay sonu TikTok’ta Washington Square Park’ı andıran bir yerde yürürken What Was That adlı yeni şarkısının bir kısmının çaldığı bir video yayımladı. Ardından Charli xcx, sosyal medya hesaplarından ikonik albümü brat’in üzerini karaladığı bir görsel paylaştı. Charli, yavaş yavaş “brat summer” defterini kapatıp “Lorde summer”a geçiş yaptığımızı anlatmaya çalışıyordu. 

Ardından Lorde, hayranlarına bir e-posta ve WhatsApp sesli mesajı gönderdi: “Parkta buluşalım. Bu gece saat 19.00’da” diye seslendi ancak hangi park olduğunu belirtmedi. Zaten ipucunu birkaç gün önce vermişti. Yüzlerce genç, son ses Lorde şarkıları çalarak New York’taki Washington Square Park’ta toplandı. Bu tam anlamıyla korsan bir gösteri olduğundan polis de parkın etrafını sardı. İzlediğim videolarda polis, kalabalığı dağıtmaya çalışsa da son ses Lorde şarkıları dinleyen hayranlar alanı terk etmek istemiyordu.

Yaşanan arbedenin ardından Lorde parka geldi ve küçük bir platforma tırmandı. Ardından yeni şarkısı What Was That çalarken dans etmeye başladı. Parktakilerden biri o anları Reddit’te şu sözlerle anlatıyordu:

"Şarkının sonuna doğru güvenlik, kalabalığın Lorde’ye yaklaşmasına izin verdi. Bu onun şovunun bir parçası gibiydi. Hayranlarıyla etkileşim kuruyor, doğrudan onlara şarkı söylüyordu. Samimi ama aynı zamanda tamamen gerçeküstü bir his yaratıyordu. Şarkı bittikten sonra parkı terk etti. Yaşadığım en çılgın, en güzel ve kaotik gecelerden biriydi. Büyük bir şeyin parçasıymışız gibi hissettik."

Dinleyicilerin sevdikleri sanatçılarla sosyal medyadaki videolar ile etkileşim kurmakla yetinmek istemediğinin de bir göstergesiydi o an. Telefon ekranlarından kafalarını kaldırıp bir parkta tüm engellemelere rağmen sevdikleri sanatçının yanında olmak istiyorlardı.

Lorde, kariyeri boyunca her zaman içe dönük bir imaj sergiledi. Şarkılarının odağında hep yaşadığı depresyon yer aldı. Dört yıl önce çıkan Solar Power’da da müzik sektöründe var olmaya dair hislerini şu sözlerle anlatmıştı:

"Albümün ilk single’ı çıktıktan sonra tekrar bir pop yıldızı olmaya alışmaya çalışırken kendimi bir ucube gibi hissettim. Gerçek bir kültür şoku yaşadım. Kendi özel akvaryumundaki süslü küçük bir balık gibiydim."

27 Haziran’da yayımlayacağı Virgin albümünde artık akvaryumdan çıktığını Washington Square Park’taki gövde gösterisi ile kanıtlamış oldu.

Kanla yazılan şarkılardan durgunluk popu dönemine

Lorde, 11 şarkılık Virgin’de süperstar prodüktör Jack Antonoff ile çalışmayı bıraktı. Onun yerine günümüz pop müziğini sıradan kalıplarından çıkaran Jim-E Stack, Fabiana Palladino, Andrew Aged, Buddy Ross, Dan Nigrio ve Devonté Hynes gibi isimlerle biraraya geldi. Sanatçı, albümü tek bir cümle ile açıklıyor: 

“Yüzde 100 kanla yazıldı.”

Virgin, hem sound olarak hem de estetik açıdan nostaljiden beslenen bir dünyaya sahip. Şarkıcı, Pure Heroine ve Melodrama gibi önceki albümlerinin havasını anımsattığını da söylüyor.

ABD’de şu an dinlediğimiz pop müzik “recession” (resesyon) olarak tanımlanıyor. Bu, dünyada yaşanan ekonomik durgunluğun pop müziğe yansıması anlamına geliyor. Öte yandan “Ekonomik durgunluklar belirli bir düzeyde duygusal rahatsızlık getirir” miti üzerinde de duruluyor. ABD’de ekonomik durgunluk dönemlerinde müziğin kültürel bir güç olarak kullanıldığı söyleniyor. 

• Kesha, Lady Gaga, Miley Cyrus ve Lorde gibi sanatçıların pop ağırlıklı projelerle müzik sahnesine dönüşlerinin, çöküş hâlindeki bir ekonomi ve toplum karşısında hafiflik, kaçış hissi ve gençliğe özgü kaygısız bir ruh hâli yaratma amacı güttüğü öngörülüyor.

Irish Independent gazetesindeki bir makalede “durgunluk popu” olarak da bahsedilen bu terimin son 10 yıldır çok popüler olduğu, terimin 2025’in başlarında hem Lady Gaga hem de Kesha’nın geri dönüş albümleriyle patladığı söyleniyor. Durgunluk popunun popülaritesinin insanların zor zamanlarda biraraya gelme arzusundan kaynaklandığının altı çiziliyor. 

Dinleyici umut veren bir müzik istiyor. Güvensizlik anlarında dansla gelen özgürlüğü ve neşeyi arıyor... Dolayısıyla durgunluklar ekonomik olarak zor olsa da, ortaya güçlü sanat eserleri çıkmasını sağlıyor. Lorde de böyle bir dönemde nostalji ile harmanlanmış dans şarkılarını hayranlarına sunmaya hazırlanıyor.

Normcore imajının kökleri

Estetik açıdan bakıldığında ise Lorde bu albümde dış görünüş olarak “normcore” bir imajı tercih ediyor. Normcore, bilinçli bir şekilde sıradan ve dikkat çekmeyecek biçimde giyinmeyi ifade ediyor. Lorde bu yeni görünümüyle ilk kez Charli xcx’in Coachella’daki performansına konuk olduğu sırada karşımıza çıktı. İkili, Girl, so confusing şarkısını birlikte söyledi. Lorde sahneye bir tişört, pantolon ve siyah koli bantı yapıştırılmış botlarla çıktı.

Lorde’nin bu dönemi sadelik, doğallık ve kırılganlık harmanından oluşuyor. Spotify’daki yeni profil fotoğrafında makyajsız, gri fermuarlı bir sweatshirt giymiş, saçı dağınık ve korkmuş bir ifadeye, dramatik bir görünüme sahip. Yeni şarkısının kapağında da ağlamış gibi, yüzü ıslak, yakın plan bir portresi yer alıyor. Bu görsel Marina Abramović’in The Artist Is Present performansını anımsatıyor.

^{Virgin'in kapak görseli}

Albümün kapak görseli de yaratılan bu yeni dünyayla uyumlu. Giysilerin üzerinden çekilmiş gibi görünen bir röntgen fotoğrafı var. Bu görüntüde hem bir fermuar hem de rahim içi açıkça görülüyor. Kadınlık temalarına doğrudan gönderme yapıyor. Lorde, albümün kadınlığın birçok katmanını yansıtmayı amaçladığını açıklıyor. Vahşi ve içgüdüsel olandan, yumuşak, zarif, ruhani, hatta geleneksel olarak eril kabul edilen yönlerine kadar şarkılarında yer verdiğini söylüyor.

"Lorde yazı" ise şu sözlerle resmî olarak başlatıyor:

"Gerçekten sadece bize ait olan son anları yaşıyoruz, her şey değişmek üzere. Albüm, olabilecek en saf biçimde, olduğum kişinin özüne inmek ve gereksiz her şeyi ortadan kaldırmakla ilgili. Sabırsızlanıyorum, bu yaz çok çılgın olacak."