Yıkıntıları eşeleyen bir büyüme hikâyesi

Makoto Shinkai’nin son filminde gerçek ve mecazi anlamda yıkıntılara bakarken Japonya’da bir yolculuğa çıkıyoruz.
Yıkıntıları eşeleyen bir büyüme hikâyesi

2 Haziran - İBB Kültür AŞ - Duende
İBB Kültür AŞ ile birlikte

İstanbul’un tarihî sarnıçlarında bir haziran ayı: Night Shift

Tarihinin en kapsamlı restorasyonunun ardından ziyarete açılan 1500 yıllık Yerebatan Sarnıcı ve İstanbul'un en eski sarnıçlarından 1600 yıllık Şerefiye Sarnıcı, Night Shift etkinlik serisiyle farklı deneyimler sunmaya devam ediyor. Nedir?…

Daha fazlasını öğren →

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Film: Suzume / Suzume no Tojimari

Yönetmen: Makoto Shinkai

Süre: 123 dakika

Yapım yılı: 2022

Uluslararası prömiyerini Berlin Film Festivali’nde gerçekleştiren Suzume, yirmi yıl aradan sonra ve Studio Ghibli şaheseri Spirited Away’den bu yana festivalin yarışma bölümüne katılan ilk anime olma özelliği taşıyor. Geçtiğimiz aylarda Japonya’da milyonlarca sinemaseverin beğenisini kazanan film, ilhamını Japonya’da binlerce insanın ölümüne neden olan 2011 Tōhoku depremi ve tsunamisinden alıyor. 11 ili doğrudan etkileyen ve tarifsiz kayıplar verdiğimiz Kahramanmaraş depremlerinin acısı tazeyken, yaralarımızı sarmakta böylesine zorlanırken böyle bir konuyla yüzleşmek tetikleyici olabilir. Suzume’yi işte bu çekinceyle öneriyorum ama kendi yas sürecini en iyi sen bilirsin. Kayıpların ardından kitaplara, filmlere, müziğe, sanata sarılmak da yasın bir parçası olabiliyor bazen.

Your Name ve Weathering with You filmleriyle tanıdığımız Makoto Shinkai’nin son filminde gerçek ve mecazi anlamda yıkıntılara bakarken Japonya’da bir yolculuğa çıkıyoruz. Yolculuğun ilk durağı Suzume’nin teyzesiyle birlikte yaşadığı Miyazaki; son durak ise kahramanımızın doğduğu yer, ilk evi Tōhoku. Henüz çocukken annesini kaybeden Suzume’nin bu kaybı ve hemen sonrasında olanları anlamlandıramadığını, geçmişten detayların bilinç dışından rüyalarına ve günlük hayatına sızdığını görüyoruz film boyunca. Suzume’nin yolu, öte dünyanın kapılarını kapalı tutmakla görevli Sōta’yla kesişince ve bu gizemli genç adam ona en yakın yıkıntının yerini sorunca kafasındaki soru işaretleri de artıyor. Suzume kendisini çağıran serüvenin peşinden gidince yıkıntının ortasında bir kapıyla karşılaşıyor. Bu kapının onu alıştığı dünyaya yabancı ama içindeki dünyaya tanıdık bir yere götürmesiyle afallayan Suzume kapının yanındaki figürü yerinden kaldırınca elindeki figür bir anda ufak bir kediye, Daijin’e, dönüşüyor. Japonya’nın çeşitli yerlerindeki kapıları kilitli tutan anahtarlardan biri olan Daijin, serbest kaldıktan sonra Sōta’yı lanetliyor ve böylelikle gizemli genç adamın ruhu Suzume’nin çocukluğundan hatıra üç ayaklı sandalyesine hapsoluyor. Sōta’nın ailesinin nesillerce koruduğu bu kapılar açılınca ne mi oluyor? Açığa çıktığı yerde büyük yıkımlara sebep olan kızıl bir solucan öte dünyadan bu dünyaya geçebiliyor ve sadece kahramanlarımızın görebildiği bu solucandan bihaber insanlar söz konusu yıkımı Japonya’nın alışık olduğu bir afetle, depremle, hissediyor. Hem milyonlarca insanı hem de Sōta’nın ruhunu kurtarmak ise lise öğrencisi Suzume’ye düşüyor.

Sevimli baş belası Daijin’in peşinden koşan ve evinden epey uzak şehirlerdeki kapıları kapatmaya çalışan Suzume ile Sōta’nın yolculuğu böylece başlıyor. Yeğeninin tehlikeli yolculuğu karşısında paniğe kapılan teyzesi Tamaki, Suzume’yi takip etmeye karar verince gerçek yıkıntıların yanında mecazi yıkıntılar da filmin anlatısında belirginleşmeye başlıyor. Muazzam görseller ve oldukça başarılı bir soundtrack’le beğenimi kazanan Suzume’nin aslında bir büyüme hikâyesi olduğunu görünce daha da ısınıyorum filme. En sevdiğim janrlardan biri, her zaman çok zengin ve ufuk açıcı bulduğum bir mecra olan animasyonla buluşuyor. Kahramanımız edemediği vedalarla, kayıpların paralize edici ağırlığıyla yüzleşip geleceğe umutla bakabildiğinde gerçekten büyüyebiliyor. Sōta’nın ruhunu kurtarmak için çıktığı yolculukta bir anlamda kendi ruhunu da büyük bir acının derin yıkıntıları arasından kurtarıyor. Neticede Suzume kendi büyüme hikâyem ve yas sürecimde hassas bir yere dokunarak bana da ilham vermeyi başarıyor.

Suzume’nin beğenmediğim tek yanı 123 dakikalık süresini bazı hikâyeleri anlatırken pek de iyi kullanamamış olması. Örneğin Suzume ve Sōta arasındaki bağın çok kuvvetli olduğunu biliyoruz ama film bunu izleyiciye aktaracak anlatıyı iyi inşa edemiyor. Suzume’yi Sōta için her şeyi feda edecek noktaya getiren bağın ve iletişimin filizlenerek büyümesini izleyemesek de filmin gerçek ve mecazi yıkımlara, vedalara, kapanışlara bakışı takdiri hak ediyor.

Nereden izleyebilirsin? Suzume, bugün gösterime girdi.

Benzer işler:

  • Spirited Away (2001, Hayao Miyazaki)
  • Stranger Things (2016–2022, Matt & Ross Duffer)
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

🪘Mezopotamya'dan inci sesler, yıkıntıları eşeleyen Suzume

Mezopotamya'nın köklü kültür arazisinden çıkardıkları ses incileriyle Danûk grubunun panoraması, Makoto Shinkai'nin yıkıntıları eşeleyen büyüme hikâyesi Suzume.

26 May 2023

İBB Kültür AŞ ile birlikte
Kaynak: Omni Sound

YAZARLAR

Dilara Kaya

Dilara Kaya

Aposto - Dilara Kaya

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

Taipei Golden Horse Film Festivali notları: Çağdaş Asya sinemasında neler oluyor?

Çince sinemanın en prestijli ödüllerinden biri hâline gelmiş Altın At Ödülleri'ne de ev sahipliği yapan Taipei Golden Horse Film Festivali'ndeydik. Asya sinemasının dünü ve bugününden dünya sineması keşiflerine, seçkideki bu filmler izleme listenize eklenmeyi hak ediyor.

20 Kas 2026

Taipei Golden Horse Film Festivali notları: Çağdaş Asya sinemasında neler oluyor?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Geçmişle bugün arasında: Seçkin Pirim’in 'The King’s Road' eseri Giza Piramitleri'nde

Seçkin Pirim’in Ayça Okay küratörlüğünde hazırlanan “The King’s Road” adlı eseri, AWC Contemporary sunumuyla Art D’Égypte tarafından düzenlenen "Forever Is Now"ın altıncı edisyonu kapsamında Giza Piramitleri’nde sergileniyor. Mısır’ın dört bir yanındaki tapınakları, taş ocaklarını, tören alanlarını ve ticaret güzergahlarını birbirine bağlayan antik yollardan ilham alan “The King’s Road” üzerine sanatçı Seçkin Pirim, küratör Ayça Okay ve AWC Contemporary’nin kurucusu Haldun Kilit ile sohbet ettik.

Burcu Dimili

·

20 Kas 2026

Geçmişle bugün arasında: Seçkin Pirim’in 'The King’s Road' eseri Giza Piramitleri'nde
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Annie Ernaux'dan 'Utanç': Sevgi ve utanç aynı insana yönelebilir mi?

İnsanın geçmişini sevmesi, onunla barışması, geldiği yeri unutmaması gibi sözler ne kadar kolay söyleniyor. Oysa hatırlananların arasında insanın kendisinden saklamak istedikleri de var. Ernaux bunları yazarken anne-babasına duyduğu sevgiyi bir mazeret olarak kullanmıyor. Sevmekle utanmanın aynı insana yöneldiği anlara bakıyor.

Ömer Şentürk

·

20 Kas 2026

Annie Ernaux'dan 'Utanç': Sevgi ve utanç aynı insana yönelebilir mi?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Aziz Shokhakimov ile Tekfen Filarmoni Orkestrası'nın yolculuğu ve müziğin evrensel dili üzerine

Tekfen Filarmoni Orkestrası, COP31 kapanışında dünyanın dört bir yanından gelen liderleri, iş dünyasının temsilcilerini, bilim insanlarını ve aktivistleri doğanın temel unsurlarını ve insan-doğa ilişkisini merkeze alan özel bir repertuvarla biraraya getirecek. Orkestranın 1988 Taşkent doğumlu, daimi şefi ve sanat direktörü Aziz Shokhakimov'le Tekfen Filarmoni’nin yolculuğu ve müziğin birleştirici dili üzerine konuştuk.

19 Kas 2026

Aziz Shokhakimov ile Tekfen Filarmoni Orkestrası'nın yolculuğu ve müziğin evrensel dili üzerine
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Robert Montgomery: ‘Sürgünün şarkısını her zaman duyuyorum’

Şiiri kamusal alandan tuvale taşıyan sanatçı Robert Montgomery, İstanbul’74’te açılan ”JAMES BALDWIN’S BALCONY IN ISTANBUL and OTHER WORKS” sergisinde edebiyat, sürgün ve kent hafızasını biraraya getiriyor. Yeni ”Poets in the Cities” serisinden üç tablonun ve ışık işlerinin yer aldığı sergide sanatçı, James Baldwin ve Edip Cansever üzerinden İstanbul’un edebî belleğine uzanıyor. Birleşik Krallık dışında ilk kez İstanbul’da sergilenen bu yeni seri vesilesiyle Montgomery ile şiirin dönüştürücü gücünü, göçü, aidiyeti ve İstanbul’a duyduğu özlemi konuştuk.

Melike Bayık

·

19 Kas 2026

Robert Montgomery: ‘Sürgünün şarkısını her zaman duyuyorum’