“Türkiye, en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke”

"Türkiye, en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke"

Rapora göre 108,4 milyon yerinden edilen kişinin yaklaşık 35 milyonunu sığınmacılar oluşturdu. Dünya genelinde sığınmacıların yarısından fazlasını üç ülkenin vatandaşları oluşturdu. Raporda 6,5 milyon kişi ile Suriye sığınmacı hâline gelenlerin ilk sırasında yer alırken 5,7 milyon kişiyle Ukrayna ve 5,7 milyon kişiyle Afganistan da ikinci ve üçüncü ülke oldu. 2022 yılı küresel toplamının 62,5 milyonluk kısmı ise ülke içinde yerlerinden edilenlerden oluşuyor.

• Bununla birlikte: UNHCR, mültecilerin yaklaşık %76'sının düşük ve orta gelirli ülkelere kaçtığını, %70'inin ise komşu ülkelerde kaldığını kaydetti.

Türkiye'deki sığınmacı sayısı 2022 sonunda %5 azalmış olsa da rapora göre hâlâ dünyada en fazla sığınmacı nüfusuna ev sahipliği yapan ülke. Türkiye'deki sığınmacı nüfusu yaklaşık 3,6 milyon. Türkiye'yi İran ve Kolombiya takip ediyor. Bu ülkelerdeki yaklaşık sığınmacı nüfusları sırayla 3,4 milyon ve 2,5 milyon.

• Öte yandan: BM'ye göre 2022'de 51 bin 300 Suriyeli ülkelerine döndü. Bu, ülkelerine dönen Suriyeli sayısında 2021'e göre 14 bin 800 artış olduğu anlamına geliyor. Mültecilerin üçte ikisinin ülkelerine Türkiye'den döndüğü belirtiliyor.
• %2'si dönmeyi planlıyor: BM'nin Suriyeli sığınmacılarla yaptığı yedinci geri dönüş anketine göre Suriyeli sığınmacıların %2'si önümüzdeki 12 ay içinde Suriye'ye dönmeyi planlarken, geri kalanların yaklaşık dörtte üçü şimdilik ev sahibi ülkelerde kalmayı planlıyor.

Ya diğer ülkeler? 

Raporun sonuçlarına ilişkin konuşan UNHCR Başkanı Filippo Grandi, Birleşik Krallık'ta sığınmacıların başvurularını kararlaştırmak üzere Ruanda'ya gönderme planlarının "iyi bir fikir olmadığını" söyledi. ABD'nin durumunun daha karmaşık olduğunu söyleyen Grandi, "ABD'de iltica başvurularının reddedilmesinden endişe duyuyoruz" dedi.

Grandi, Avrupa Birliği'nin (AB) iltica ve göç anlaşmasına yönelik adımlarını memnuniyetle karşılayarak, bunu konuyla ilgili gerilimleri dengelemek için iyi bir girişim ve yer değiştirmek zorunda kalan insanlar için "nispeten adil" bir gelişme olarak nitelendirdi. Grandi ayrıca AB, ABD ve Birleşik Krallık'ta sığınma kapısının "açık kalması" gerektiğini belirterek "İnsanlar kendilerini güvende hissettikleri yerde sığınma talebinde bulunabilmelidir. Sığınmacılar hapse atılmamalı. Sığınma istemek suç değil" dedi.

Ya sonra?

Raporda, yeni çıkan ve devam eden çatışmaların, 2023’te de insanları zorla yerinden etmeye devam edeceği belirtildi. Raporda Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Sudan'daki çatışmaların, Myanmar'daki yaygın şiddet olayları ve Somali'de süregelen güvensizlik, kuraklık gibi yeni ve devam eden çatışmaların insanları kaçmaya zorlayacağı vurgulandı. Küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki artışın, zaten kırılgan olan birçok ülkeyi olumsuz etkilediğinin belirtildiği raporda bu durumun, Covid-19 salgınının devam eden etkisiyle daha da kötüleştiği de belirtildi.