Oscar yürüyüşü sona eriyor

11 Eylül terör saldırılarının birkaç ay sonrasında, 2002 kışında düzenlenen 75. Akademi Ödül Töreni'ni anımsıyorum. ABD'deki kolektif travmanın yaralarını sarmak için sinemanın iyileştirici bir gücü olabildiğini, terörü lanetlemek ve devletin politikalarını eleştirmek için ödül töreni sahnelerinin bir platform olarak kullanılabildiğini fark etmiştim. Pandeminin ortasındaki 93. Akademi Ödülleri Töreni'ni; küresel bir travmanın yaralarını sarmak için sinemanın bir umut olabildiğini ve insanları kenetleyebildiğini gördüğümü de hatırlıyorum. Henüz sadece sinema konuşmak için erken, biliyorum. Güneydoğu ve Güney Anadolu'daki deprem felaketi, doğrudan etkilediği milyonlarca insana ek olarak kolektif bir travma da yarattı. Duende’de sekiz hafta sürmesini planladığımız Oscar Yürüyüşü yazı dizisini ve Sinemanın Altını Üstüne podcast programını da ilk bölümlerinin ardından rafa kaldırmaya karar verdik. Ama şimdi birkaç günlüğüne odağımızı Los Angeles’a çevirmenin zamanı: Bu hafta sonu Türkiye’deki koltuklarımızdan izleyeceğimiz 95. Akademi Ödülleri töreni, umarım sinemayı ve ödül sezonunu ortak bir tutku bellemiş olanlarımız için bir kaçış yolu, bir yara bandı olacak.

“Her şey buna yol açtı.”

^{Fotoğraf: Jamie Lee Curtis}

Bu hafta başında Hollywood billboardlarındaki "Everything has led to this" cümlesine bazen umutla bakan bir Michelle Yeoh, bazen gururlu bir Ke Huy Quan, bazen yukarıdaki fotoğrafta da yer alan gözlü taşlar ve tabii ki A24 logosu eşlik ediyordu. Billboardların hangi filmin Oscar kampanyasınının bir parçası olduğunu anlamak hiç zor değildi. Biz ödül sezonu takipçileri için 94. Akademi Ödülleri töreninin kapanış jeneriğinin akmaya başladığı saniyede başlayan 2022-2023 ödül sezonu, bu hafta sonu 95. Akademi Ödülleri töreniyle sona erecek. Ve muhtemelen Everything Everywhere All at Once’ın heyecan verici zafer(ler)iyle. Peki hatırlayalım: Buna yol açan “şeyler” nelerdi?

Ödül sezonunun ilk aylarında ve güz festivalleri öncesine kadar Damien Chazelle’in Babylon ve Steven Spielberg’ün The Fabelmans filmlerinin yarışın favorileri olduğunu düşündük. Her ikisi de dönem filmleriydi, her ikisi de sinemanın nostaljisini sinemada yaşatmayı başarıyor gözüküyordu. Büyük bütçeler, yıldız oyuncular, yaratıcılığıyla nam salmış yönetmenler… Kâğıt üstünde her şeye sahip, “Oscar yemi” kavramına birebir uyan prodüksiyonlar… Öte yandan Martin Scorsese’nin Robert De Niro ve Leonardo DiCaprio’yu buluşturduğu Killers of the Flower Moon ile Florian Zeller’ın The Father’la başlayan üçlemesinin ikinci halkası The Son, güçlü olasılıklar olarak oradaydı. Aralarından sadece The Fabelmans ayakta kalabildi. Babylon ve The Son hem eleştirmenler nezdinde hem de gişede büyük başarısızlığa uğrarken Apple TV+ Scorsese kozunu 2023-2024 ödül sezonunda kullanmaya karar verdi. The Fabelmans En İyi Film dâhil 7 dalda aday gösterilse de törenden eli boş ayrılması olası.

Kimsenin hesaba katamadığı ise ABD’nin kendi hayran kitlesine sahip nadir dağıtım şirketlerinden A24’un elindeki türlerarası bir filmdi: Danieller imzalı Everything Everywhere All at Once, ilkbahar aylarındaki erken gösterim tarihine rağmen ödül sezonunun kalbinin attığı güz mevsimine dek unutulmamayı başardı. Gerisi kolaydı. Çağımızın düşük dikkat eşiğini kendi lehine kullanan olay örgüsü ve film kurgusuyla, ABD’deki Asya kökenli göçmenleri odağına alan hikâyesiyle, Michelle Yeoh ve Jamie Lee Curtis gibi Oscar sahnesine henüz çıkmamış, “sırası gelmiş” oyuncularıyla, her açıdan gelenekselin dışına çıkan teknik detaylarıyla ve beklenenin üzerindeki gişe başarısıyla kulaktan kulağa büyüyen bir ilgiye mazhar olarak sezonun baştacı hâline geldi. A24’un Michelle Yeoh ve Jamie Lee Curtis’i vitrine koyduğu ödül sezonu kampanyası, filmin tüm zamanların en çok ödüllendirilen yapımı olmasını sağladı. Everything Everywhere All at Once’ın 9 Mart itibariyla 92 farklı organizasyon tarafından verilmiş 336 ödülü ve 110 farklı organizasyon tarafından verilmiş 691 adaylığı bulunuyordu.

En iyi film adayları

Everything Everywhere All at Once’a En İyi Film Oscar yarışında dokuz film eşlik ediyor. Hatırlarsan Akademi geçtiğimiz yıl, 10 En İyi Film adayının sabit olduğu sisteme geri dönmüştü. En İyi Film Oscar ödülü için yarışan yapımlar arasında öne çıkan ve sürpriz bir zafere uzanabilecek üç yapım var:

• Sezonun sonlarına doğru Netflix’in elindeki diğer yapımlardan daha çok ilgi gördüğünü fark ederek kampanyasının odağını değiştirmesine neden olan, Almanya’nın Oscar adayı, I. Dünya Savaşı filmi All Quiet on the Western Front,
• Pandemi sonrası sinemalara dönüşün simgesi hâline gelen, 1980’ler Hollywood sinemasının ikonik filmlerinden Top Gun’ın yıllar sonra gelen devam filmi Top Gun: Maverick,
• Martin McDonagh’ın ilk uzun metrajlı filmi In Bruges’den yıllar sonra Colin Farrell ve Brendan Gleeson’la bir kez daha bir araya geldiği, İrlanda kırsalında dostluk ve küslüğün hikâyesini anlatarak varoluşu sorguladığı The Banshees of Inisherin.

Avatar: The Way of Water, Elvis, The Fabelmans, TÁR, Triangle of Sadness ve Women Talking’in En İyi Film kategorisindeki şansıysa yok denecek kadar az. 

Blanchett Yeoh’ya, Butler Fraser’a karşı

Kazananların çoğunun aylar öncesinden belli olduğu önceki yılların aksine bu yılki Akademi Ödülleri’nin dört oyuculuk kategorisinin üçünde kıran kırana bir yarış söz konusu. 

En İyi Kadın Oyuncu yarışında Michelle Yeoh ve Cate Blanchett ödül sezonunu omuz omuza, karşılıklı sevgi sözcükleriyle süslü tatlı bir rekabet içerisinde geçirdiler. Everything Everywhere All at Once’la âdeta kariyerinin bir özetini ortaya koyan ve filmin başarısındaki rolü yadsınamayacak Michelle Yeoh; Oscar tarihinde bu ödüle uzanan (Halle Berry’den sonra) beyaz olmayan ikinci, Asya kökenli ilk kadın olmak üzere. Cate Blanchett ise TÁR’a adını veren hırslı orkestra şefi rolüyle üçüncü Oscar’ını alarak adını üçer Oscar ödüllü Meryl Streep ve Frances McDormand’ın yanına yazdırmak için çabalıyor. 

En İyi Erkek Oyuncu yarışında eleştirmen gruplarının favorisi, The Banshees of Inisherin’in yıldızı Colin Farrell, ödül sezonunun endüstri ödülleri aşamasına geçildiğinde gücünü kaybetti. Sahne, 90’lardan sonra Hollywood’da haksızlıklara ve tacize uğrayarak silindikten sonra The Whale ile geri dönüş yapan Brendan Fraser ile Baz Luhrmann’ın filminde Elvis'e dönüşen genç yıldız Austin Butler’a kaldı. Akademi’nin çok sevdiği geri dönüş anlatıları ve biyografik performanslardan hangisinin ağır basacağını hep birlikte göreceğiz. Hak edenin kazanmayacağı ise ne yazık ki kesin gibi.

Yardımcı oyuncu kategori grubuna En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu adaylığıyla giren ve sezonun en çok ödüllendirilen isimlerinden olan Ke Huy Quan, yoğun kampanya görünürlüğü ve sempatik ödül konuşmalarının meyvesini Oscarlar’da da yiyecek gibi görünüyor. En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu kategorisine ise büyük bir kaos hâkim. Bir yanda sırası gelenler, bir yanda hak edenler… Bu kaosun içinde birkaç ihtimal kendini öne çıkarıyor: Black Panther: Wakanda Forever’ın Angela Bassett’i Oscar kazanan ilk MARVEL performansının sahibi olarak tarihe geçebilir. Yıllardır hakkı yenmiş Everything Everywhere All at Once’ın Jamie Lee Curtis’i ilk adaylığını Oscar’a çevirebilir. Eleştirmen gruplarının favorisi The Banshees of Inisherin’in Kerry Condon’u, arkasına aldığı bu takdir rüzgârından faydalanabilir. Everything Everywhere All at Once’ın Stephanie Hsu'su ise bölünen oyların arasından sıyrılabilir.

Ne zaman ve nerede?

^{Görsel: abc}

95. Akademi Ödülleri töreni, 12 Mart Pazar gecesini 13 Mart Pazartesi’ye bağlayan gece Türkiye saati ile 03:00’te yayınlanacak. Töreni üçüncü kez bu görevi üstlenecek Jimmy Kimmel sunacak. Son birkaç yıldır törenin Türkiye yayıncısı olan TRT, bu yıl deprem felaketi nedeniyle Oscar törenini yayınlamayacağını duyurdu. (Üstelik kanal, En İyi Film dâhil 3 dalda adaylığı bulunan Triangle of Sadness’ın ortak yapımcıları arasında yer alıyor.) Oscar heyecanını alternatif yöntemlerle izlemeye zorlanmayacağımız günlerde ve şartlarda görüşmek üzere… 

Biz Oscar-gözlemcilerinin, adayların açıklandığı ve töreninin gerçekleştiği her gün birbirimize dilediğimiz gibi: 

Sürprizimiz bol olsun!