Şifreleme savaşı 2.0?

ABD ve AB'nin uçtan uca şifrelemeye karşı "arka kapı" oluşturma talepleri artıyor. Şifreleme konusunda "90lardan sonra yeni bir mücadele ufukta olabilir.
Şifreleme savaşı 2.0?

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Bu hafta içerisinde Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi bünyesinde uçtan uca şifreleme (end-to-end encryption, E2E) konulu bir taslak belge sunulduğu ortaya çıktı. “Yetkili otoritelerin” gerekli durumlarda gerekli bilgilere erişemediği konusunu tartışmaya açmayı hedefleyen taslak metin, sivil toplum örgütlerinden tepki gördü. Yıl içerisinde AB’nin benzer düzenlemeler için hazırlık yapması, ABD içerisinde benzer tasarıların konuşulması ve 1 ay önce yayımlanan devletler arası bildiri, şifreleme savaşları tekrar mı başlıyor sorusunu akıllara getiriyor.

• Crypto Wars: Şifreleme alanında birçok gelişmenin yaşandığı ve her gün kullandığımız bu teknolojilerin geliştirildiği 1970’lerden itibaren ABD, geliştirilen teknolojilere “millî güvenlik sırrı” muamelesi yaparak bu bilgilerin kamunun ve diğer ulusların kullanımına açılmasını sistematik şekilde engellemeye çalıştı. Örneğin yasa sonucu dönemin simgelerinden biri hâline gelen RSA şifreleme kaynak kodununun basılı olduğu tişörtle yurt dışına çıkmak ve tişörtü yabancılara göstermek yasaktı. Dönemin gizlilik aktivistlerinin çabaları sonucu yasaların gevşetilmesiyle bu teknolojiler, bütün dünyanın kullanımına açılmış oldu ve günümüz şifrelenmiş iletişim araçlarının temellerini oluşturdu.
 

• 🔑 E2E: Geliştirilen uçtan uca şifreleme sistemleri, bugün interneti özgürce kullanabilmemizin önünü açan en önemli teknolojilerden. Örneğin bir web sitesinde ödeme yapmak istediğinizde web sitesine bağlanmadan önce cihazınız ve karşı taraftaki sunucu arasında “tokalaşma” sonucu bir anahtar çifti belirleniyor. Bu anahtarlar kullanılarak yalnızca görüşmede yer alan tarafların içeriğini görebileceği bir iletişim kanalı oluşturuluyor. Üçüncü bir parti sizin web sitesine gönderdiğiniz veriyi yakalasa bile doğru anahtara sahip olmadığı için kredi kartı bilginizi göremiyor. Bu teknoloji yalnızca çevrim içi alışverişte değil bugün neredeyse ziyaret ettiğimiz her sitede, kullandığımız her uygulamada kullanılmakta. Bu sayede gönderdiğiniz WhatsApp mesajını Facebook dâhil kimse göremiyor. Sorun da burada başlıyor. 
 

• Yakın dönem gerilimler: 2016 yılında FBI, San Bernardino silahlı saldırısının failinin iPhone 5C model telefonunu ele geçirmişti. Cihazın şifresini kıramayan yetkililer, Apple’dan yetkililerin verileri görmesini sağlayacak “GovtOS” işletim sistemini geliştirmesini talep etmişti. Apple talepleri reddetse de FBI verilere üçüncü parti bir şirket vasıtasıyla erişim sağladığını duyurmuştu.

• Google ve Apple gibi şirketler Snowden belgeleriyle devletlerin cihaz şifrelerinin üstesinden gelebildiğinin ortaya çıkması sonucu şifreleme yöntemlerini geliştirmişti. Buna göre örneğin, iPhone’unuzun şifresini Apple’ın bile kıramamasını sağlayacak ve belirli bir sayıdan fazla hatalı şifre girilmesi halinde bütün verilerin silinmesine yol açacak değişiklikler getirilmişti.

• Şu anki talepler: Benzer talepler birçok kez E2E şifreleme özelliği bulunan Whatsapp, Signal gibi uygulamalar tarafından da reddedildi. Zaten E2E şifreleme sebebiyle bu uygulamalar da mesajların içeriğini göremediklerini ifade ediyor. Getirilmek istenen düzenlemeler ise bu uygulamalara bir “arka kapı” açma zorunluluğu getirmek istiyor. 2016 yılında pek çok defa gündeme gelen ve FBI tarafından "going dark” olarak adlandırılan son gelişmeler ışığında, bu kez teknoloji devlerinin ön cephede olduğu yeni bir şifreleme savaşı başlamış olabilir.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

QuandoQuando
∙

BÜLTEN SAYISI

🍎 Apple'ın çipleri, şifreleme savaşları 2.0

"Bir şey daha" etkinliği, öksürük sesinden Covid-19 testi, şifreleme savaşları 2.0 ve yeni sosyal ağ Parler.

12 Kas 2020

Quando

YAZARLAR

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

QuandoQuando
∙

HİKAYE

Kişisel uygulamalar çağı: Yazılımın milyonlarca kullanıcıya ihtiyacı var mı?

Bugüne dek bir yazılım ürününe “başarılı” denebilmesi için ürünün mümkün olduğunca çok sayıda insana ulaşması gerekiyordu. Fakat yapay zeka, yalnızca bir kişinin, bir ailenin ya da bir arkadaş grubunun kullanacağı uygulamalar geliştirmeyi de artık anlamlı hâle getirdi. Bu sayede kodlama da yalnızca ticari bir süreç olmaktan çıkıp kişisel bir yaratıcılık aracına dönüşmeye başladı.

Doğa Yurduneri

·

26 Eki 2026

Kişisel uygulamalar çağı: Yazılımın milyonlarca kullanıcıya ihtiyacı var mı?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Beyazperdede anti-kahramanların değişimi: Hollywood’un teknoloji liderlerine bakışı nasıl değişti?

Bu yıl sonbahar sezonu, teknoloji arenasındaki dev isimleri konu alan bir dizi yapımın gösterime girişine sahne oluyor. Bir zamanlar Hollywood'un komedi unsuru olarak gördüğü bu liderler, bugün neredeyse bir korku filminin başrolüne yerleşiyor. Fakat bu kez korku, teknolojinin uzak bir gelecekte yaratabileceği sorunlara ilişkin kurgusal senaryolardan ziyade, bugün sahip olduğu güçten ve bu gücün yarattığı sonuçlardan besleniyor.

Doğa Yurduneri

·

20 Eki 2026

Beyazperdede anti-kahramanların değişimi: Hollywood’un teknoloji liderlerine bakışı nasıl değişti?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

İçimizdeki bağlam mühendisi: İyi prompt yazamazken gerçekçi hayaller kurmak mümkün mü?

Yapay zekaya ne istediğimizi anlatmaya çalışırken kendi isteğimiz hakkında da bilgi ediniyoruz. Bazen söylemediğimiz bir ayrıntıyı, bazen ise hiç düşünmediğimiz bir soruyu fark ediyoruz. Peki karşımızdaki bizi anlamakta ustalaştıkça bizim de kendimizi daha iyi anlamamız mümkün mü?

Berk Bayri

·

18 Eki 2026

İçimizdeki bağlam mühendisi: İyi prompt yazamazken gerçekçi hayaller kurmak mümkün mü?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Marketleri vuran siber saldırı, kızımı ispiyonlayan buzdolabı: Neden her şeyi internete bağlıyoruz?

Fransa'da bir siber saldırı yüzlerce marketin soğutma sistemlerini uzaktan ısıtarak tonlarca gıdanın çöpe gitmesine neden oldu. Akıllı buzdolaplarından otomobillere, yataklardan su arıtma tesislerine kadar gündelik hayatı internete bağlayan teknolojiler, verimlilik sağlarken yeni bağımlılıklar ve kırılganlıklar da yaratıyor. Peki hayatı kolaylaştırmak için her şeyi birbirine bağlarken neleri gözden kaçırıyor olabiliriz?

Ümit Alan

·

17 Eki 2026

Marketleri vuran siber saldırı, kızımı ispiyonlayan buzdolabı: Neden her şeyi internete bağlıyoruz?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Kodlara işlenen önyargı: Yapay zekanın kadınlarla derdi ne?

Kadın sesiyle konuşan, kullanıcılarının ihtiyaçlarına göre şekillenen ve hayatı kolaylaştırmayı vadeden yapay zeka, gerçek kadınlar söz konusu olduğunda bambaşka bir tablo ortaya koyuyor. Dijital şiddetten işe alım süreçlerine, toplumsal cinsiyet önyargılarından ekonomik eşitsizliklere kadar pek çok alanda mevcut sorunları yeniden üretme potansiyeli taşıyan bu teknoloji, kadınlar için nasıl bir gelecek tasarlıyor?

Çiğdem Öztabak

·

13 Eki 2026

Kodlara işlenen önyargı: Yapay zekanın kadınlarla derdi ne?