Tüketim Çukurundan Bize El Uzatanlar

Geçtiğimiz hafta Türkiye’de bol takipçili bir instagram fenomeninin giyinme odası fotoğrafında takılı kaldım. Oldukça geniş bir oda olmasına rağmen, dolaplar hınca hınç dolu idi. Kıyafetler, çantalar, şapkalar, kutular, poşetler… Sınırsız parası olsa bile, dünyanın kaynaklarını ‘karbon ayak izini’ düşünmeden sınırsız tüketenlerin bizlere bu durumu ekranlarımızdan normalleştirerek sunmasının nasıl etkileri olabileceğini düşündüm. Bizleri de bu çılgın tüketimin parçası yaparak para kazandıkları gerçeğini de önüme koydum.

BBC’de çıkan bir habere göre, uyanık olduğumuz zamanın üçte birini ekranda geçiriyoruz. Ekranımız alışveriş linkleri ve her gün farklı kıyafetler giyip fotoğraf paylaşan Instagram fenomenleri ile doldu. Bazılarımız kendisini bu linklerde boğulmuş hissediyor. Tüketim çukuruna bir linkle atılıyoruz. İrademizle o çukurdan en az kayıpla çıkmaya çalışıyoruz. Çoğu zaman irademiz galip gelemiyor, sepeti dolduruyoruz.

Nobel ödüllü yazar Daniel Kahneman’ın “Hızlı ve Yavaş Düşünme” adlı kitabında bahsettiği bir gerçek var. Günlük hayatımızda birçok konuda özdenetim çabası veriyoruz. Özdenetim çabası oldukça yorucu ve egoyu tüketici etkiye sahip. Egoları tükenen insanlar çabalamayı bırakma dürtüsüne daha kolay teslim oluyorlar. Tükenme belirtilerinin listesinde ise şu madde de var:  “Anlık dürtülerle yapılan alışverişlerde aşırı para harcama.”

Bütün bu bilgiler ışığında, ekranlarımızdaki link çöplüğünü aralayarak yaşadığımız bu güzel dünyanın kaynaklarına saygılı, bizi tüketim için değil sadelik için dürten ve rehberlik eden yerli ve yabancı instagram fenomenlerine dikkat çekmek isterim:

• The Minimalists (@theminimalists): Joshua Fields Millburn ve Ryan Nicodemus tarafından yönetilen hesap insanlara daha azı ile daha anlamlı hayatlar yaşayabilmeleri için yol gösteriyor. Netflix’te de ikilinin yer aldığı “The Minimalists: Less is Now” u izlemenizi tavsiye ediyoruz.
• Minimalist Baker (@minimalistbaker): Az içerikle ve kısa sürede yapılabilen sağlıklı yemek tarifleri veren bu hesap mutfaktaki sadeleşme için etkili isimlerden.
• Minimalist Aile (@minimalistaile): Çocuklarla sade bir hayat üzerine etki bırakmaya çalışan Türkçe hesap, çocuklarla sade bir hayat için yol gösterici olabilir.
• Ceren Özcan Tatar (@atiksizminimalist): Atıksız Yaşam kitabının yazarı. Atıksız yaşama dair önerileriyle  hayatlarınıza sadelik için dokunabilir.
• Madeleine Abbott (@madeleineolivia): Eski bir hızlı moda tüketicisi olduğunu itiraf eden Madeleine, üniversite yıllarında alışveriş bağımlılığına  yetişebilmek için iki işte birden çalışmış. Moda ikonu olarak gösterilen insanları yakalamaya çalışırken, gerçekten bunun neye mal olduğunun - kullanılan materyallerin doğaya etkisi, tüketilen kaynaklar, kıyafetlerin üretiminde çalışan insanlar çalışma koşulları - farkında değilmiş. Günümüzde ise instagram ve youtube üzerinden minimalizm akımının yayılması için çaba harcıyor.

Bu listede paylaşmayı atladığım daha pek çok sadelik yolunda isimler var. Instagramın bizde nasıl etki yaratmasını istiyorsak, takip ettiğimiz hesapları  o bilinçle seçmeliyiz. Çok tüketen, biz tükettikçe zenginleşmeye devam edenleri mi, yoksa satın alma irademizi zorlamadan bizi sadelik yolculuğuna götürenleri mi takip edeceğiz? İşte bunu bilinçli seçebiliriz. Dünyamızın kaynaklarına saygılı olmayı böyle böyle hep beraber öğreneceğiz.