Kanal İstanbul, emekli diplomatların ve emekli amirallerin yayımladıkları bildiriler ve imar planlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanıp askıya çıkarılmasıyla yeniden gündeme oturdu. Bildiri dolayısıyla gözaltına alınan 14 emekli amiral 13 Nisan'da adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Montrö tartışması: Bilindiği üzere 1936 yılında imzalanan Montrö Sözleşmesi; Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’ndan yapılacak geçişleri düzenliyor. Bahsi geçen bildirilerde muhtemel bir kanal projesinin Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin şartlarını tartışmaya açabileceği ve bu tartışmalar sonucunda Türkiye için bir güvenlik riski oluşabileceği endişeleri dile getiriliyordu. Bahçeşehir Üniversitesi Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi Başkanı Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı ise Montrö Boğazlar Sözleşmesi İstanbul Boğazı ile Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı’nı da kapsadığından, İstanbul Boğazı’na alternatif olarak açılacak bir ulaşım yolunun Montrö’nün geçerliliğine etkisi olmayacağı <a fr-original-style="" href="https://www.yenisafak.com/gundem/bogazlar-uzerindeki-egemenligimizi-dusman-bile-sorgulamadi-3618156" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görüşünde</a>. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">ABD ve Rusya: Emekli Koramiral Atilla Kıyat, 2019 yılında gazeteci Saygı Öztürk’e verdiği demeçte ABD’nin Montrö Sözleşmesi’nden rahatsız olduğunu, eski Büyükelçi James Jeffrey’nin kendisini ziyaret edip “Karadeniz’deki etkinliklerini artırmak istediklerini ve Kanal İstanbul projesiyle bunu masaya yatırabileceklerini” ifade ettiğini <a fr-original-style="" href="https://www.sozcu.com.tr/2019/gundem/abd-buyukelcisi-2009da-montroyu-delmeyi-onerdi-5511541/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtmişti</a>. Son olarak şubat ayında Türkiye ve ABD donanmaları Karadeniz’de ortak bir tatbikat düzenlemiş ve Büyükelçi David Satterfield bu tatbikatın “Türkiye ile ABD arasındaki güçlü güvenlik iş birliğini pekiştirdiğini” ifade etmişti. Rusya’nın Kanal İstanbul projesi konusunda resmî görüşü ise projenin Montrö’yü etkilemediği ve bunun bir ekonomi projesi olduğu yönünde. Rossiya 24 televizyonuna açıklamalarda bulunan Büyükelçi Aleksey Yerhov, “Kanal İstanbul projesinin Montrö Sözleşmesi’nin revize edilmesine yol açmasını beklemediğini ve Montrö Sözleşmesi’nin Karadeniz ve kıyıdaş ülkelerin güvenliği için elzem olduğunu” söyledi. Öte yandan, Cumhuriyet Gazetesi’nden Jale Özgentürk’e göre projenin finansmanı için ön plana çıkan teklifler Çin şirketlerine ait. Çin-Avrupa ticaret yolu için önem taşıyabilecek olan projenin yalnızca finansmanının değil, yüklenici firmalarının da Çin’den olması <a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/kanal-istanbul-icin-dort-cinli-sirket-ankarada-ihaleye-hazirlaniyor-1826770" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bekleniyor</a>. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Hükümet kanadı:&nbsp;Kütüphane Söyleşileri programı kapsamında gençlerle bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Kanal İstanbul projesiyle "kendi egemenliğimizi tesis ettiğimiz bir eser kazandırıldığını ve bu projenin Montrö Sözleşmesi ile bir ilgisinin olmadığını" aktardı. Emekli amirallerin bildirisinin ardından Twitter hesabından bir açıklama yayımlayan Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “inadına yapacağız” açıklamasının kimlere yönelik olduğunun anlaşıldığını ve tüm planlama aşamasının tamamladığını belirterek projenin temellerinin yaz aylarında atılacağını açıkladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu ise Kanal İstanbul’un Çin-Avrupa ticaret yolu için kritik bir önem taşıdığını ve projenin yapımına kısa bir süre sonra başlanacağını belirtti. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Muhalefet kanadı:&nbsp;Göreve geldiği günden bu yana projenin yapılmasının İstanbullular, ekoloji ve ekonomi için olumsuz olduğunu belirten İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu “Ya Kanal Ya İstanbul” ifadesi kapsamında bir itiraz dilekçesi kampanyası başlattı. Projenin çevre düzeni planına 20 Nisan Salı, imar planlarına ise 26 Nisan Pazartesi tarihine kadar itiraz edilebilecek. Projenin imar ve çevre düzenleme planlarına itiraz dilekçeleri için oluşturulan platforma <a fr-original-style="" href="https://kanal.istanbul" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kanal.istanbul</a> adresinden erişilebiliyor.</li></ul>

Spektrum

Türkiye'nin gündemindeki Kanal İstanbul projesi konusunda son durum ne?

Kanal İstanbul projesi hangi aşamada?

• ABD,&nbsp;Rusya ile&nbsp;S-400 hava savunma sistemi alımı konusunda anlaşma imzalayan Hindistan'ı&nbsp;"ABD yaptırımlarına maruz kalmamak için Rusya yapımı savunma ürünlerini almaktan kaçınmak gerektiği" konusunda uyardı.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden: ABD'nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield, Türkiye ile ABD arasındaki "S-400 krizinin tek çözümünün Türkiye'nin S-400'lerden vazgeçmesi olduğunu" ifade etmişti.</li></ul>

Aposto Gündem

<h2>Türkiye</h2>• Millî Savunma Bakanlığı'nın Gara bölgesinde naaşlarına ulaşıldığını açıkladığı 13 vatandaş için AB Türkiye Delegasyonu, NATO, Rusya, Almanya ve ABD taziyelerini iletti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price'ın açıklamasında yer alan "PKK tarafından öldürüldüğü bilgisi doğrulanırsa en güçlü şekilde kınıyoruz." cümlesi, Türkiye-ABD arasındaki ilişkilerin kısa süreli gerilmesine sebep oldu. Erdoğan "Siz PKK'nın, YPG'nin, PYD'nin bal gibi de yanındasınız ve arkasındasınız." açıklamasını paylaştı. Dışişleri Bakanlığı, ABD Büyükelçisi David Satterfield'ın bakanlığa çağrıldığını açıkladı. Sonrasında Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve ABD'deki mevkidaşı Antony Blinken telefonla görüştü ve Price, "ABD'nin ölümlerde PKK'lı teröristlerin sorumluluğu olduğunu teyit ettiğini" duyurdu.<ul><li>Muhalefet: CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun "13 şehidimizin sorumlusu Erdoğan'dır" cümlesinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kılıçdaroğlu’na 500 bin liralık tazminat davası açtı.</li></ul> • Kapatılan Özgür Gündem gazetesinin yöneticilerinin yargılandığı davada Eren Keskin, İnan Kızılkaya ve Kemal Sancılı “örgüt üyeliğinden” 6 yıl 3 ay, Zana Bilir Kaya ise "örgüt propagandasından" 1 yıl 13 ay hapis cezasına çarptırıldı. Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi ve Almanya hükümetinden isimler karara tepki gösterdi.<ul><li>Ayrıca: Müjdat Gezen ve Metin Akpınar'ın bir televizyon programındaki sözleri nedeniyle “Cumhurbaşkanı'na hakaret” suçlamasıyla 4 yıl 8'er aya kadar hapis istemiyle yargılandıkları davada savcı, sanıkların mahkûmiyetine karar verilmesi yönünde mütalaa verdi. Öte yandan Yargıtay, HDP milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu'nun "terör örgütü propagandası yapma" suçundan verilen 2 yıl 6 ay hapis cezasını onadı.</li></ul> • Türkiye İstatistik Kurumu'nda yapılan görev değişimiyle Muhammed Cahit Şirin'in yürüttüğü başkanlık görevine hâlihazırda yardımcılık görevini yürüten Ahmet Kürşad Dosdoğru getirildi. Öte yandan TÜİK'in açıkladığı tüketici güven endeksi şubat ayında bir önceki aya kıyasla %1,5 artarak 84,5 seviyesine geldi.• Dolar geçtiğimiz hafta, altı ay sonra ilk kez 7 liranın altında işlem gördü.• Merkez Bankası (TCMB), şubat ayı para politikası kurulu toplantısında politika faizini %17 seviyesinde sabit tutma kararı aldı. Bloomberg HT'nin anketine katılan çoğu ekonomist faizin değişmeyeceğini öngörmüş, beş kurum ise 100 baz puanlık bir artış beklentisi paylaşmıştı.• Türkiye'nin TCG Çeşme araştırma gemisi için yayımladığı yeni NAVTEX, Yunanistan tarafından "olumlu havaya uymayan gereksiz bir hareket" olarak tanımlandı.<hr>

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun 15 Temmuz darbe girişimin arkasında ABD olduğuna dair sözleri ve ABD’nin Boğaziçi Üniversitesi protestolarındaki gözaltılarla hükümetten gelen LGBTİ+ karşıtı söylemlere ilişkin kınama mesajı uzun süredir iyi olmadığı bilinen Türkiye-ABD ilişkilerinin daha da gerilmesine sebep oldu.&nbsp;<ul><li>Soylu’nun sözleri: İçişleri Bakanı Süleyman Soylu Haber Global kanalında konuk olduğu bir televizyon programında “15 Temmuz'u FETÖ yapmadı, 15 Temmuz'u yapanlar sizi rahat bırakmazlar, ancak ayakta sağlam durursanız rahat olursunuz, bu kadar basit" cümlelerini kullandı. Gazeteci Candaş Tolga Işık’ın “15 Temmuz’u FETÖ yapmadı” sözlerinin anlamını sorması üzerine Soylu, “15 Temmuz'un haricî desteklerini söylediğini, FETÖ ABD’de durduğu sürece bunun beş bilinmeyenli denklem olmadığını” <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRmF5ZGlubGlrLmNvbS50ciUyNTJGc3VsZXltYW4tc295bHUtMTUtdGVtbXV6LXVuLWFya2FzaW5kYS1hYmQtdmFyLTIzMTYzNg==""">ifade etti.</a> Soylu, Hürriyet gazetesinden Nedim Şener’e yaptığı açıklamalarda da “diğer darbelerde olduğu gibi 15 Temmuz’un da arkasında ABD olduğunu, İçişleri Bakanı olarak ABD’nin etkin olduğu yerde FETÖ’nün etkin olduğunu gördüğünü” söyledi. Soylu, uluslararası desteğe örnek olarak “Interpol’ün bir tane başvuruyu bile kayda almadığını, cinayete azmettirenin katili de koruduğunu” <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5odXJyaXlldC5jb20udHIlMjUyRnlhemFybGFyJTI1MkZuZWRpbS1zZW5lciUyNTJGMTUtdGVtbXV6dS1mZXRvLWFiZC1pbGUteWFwdGktNDE3MzIyODU=""">belirtti.</a> &nbsp;</li><li>ABD’nin cevabı: ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, Soylu’nun açıklamalarına cevaben "ABD'nin Türkiye'deki olaylardan sorumlu olduğuna yönelik bu ve benzeri gerçek dışı ve sorumsuz iddialar Türkiye'nin ABD ile NATO müttefikliği ve stratejik ortaklığıyla örtüşmemektedir," dedi. ABD’nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield ise “temelsiz” olarak değerlendirdiği açıklamalar hakkında “Bir müttefikin ve stratejik bir ortağın sorumluluk taşıyan beyanları değiller ve üzüntü duyuyoruz” ifadelerini kullandı. &nbsp;</li><li>ABD-Türkiye ilişkilerinin son durumu: Seçim kampanyası döneminde “Erdoğan’ı darbeyle değil, seçimle değiştireceğiz,” ifadelerini kullandığı bir videosunun Türkiye’de tepki çektiği yeni ABD Başkanı Joe Biden’ın AK Parti hükümetine eleştirel duruşu <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnRyLmV1cm9uZXdzLmNvbSUyNTJGMjAyMCUyNTJGMTElMjUyRjA3JTI1MkZqb2UtYmlkZW4tYmFza2FubC1nLW5kYS10dXJraXllLWFiZC1pbGlza2lsZXJpLW5hcy1sLW9sYWNhaw==""">biliniyor.</a> Aynı şekilde, ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken’ın "Türkiye, birçok açıdan bir müttefikin davranması gerektiği şekilde davranmıyor. Bu, bizim için çok ama çok ciddi bir sorun,” cümleleri de hatırlarda. İki yönetim arasında henüz bakanlar düzeyinde temas kurulmazken Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ile ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan arasında bir görüşme gerçekleştiği açıklandı. Yeni dönemde önceki Başkan Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki ikili diplomasinin yerini kurumsal ilişkilerin alması bekleniyor. Hükümetin ekonomi ve adalet alanında reform yapılacağına ilişkin söyleminin de kurulacak ilişkilerin sağlam bir temele oturtulabilmesi amacı taşıdığı düşünülüyor. &nbsp;</li><li>S-400 konusu: Biden yönetimi, Türkiye’den öncelikli olarak Rusya’dan alınan S-400 hava savunma sisteminden “NATO güvenliği” gerekçesiyle vazgeçmesini talep ediyor. Daha önce S-400 programı sebebiyle ABD yapımı F-35 uçağı projesinden çıkarılan ve uluslararası kamuoyunda “hafif” bulunan ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) yaptırımlarına tabi tutulan Türkiye’nin geri adım atmaması hâlinde yaptırımların sertleşmesi gündemde. Öte yandan, Yunanistan’ın Rusya yapımı S-300 hava savunma sistemini NATO’ya entegre ederek kullanıyor oluşunun bir ara formül bulunabileceğinin göstergesi olduğu yorumları da <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5odXJyaXlldC5jb20udHIlMjUyRnlhemFybGFyJTI1MkZzZWRhdC1lcmdpbiUyNTJGcy00MDAta3JpemluZS15dW5hbmlzdGFuZGFraS1zLTMwMC1tb2RlbGktdXplcmluZGVuLWJpci1jaWtpcy1idWx1bmFiaWxpci1taS00MTY5MTc0NA==""">yapılıyor.</a> &nbsp;</li><li>Diğer konular: Türkiye, yıllardır ABD’nin Pensilvanya eyaletinde yaşayan FETÖ lideri Fethullah Gülen’in iadesini istiyor. ABD yetkilileri ise “15 Temmuz’un kınandığını, daha fazlasının beklenmemesi gerektiğini” <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5taWxsaXlldC5jb20udHIlMjUyRnlhemFybGFyJTI1MkZhbGktY2luYXIlMjUyRmJpZGVuLXZlLXRydW1wLXlvbmV0aW1sZXJpbmluLWJlbnplci10dXJraXllLXBvbGl0aWthbGFyaS02NDI1NTIx""">söylüyor.</a> Suriye’de Türkiye’nin “PKK ile organik bağı olduğunu” söylediği YPG/PYD’ye süregelen ABD desteğinin Türkiye’nin talebine rağmen son bulmayacağı da <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwJTI1M0ElMjUyRiUyNTJGd3d3LmRpa2VuLmNvbS50ciUyNTJGYWJkbGktYnV5dWtlbGNpLWJpZGVuaW4tZXJkb2dhbmktYXJhbWFzaS1zYWRlY2UtemFtYW5sYW1hLW1lc2VsZXNpJTI1MkY=""">ifade ediliyor.</a> Ayrıca, Halkbank’ın “ABD'nin İran'a yaptırımlarını delmek” suçlamasıyla ABD’de yargılandığı davadan ceza alacağı beklentisi yüksek. Küresel ölçekte popülizme karşı gerileyen demokrasinin Biden yönetimi tarafından yüksek sesle savunulacağına, bunun Türkiye’ye yönelik insan hakları ihlalleri ve hukukun üstünlüğü konularındaki eleştirilerin sıklığı ve sertliğini artıracağına da kesin gözüyle bakılıyor. &nbsp;</li><li>Ortak çıkarlar: Türkiye’nin İdlib’de, Kafkasya’da ve Libya’da Rusya ile karşı karşıya gelmesinin ABD ile ilişkilerin geliştirilmesine ortam sağlayacağı söylenebilir. Benzer şekilde ABD-İran ilişkilerinin gerginleşmesi de ABD’nin bölgede güvenilir bir müttefik olarak Türkiye’ye duyduğu ihtiyacı artırıyor. İki ülke, Rusya’nın Kırım’ı ilhakı konusunda da aynı pozisyonu savunuyor.&nbsp;Türkiye-ABD İş Konseyi’nin ikili serbest ticaret anlaşması imzalanması ve ticaret hacminin 100 milyar dolar seviyesine çıkarılması önerisinin gerçekleşmesi, genişleyecek ticaret hacminin siyasi sorunların çözümüne ön ayak olmasını da sağlayabilir. &nbsp;</li><li>Çözüm yolu: Hiçbir ABD Başkanı’nın Türkiye’yi kaybetmek istemeyeceğini, anlaşmazlıkları çözümsüz bırakan etkenin ABD Kongresi’ndeki Türkiye karşıtlığı olduğunu ifade eden eski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ, Türkiye’nin Kongre üzerindeki etki gücünü artırmaya çalışmasını öneriyor. YPG/PYD konusunu “beka meselesi” olarak tanımlayan Başbuğ, bu konuda “Türkiye’nin haklılığının ve Türkiye’yi kaybedecek bir ABD’nin yaşayacağı sorunların” anlatılması gerektiğini, bu sayede Başkan’ın üzerindeki Kongre baskısının hafifleyebileceğini <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwMjE2MmFhMzcxNTc2MDAwNjlmYzk5NiZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5jdW1odXJpeWV0LmNvbS50ciUyNTJGaGFiZXIlMjUyRnR1cmstYW1lcmlrYW4taWxpc2tpbGVyaW5pbi1nZWxlY2VnaS0xNzk0NjM5""">söylüyor.</a></li></ul>

David Satterfield ile ilgili hikayeler