TikTok'un öldürücü algoritması

TikTok, ABD operasyonları konusunda sorun yaşamaya devam ederken arka planda kullandığı algoritmaları şeffaflık adına halka açtı.
TikTok'un öldürücü algoritması

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Sosyal medya platformları, algoritmaları aracılığıyla bize istediğimiz türden kişiselleştirilmiş içerikler sunarak bizi memnun etmeye ve uygulamalarında tutmaya çalışırken aynı zamanda gelirlerini artırıyorlar. Zamanla kullanıcılar, benzer fikirlerde kullanıcıların kümelenmesiyle karşıt düşüncelerden arındırılmış “filtre balonları”nda hapsoluyorlar. Filtre balonları yalan haberlerin ve dezenformasyonun yayılmasında önemli rol oynarken platformların bel kemiğini oluşturan öneri algoritmalarının doğal bir sonucu olarak ortaya çıkıyorlar.

  • Bu algoritmaların nasıl çalıştığı ve nasıl etkilere sahip olduğu ise merak konusu. Geçtiğimiz günlerde ByteDance, şeffaflaşma çalışmaları kapsamında açmayı planladığı, fakat salgın sebebiyle fiziksel faaliyete geçemeyen Şeffaflık Merkezi’ni sanal olarak gazetecilerin ve yetkililerin ziyaretine açtı. Ziyarette TikTok yetkilileri, TikTok algoritmasının nasıl çalıştığını, kullanıcıların karşılarına hangi içeriğin çıkacağına nasıl karar verildiğini ve içerik moderasyonunun nasıl gerçekleştiğini açıkladılar. 
     
  • Algoritma: TikTok’u ilk defa açan kullanıcılar revaçta olan videolarla karşılaşıyor. Daha sonra uygulama, kullanıcının etkileşime geçtiği videolarla ilgili verileri (hashtag, paylaşan kullanıcı vb.) ve kullanıcının kendi verilerini (yaş, ülke, cihaz gibi) toplayarak kullanıcının tercihlerini benzer kullanıcıların tercihlerine yaklaştırıyor. Bu şekilde benzer kullanıcılar kümelendirilirken, benzer videolar da aynı şekilde içerik ve izleyicilerine göre kümelendiriliyor. Hangi videoların sunulacağı kararını verirken uygulama, makine öğrenmesinden faydalanıyor. 
     
  • Filtre balonu: Diğer birçok sosyal medya platformunda olduğu gibi TikTok da içerik öneri özelliği sebebiyle kullanıcıları filtre balonları içine hapsetme potansiyeline sahip. Daha öncesinde uygulamanın takip edilen kişilerin fiziksel özelliklerine göre kullanıcı önerisinde bulunduğu iddiaları ve yarattığı filtre balonu örnekleri ortaya konmuş olsa da TikTok yetkilileri algoritmanın filtre balonları yaratmaya yatkınlığının farkında olduklarını ve nasıl oluştukları, kişilerin balonlara nasıl hapsolduğu ve gerektiğinde bu etkileri kırmak üzerine çalıştıklarını ifade ediyorlar. 
     
  • Şeffaflık: TikTok’un algoritması ve veri yönetimiyle ilgili bilgileri denetime açmasının en önemli sebebi ABD tarafındaki şüpheleri giderebilmek. Oysa ABD merkezli şirketlerin benzer bir kaygısı bulunmuyor. Örneğin, YouTube’un ve Facebook haber akışının öneri algoritmaları, şirketler tarafından şeffaf bir şekilde paylaşılmazken gazeteciler ve araştırmacıların çalışmalarıyla nasıl çalıştıkları anlaşılabiliyor. Fakat TikTok’un yaptığı açılım ve AB tarafından gelen taleplerle bu yakın zamanda değişebilir.
     
  • TikTok’un, ABD faaliyetlerine devam edebilmek için aradığı ortağı Başkan Trump’ın belirlediği son tarih olan 15 Eylül’den önce bulduğu basına yansıdı. Bu ortak ise Oracle oldu. Diğer taraftan Beyaz Saray’ın satışı onaylayıp onaylamayacağı ve satışın nasıl gerçekleşeceği merak konusu. Çin’in yakın zamanda teknoloji ihracını kısıtlayan düzenlemeleri ve satışın algoritmayı kapsamayacağı söylentileri mevcut olsa da uygulamanın bel kemiği olan öneri algoritmasının pazarlığın en önemli maddelerinden biri olacağına şüphe yok.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Yorumlar

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

QuandoQuando
∙

BÜLTEN SAYISI

🎒 Facebookception, TikTok'un algoritması

Facebook geçtiğimiz hafta açıkladığı Kampüs uygulamasıyla 2005 yılındaki Facebook'u yeniden keşfetti. TikTok ise milyar dolarlık bir şirkete dönüşmesini sağlayan algoritmalarını açıkladı.

17 Eyl 2020

🎒 Facebookception, TikTok'un algoritması

YAZARLAR

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

QuandoQuando
∙

HİKAYE

Televizyon tokatlamaktan AI zorbalamaya: Claude’a kötü davranmak neden yasaklandı?

Anthropic’in Claude’a yönelik sürekli ve gereksiz kötü muameleyi yasaklaması, “yapay zeka refahı” tartışmasını kullanıcı sözleşmesine taşıdı. Şirket, modelinin bilinçli olduğunu iddia etmiyor; ancak aldığı bu tedbir, makinelere insan özellikleri atfetmenin risklerini ve onlarla ilişkimizin kurallarını kimin belirlediğini tartışmaya açıyor.

Ümit Alan

·

21 Kas 2026

Televizyon tokatlamaktan AI zorbalamaya: Claude’a kötü davranmak neden yasaklandı?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Anthropic tarihin en büyük halka arzına imza attı: Yatırımcının AI iştahıyla ilgili ne anlatıyor?

Anthropic, 19 Kasım günü yalnızca beş ay önce halka açılan SpaceX’i geride bırakarak tarihin en büyük halka arzına imza attı. Öncü yapay zeka modeli geliştiren şirketler arasında halka açılan ilk şirket olan Anthropic’in halka arzı, sektör için bir kıstas belirlerken yatırımcıların yapay zeka sektörüne yönelik iştahının ilk kez doğrudan halka açık piyasalarda sınanmasına da olanak tanıdı.

Doğa Yurduneri

·

20 Kas 2026

Anthropic tarihin en büyük halka arzına imza attı: Yatırımcının AI iştahıyla ilgili ne anlatıyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Flörtte yeni uyumluluk kriteri: AI savunan biriyle sevgili olur muydunuz?

Flört dünyasında artık siyasi görüşler, yaşam tarzları ve gelecek planları kadar, yapay zekaya bakış açısı da bir uyumluluk kriterine dönüşüyor. Kimileri, yapay zekayı günlük kararlarında kullanan biriyle flört etmeyi reddederken kimileri, yapay zeka sektöründe çalışan bir partneri özellikle tercih ediyor. Araştırmalar, teknolojiye yönelik tutumun romantik ilişkilerde giderek daha belirleyici hâle geldiğini gösteriyor.

Doğa Yurduneri

·

18 Kas 2026

Flörtte yeni uyumluluk kriteri: AI savunan biriyle sevgili olur muydunuz?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Sahte nostalji: Yapay zeka hatıralarımızı yeniden mi yazıyor?

Bir zamanlar fotoğrafları bulanık anılarımızı yeniden hatırlamak için açardık. Şimdiyse yapay zekayla fotoğrafları hatırladığımız anılara uygun hâle getirebiliyoruz. Peki bir fotoğrafın düzenlendiğini bugün biliyor olmamız, yıllar sonra da hatırlayacağımız anlamına geliyor mu? Araştırmalar, sonradan eklenen ayrıntıların zamanla gerçek anılarımıza karışabileceğini gösteriyor.

Berk Bayri

·

17 Kas 2026

Sahte nostalji: Yapay zeka hatıralarımızı yeniden mi yazıyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm

Türkiye'nin başkanlığını ve ev sahipliğini üstlendiği iklim konferansı COP31, 9 Kasım Pazartesi günü Antalya'da başladı. Zirve, teknoloji ve girişim ekosisteminde iklim krizi için geliştirilen çözümleri de yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

15 Kas 2026

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm