ANGST İnsanları'nda iklim krizi, azınlık hakları, kimlik politikaları, döngüsel ekonomi ve aktivist kültürlerle ilgilenen, bunları kendi meselesi hâline getirenleri yakından tanıyoruz. Üçüncü konuğumuz cruelty-free tercihleriyle bilinen Duygu, namıdiğer <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/etiksecimler/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Etik Seçimler</a>.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Röportaj:&nbsp;Alara DemirelHayvan hakları gündelik pratiklerine nasıl yansıyor? Kendini bu hareketin neresinde konumlandırıyorsun?Kararlarımızın ve seçimlerimizin yani gündelik hayatın kendisinin politik olduğuna inanıyorum. Ben de prensiplerimden şaşmadan yaşamak için çabalıyorum. Hayvanları ve doğayı insan yararına kullanan sistemde gündelik pratikler elbette zorlaşabiliyor — kendi yolculuğumdan aldığım dersleri herkesle paylaşmaya çalışıyorum ki onların da hayatı kolaylaşsın, ilham olsun.&nbsp;Farkındalığa sahip birçok kişi gibi kendimi hareketin tam içinde konumlandırıyorum. Söz konusu hayvan hakları ve veganizm olunca istesek de istemesek de gündelik yaşantımız bir aktivizm alanına evriliyor.Türkiye'de cruelty-free&nbsp;seçimlerine güvendiğimiz insanları sorunca ismi söylenen ilk kişilerdensin. Bu karar hayatının hangi alanlarında seninle? Güven ilişkisini kurmak için neler yaptınModa ve kozmetik, gıdadan sonra hayvanların en sömürüldüğü sektörler. Bunlarla ilgili bir vegan olarak hayata küsmek yerine hep çıkış yolları aradım. Araştırmalarımı, bulduğum veya bulamadığım "etik" alternatifleri, çözümleri ya da problemleri herkesle paylaşmaya çalıştım.&nbsp;Bunları başkalarını memnun etmek, veganlığın ne kadar kolay olduğunu kanıtlamak ya da etkileşim için yapmadım. Az önce değindiğim gibi yaşamın her alanının politik olduğunu ve bu durumun kişiyi az çok sorumluluk sahibi yaptığını düşünüyorum. Bunu hem kendim hem hayvanlar için istiyorum ve insanların hayatını kolaylaştırma umuduyla üstleniyorum. İster 1 kişiyle paylaşayım, ister 10 bin kişiyle.<img src="https://images.aposto.com/2021/9/5/1634311438597.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="Infinity" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Duygu'nun 2020 Cadılar Bayramı için yaptığı sömürüsüz makyajı<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Cruelty-free seçimlerinin yaygınlaşması konusunda bir önerin var mı? Sence neler yapabiliriz?Aradığımız hakkaniyetin sistemsel olarak da sağlanmasının önemine inanıyorum öncelikle. Bireysel olarak gücümüz sınırlı olabilir ama azımsanmayacak kadar da büyük. Gerekli yasaların çıkması için mücadele etmek hayvanlar için atılacak en sağlam adım olabilir. Bununla birlikte hayvanların eşya ve kaynak yerine konması değiştirmemiz gereken bir algı. Sanırım bu mücadeleyi en doğru şekilde çevremizle konuşarak, tartışarak verirsek uzun vadeli bir değişim yakalayabiliriz.Kozmetik alanını kapsayan cruelty-free seçimlere geleyim. Hayvan deneyleri yıllar geçtikçe kısıtlanıyor ve yasaklanıyor. Oysa istatistiklerde hâlâ ciddi bir azalma yok. Raflardan aldığımız ürünlerde değil belki ama bunların geliştirme aşamasında hayvanların denek olarak kullanılması süregelen bir pratik — bunları yapmayan firmalar da var. En kolay seçenek, bu cruelty-free&nbsp;markalara yönelmek ve firmalardan genel olarak etik politikalar talep etmek olur.Bu süreçte markaların bizleri ve veganizmin öznesi hayvanları pazarlama stratejisi olarak görmelerine de şahit olduk. Bu markaların kucağımıza attığı birkaç cruelty-free ürün için minnettar kalmak yerine daha etik üretim anlayışla işleyen lokal ve küçük üreticileri desteklemek daha doğru olabilir.&nbsp;Hepimiz şartlarımız doğrultusunda elimizden geleni yaparsak bile zihniyeti değiştirebiliriz — bu yüzden küçük büyük demeksizin her katkının ve çıkan sesin yüksekliğine ya da kısıklığına bakmaksızın önemli olduğunu düşünüyorum.

Angst

Cruelty-free tercihler: Etik Seçimler.

ETİK SEÇİMLER

ANGST İnsanları'nda iklim krizi, azınlık hakları, kimlik politikaları, döngüsel ekonomi ve aktivist kültürlerle ilgilenen, bunları kendi meselesi hâline getirenleri yakından tanıyoruz. İkinci konuğumuz yüksek lisans tezini iklim değişikliği ve İstanbul'daki kültür kurumları üzerine yazan <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/zeynepsengull/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Zeynep Şengül</a>.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Röportaj:&nbsp;Alara DemirelHayvan hakları gündelik pratiklerine nasıl yansıyor? Kendini bu hareketin neresinde konumlandırıyorsun?Bu hareketin bazen sosyal medya bazen arkadaş muhabbeti bazen de sokakta elimde pankartla yer aldığım kısmındayım. Bu hareket, hayatımın her alanında kullandığım malzemelerden yediklerime kadar kendisine yer bulan ve bulmaya da devam edecek bir hak arayışı, etik bir duruş.&nbsp;Bir süre önce sadece yaşayabilmek için bile mücadele veren hayvanlar için sesimi çıkarmanın utanılacak ya da çekinilecek bir şey olmadığını öğrendim, bu da içerisinde aktivizm yaptığım <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/istanbulvegantoplulugu/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">İstanbul Vegan Topluluğu</a>’na katılmamla daha da zenginleşen bir gelişme oldu. Öğrendiğim, inandığım ve doğruluğundan emin olduğum bütün gerçekleri kitlelere duyurmaya başladım — bu bazen bir bazen on beş kişi olabilir. Önemli olan konuşmak, hiç usanmadan gerçekleri anlatmak.Türkiye'de veganlık nasıl bir deneyim? Politik bir duruş mu? Zaman ilerledikçe şartların iyileştiğini düşünüyor musun?Türkiye’de ve dünyanın herhangi bir ülkesinde eğer beslenme, küresel ısınma gibi faktörler sebebiyle vegan olmadıysanız (etik bir vegansanız) evet, vegan olmak politik bir duruş. Çünkü bir hak arayıcısı olarak karşı durduğunuz büyük endüstriler, devletler ve politikalar var. Tabii bunlara bir de kültürü eklemek lazım. Bunların karşısında kilo verdiğiniz zaman beslenme tarzınızı değiştirip navegan olunacak bir duruşla yaklaşmak veya hak savunusu yapabilmek ne yazık ki mümkün değil.&nbsp;Tabii ki her gün mutlu örnekler göremiyoruz fakat insanlar sömürünün farkına varmaya ve ciddiyetini kavramaya başladı. Covid-19’un ve küresel ısınmanın da bu gelişmede çok fazla payı olduğunu düşünüyorum. Zaman içerisinde de her alanda vegan olmanın daha fazla konuşulacağına inanıyorum.Türkiye’de fark ettiğim ve beni mutlu eden vegan olarak bulunduğum ortamlarda bunu benim dile getirmiyor oluşum — bunu öğrenen insanlar konuyu hep kendileri açıp devam ettiriyorlar. Bu meraktan güzel yerlere kapı açabilir!<img src="https://images.aposto.com/2021/9/1/1633961293504.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Zeynep, Nesin Sanat Köyü'nde gerçekleştirilen "Arı Aşkına! Ekolojik Farkındalık ve Sanat Atölyesi" programındayken<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Hayvan hakları için kimler ne yapabiliriz? Bize bir önerin var mı?İster bireysel anlamda ister bir toplulukla herkes bir şeyler yapabilir — önemli olan istemek. Hayvan hakları için vegan olmak aslında işin başlangıç kısmı. Bu alanda çalışırken onları sömürmek ne yazık ki "evcil" hayvan haklarını aramanın ötesine geçemiyor. O yüzden vegan olmak hayvan haklarını bütünüyle savunmak için yapılacak ilk şey olmalı diye düşünüyorum.Öneriyi kendi deneyimlerimden verebilirim — benim için en önemlisi "Ben oldum!" dememek. Bir hak mücadelesi içindeyseniz tutkuyla bağlı olduğunuz her alanda olacağı gibi okumanın, araştırmanın ve izlemenin kendini geliştirmeye büyük katkısı olduğuna inanıyorum. Bunların yanında yalnız olmadığınızı anlayabileceğiniz topluluklara dâhil olarak onlarla sohbet, okuma, piknik gibi sosyal alanlara katılmak kolektif tarafınız ve aktivizminiz için çok değerli oluyor.

Hayvan haklarını kendi meselen hâline getirmek: Zeynep Şengül.

ZEYNEP ŞENGÜL

(Görsel:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.lawcolumn.in/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Law Column</a>)Hayvan hakları kavramı, hayvanların insan amaçlarına uygun düştüğü biçimde kullanılabilecek birer eşya olmadığı, kendi arzuları ve ihtiyaçları olan bireyler olarak muamele görmeleri gerektiğini ifade eder. Ancak hukuksal ve normatif anlamda, insan hakkı gibi bir hayvan hakkı olgusundan bahsetmek mümkün değildir. Zira hayvan hakları denildiğinde, insan gibi hak edinebilmesi ve miras edinimi gibi konular anlaşılmamalıdır. Daha ziyade, sürdürülebilir ekosistem için dengenin korunması, hayvanların sağlıklı şekilde yaşamını sürdürebilmesi akıllara gelmelidir.Hayvan hakları ihlalleri ise tüm dünyada çeşitli şekillerde karşımıza çıkabilmektedir. Bu ihlaller başlıca, hayvanların yaşam mekanlarının daraltılması, çevre kirliliği, ticari amaçla çoğaltma, denek olarak kullanma, uyum sağlayamayan hayvanların terki ve deri, tüy, boynuz gibi uzuvlarından gelir elde etme amacıyla öldürme olarak sıralanabilir. Hayvan Hakları İzleme Komitesi tarafından derlenen <a fr-original-style="" href="http://hayvanhaklariizleme.org/basin-aciklamasi-2020-yili-hayvan-haklari-ihlal-raporu/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2020 Hayvan Hakları İhlal Raporu</a>’na göre, Türkiye’de 2020 yılında yalnız tespit edilen, en az 1,2 milyar yaşam hakkı gaspı, 22,7 milyon işkence, 3 milyon cinsel şiddet, 1,2 milyar özgürlüğün kısıtlanması&nbsp;vakası yaşanmıştır. Bahsi geçen ihlallere en yakın tarihli örnek olarak, çiftçilerin Tuz Gölü’nü besleyen kanallara bent çekip su akışını kesmesi üzerine, bu bölge üreme alanı olan binlerce flamingo yavrusunun yaşamını yitirmesi gösterilebilir.Son dönemde küresel boyutta yaşanan toplumsal, ekonomik ve siyasi değişimlerin neticesinde, "daha özgür ve adil bir dünya yaratma fikrinin yayıldığı" yadsınamaz bir gerçektir. Bu ise çevre ve doğa hakkındaki meselelerin ön plana çıkmasına ve bu konularda düzenlemeler yapılmasına imkan tanıyor. Nihayetinde bahsi geçen ihlallere karşı durmak adına çeşitli yasal çalışmalar yapılabiliyor.Geçtiğimiz günlerde Türkiye’de yürürlüğe giren <a fr-original-style="" href="https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/07/20210714-9.htm" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hayvanları Koruma Kanunu ile Türk Ceza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun</a> da bu yöndeki bir çalışma. Söz konusu kanun her ne kadar uzun süredir kamuoyu tarafından beklense ve hayvanseverleri heyecanlandırsa da; hayvan haklarını gerçek anlamda koruyacak yeterli düzenlemeler içermiyor. Hayvan deneyleri&nbsp;veya kürk satışını&nbsp;engelleyecek hiçbir yaptırım düzenlenmediği gibi, evcil hayvan satışı&nbsp;hakkında da yetersiz kurallar öngören yasa, caydırıcılıktan uzak bir düzenlemeden öteye geçemiyor.Dünyada ve Türkiye’de, her gün binlerce hayvan işkenceye, şiddete, hayvan deneylerine maruz kalırken; bu konuda yapılan düzenlemelerin yetersiz olduğu bir gerçektir. Bu gerçeğin altında yatan sebep, insanın yeryüzü ve hayvanlarla olan ilişkisinin, diğer birçok alanda olduğu gibi, ekonomik bir ilişkiden ibaret&nbsp;kalmasında saklı. İnsan türünün bu faydacı ve bencil bakış açısını bırakıp; kendini doğal dengenin bir parçası olarak görmesi dünyamızın geldiği noktada hayati bir zorunluluktur. Zira insanlığın doğaya ve hayvanlara verdiği zararın tüm ekolojik zinciri, doğal olarak kendisini de etkileyeceğini anlaması gerekiyor. Dolayısıyla tıpkı insanlar gibi sevince, acıya, korkuya, hayatta kalma arzusuna sahip bu canlıları, amacı salt kendi ihtiyaçlarımıza hizmet etmekten ibaret varlıklar olarak görmeyi bırakmak gerekiyor. Çünkü ancak bu şekilde hem hayvanlara uygulanan zulmün önüne geçmek, hem de insanlık için yaşanabilir bir yeryüzünü sürdürmek mümkün olacaktır.<a href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3NvdXJjZT13ZWImbmV3c2xldHRlcj02MDNkMTQyOTZhOTM4MDAwMDdmNTA3M2QmaXNzdWU9NjBjZWI0MzQ5OTJjODEwMDA2YTk1ZjAyJnN1YnNjcmliZXI9dW5kZWZpbmVkJnN0b3J5PTYwZWFiN2RiYjI3YThlMDAwNjI3YTI1MyZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cubGlua2VkaW4uY29tJTI1MkZpbiUyNTJGZWxpZi1heS05MWEyNGExNmElMjUyRg==" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a><a fr-original-style="" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3NvdXJjZT13ZWImbmV3c2xldHRlcj02MDNkMTQyOTZhOTM4MDAwMDdmNTA3M2QmaXNzdWU9NjBjZWI0MzQ5OTJjODEwMDA2YTk1ZjAyJnN1YnNjcmliZXI9dW5kZWZpbmVkJnN0b3J5PTYwZWFiN2RiYjI3YThlMDAwNjI3YTI1MyZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cubGlua2VkaW4uY29tJTI1MkZpbiUyNTJGZWxpZi1heS05MWEyNGExNmElMjUyRg==" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Elif Ay</a><a href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3NvdXJjZT13ZWImbmV3c2xldHRlcj02MDNkMTQyOTZhOTM4MDAwMDdmNTA3M2QmaXNzdWU9NjBjZWI0MzQ5OTJjODEwMDA2YTk1ZjAyJnN1YnNjcmliZXI9dW5kZWZpbmVkJnN0b3J5PTYwZWFiN2RiYjI3YThlMDAwNjI3YTI1MyZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cubGlua2VkaW4uY29tJTI1MkZpbiUyNTJGZWxpZi1heS05MWEyNGExNmElMjUyRg==" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a><a href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3NvdXJjZT13ZWImbmV3c2xldHRlcj02MDNkMTQyOTZhOTM4MDAwMDdmNTA3M2QmaXNzdWU9NjBjZWI0MzQ5OTJjODEwMDA2YTk1ZjAyJnN1YnNjcmliZXI9dW5kZWZpbmVkJnN0b3J5PTYwZWFiN2RiYjI3YThlMDAwNjI3YTI1MyZhdXRob3I9bnVsbCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cubGlua2VkaW4uY29tJTI1MkZpbiUyNTJGZWxpZi1heS05MWEyNGExNmElMjUyRg==" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>

İnsanlığın faydacı ve bencil bakış açısını bırakıp; kendisini doğal dengenin bir parçası olarak görmesi, dünyamızın geldiği bu noktada hayati bir zorunluluktur.

Hayvan hakları

TBMM’de geçtiğimiz hafta, muhalefetin çeşitli gündem önerileriyle iktidarın geçen hafta maddelerini incelediğimiz torba yasa teklifi vardı. Referandom ekibi olarak geçen haftanın bazı gündemlerini derledik.&nbsp;<ul><li>Haftanın ilk gündemi, HDP tarafından verilen, Roboski’nin tüm sorumlularının ortaya çıkarılması yönündeki araştırma önergesiydi. HDP adına söz alan Ebrü Günay, “bugüne kadar katliamın siyasi ve askerî sorumlularının yargılanması yerine Roboskili ailelere defalarca soruşturma açıldığını ve cezalar verildiğini” söyledi. &nbsp;</li><li>CHP grubu adına söz alan Levent Gök, "adalet gelmeyince devletine bağlı bir köyden devletine karşı öfke duyan bir köy yaratıldığını, Uludere olayına TBMM'nin mutlaka el koyması gerektiğini” belirtti. &nbsp;</li><li>AK Parti grubu adına söz alan İsmet Yılmaz, “Irak’ta can veren 34 kardeşimize Allah’tan rahmet diliyorum, ailelerine sabırlar diliyorum” dedikten sonra, “Anayasa Mahkemesi'ne gidildi, belgeler zamanında verilmedi, bundan reddedildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gidildi, yine belgeler zamanında verilmediği için reddedildi” diye ekledi. İsmet Yılmaz’a cevaben söz alan Meral Danış Beştaş, “Irak’ta değil, sınırın Türkiye tarafında 34 insanın öldürüldüğünü” belirtti. &nbsp;</li><li>HDP’nin araştırma önergesi kabul edilmedi. &nbsp;</li><li>Haftanın bir diğer gündemi, İYİ Parti grubunun, sokak hayvanlarının usulsüz toplatılması ve şüpheli ölümlerinin araştırılması, bakım ve can güvenliğinin sağlanması amacıyla verdiği önergeydi.&nbsp; &nbsp;</li><li>Önerge üzerine söz alan İYİ Parti milletvekili Fahrettin Yokuş, “Savunmasız bütün canlıların doğasından kaynaklanan yaşamsal, bedensel ve özgürlük haklarının korunarak yasal teminat altına alınması, insan olmanın sorumluluğudur. Suçu işleyen kişilere uygulanan yaptırımın para cezası yönünde olması, Türk hukuk sistemine güvenin ve inancın zedelenmesine sebep olmaktadır” dedi. &nbsp;</li><li>HDP grubu adına söz alan Murat Çepni, “Kanun’un çıkmama sebebinin belli rant çevrelerinin bu yolla korunması olduğunu” söyledi. “Hayvan hakları kanunu mutlaka çıkmalı ve hayvan için geliştirilen mücadele hayvanseverlik değil, hayvan hakları mücadelesi kapsamında yürütülmelidir” diye ekledi. CHP milletvekili Gülizar Biçer Karaca da oy birliğiyle kabul edilen hayvan haklarıyla ilgili yasa teklifinin getirilmeme sebebinin “rant çeteleri ve yandaşlar” olduğunu söyledi. &nbsp;</li><li>AK Parti grubu adına söz alan Zeynep Yıldız, “Verilen aranın akabinde Hayvan Hakları Yasası inşallah, Meclis Genel Kuruluna gelecek. Bir araştırma önergesi vermek bu süreci&nbsp;yavaşlatmak olmayacak mıdır?” diye sordu. Buna karşılık muhalefet milletvekillerinden, yıllardır bu şekilde halkı oyaladıkları yönünde tepki geldi. &nbsp;</li><li>Bunlar dışında, İYİ Parti grubunun “yap, işlet, devret modeliyle yapılan köprü ve otoyollar”, HDP’nin “kadınların politika yapım ve yönetim süreçlerine katılımı”, CHP’nin “hak ihlalleri” konulu gündem önerileri de kabul edilmedi.&nbsp; &nbsp;</li><li>Bunlar yerine, önemli maddelerini geçen hafta incelediğimiz torba kanun teklifinin ve Adalet Komisyonu Raporu'nun görüşmelerine başlandı.&nbsp; &nbsp;</li><li>Kanun teklifi üzerine söz alan CHP milletvekili Sera Kadıgil Sütlü, bunun “kendilerine dayatılan 33’üncü torba yasa olduğunu, yasal süreleri takmadan geçirilmeye çalışıldığını” belirtti. Yasanın amacının, “şahsım devletine yalakalık etmeyi reddeden demokratik kitle örgütlerini yok etmek” olduğunu, “bu örgütlerin bin bir zorlukla buldukları fonlara, dayanışmayla topladıkları paralara göz dikildiğini” söyledi. “Dayanışma yataydır, sözde hayırseverlik diye sattığınız bahşetme ise dikeydir. Siz istiyorsunuz ki yoksulluğa mahkum ettiğiniz bu toplum, her zaman ve daima sizin elinize baksın” diye ekledi.&nbsp; &nbsp;</li><li>Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun Teklifi adını taşıyan bu teklif, kabul edildi ve kanunlaştı. Meclis, çalışmalarına 26 Ocak’tan itibaren devam edecek.</li></ul>

Spektrum

TBMM'de muhalefetin gündem önerileri kabul edilmezken hükümetin torba kanun teklifi görüşüldü.

TBMM Gündemi: Uludere, hayvan hakları, torba yasa

Hayvanlara karşı şiddet olayları artışa geçerken toplumun birçok kesimi Hayvan Hakları Yasası’nın çıkmasını istiyor. TBMM'de bütün partiler bir taslak üstünde uzlaştığı hâlde, bu yasa neden çıkmıyor?<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-12-08T10:39:19.833Z.jpeg"><figcaption>Kaynak: KRT TV</figcaption></figure><ul><li>Nedir?&nbsp;Temelde hayvan hakları kavramı, hayvanların insan amaçlarına uygun düştüğü biçimde kullanılabilecek birer eşya olmadığı, kendi arzuları ve ihtiyaçları olan canlılar olarak muamele görmeleri gerektiği anlamına gelir. &nbsp;</li><li>Mevzuat:&nbsp;5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, Türkiye’de hayvanların korunması konusunu düzenleyen en temel kanundur. Bu kanun kabahatler kanunu olarak oluşturulan yasal bir düzenlemedir. Yani kanunda belirtilen hükümlere aykırı davranan kişi veya kurumlar ceza mahkemelerince yargılanmamakta, idare tarafından para cezalarıyla cezalandırılmaktadır. Kanun bu özelliği nedeniyle caydırıcı cezalar&nbsp;<a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmY2Y1NzU3MDk1MmFiMDAwODYwMDA3NSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYzZDgyOGU4MjUwNjEwMDA3ZjA5MDQwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRmRlcmdpcGFyay5vcmcudHIlMjUyRnRyJTI1MkZkb3dubG9hZCUyNTJGYXJ0aWNsZS1maWxlJTI1MkY4NDExMDY="""">öngörmemektedir.</a> &nbsp;</li><li>“Hayvanları ‘koruma’ kanunu böyle devam ettiği sürece hayvanlara işkence ya da tecavüz edene, öldürene sadece idari para cezası verebileceğiz. Tutuklama yapamayacağız, bu kişilerin sabıkasına herhangi bir işlem uygulayamayacağız. Üstelik hayvanlara kötü muamele eden insanlara biz devlet olarak şunu da teklif edeceğiz; peşin fiyatına dört taksitle cezayı bile ödeyebilirsin." Bu sözler Hayvan Hakları Federasyonu (HAYTAP) Başkanı ve aynı zamanda bir hukukçu olan Ahmet Kemal Şenpolat'a ait. &nbsp;</li><li>Hayvan hakları savunucuları, Meclis araştırma komisyonunun çalışmaları sonucu hazırlanan 200 sayfalık raporun ve 55 maddelik çözüm önerilerinin dikkate alınmasını ve bunları dikkate alan bir yasa tasarısının hazırlanmasını talep&nbsp;<a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmY2Y1NzU3MDk1MmFiMDAwODYwMDA3NSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYzZDgyOGU4MjUwNjEwMDA3ZjA5MDQwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5zb3pjdS5jb20udHIlMjUyRjIwMjAlMjUyRmd1bmRlbSUyNTJGaGF5dmFuLWhha2xhcmktcmFwb3J1LXRibW1kZS1zaXlhc2ktcGFydGlsZXJpLWJpcmxlc3RpcmRpLTU1NzIxOTklMjUyRg=="""">ediyor.</a> &nbsp;</li></ul><h2>Raporla önerilen <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmY2Y1NzU3MDk1MmFiMDAwODYwMDA3NSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYzZDgyOGU4MjUwNjEwMDA3ZjA5MDQwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5kdy5jb20lMjUyRnRyJTI1MkZoYXl2YW4lMjUyNUM0JTI1MjVCMS1jYW4ta2FidWwtZWRlbi15YXNhLSUyNTI1QzMlMjUyNUE3JTI1MjVDNCUyNTI1QjFrYWNhay1tJTI1MjVDNCUyNTI1QjElMjUyRmEtNTIxMDcwMjk="""">yeniliklerin</a> bazıları şöyle: &nbsp;</h2><ul><li>Hayvanlar mevcut yasada “mal ve eşya” olarak tanımlanırken komisyon raporunda “can” olarak değerlendiriliyor. Bu, hayvanların karşı karşıya kaldığı şiddet olaylarının cezalandırılabilmesi için önemli bir zemin oluşturacak. &nbsp;</li><li>Hayvana uygulanan şiddetin ceza yasası kapsamına alınması bekleniyor. Buna göre hayvana şiddetin cezasının 2 yıl 1 ay olması, cezanın ertelenmemesi, para cezasına çevrilmemesi ve suçu işleyenin sabıka siciline işlenmesi öngörülüyor. &nbsp;</li><li>Hayvanlarla cinsel ilişkiyi cinsel istismar kapsamına alan komisyon raporu, hayvanını terk edene de 10 bin liraya kadar para cezası verilmesini öneriyor. &nbsp;</li><li>Sahipli-sahipsiz hayvan ayrımına son veriliyor. &nbsp;</li><li>Sayısız girişime ve siyasetçilerin istekli görünmesine rağmen hayvan hakları yasasının çıkmamasının çeşitli nedenleri bulunuyor. Bunlardan ilki hayvana şiddet olaylarının Kabahatler Kanunu değil de Türk Ceza Kanunu’na göre cezalandırılmasının zaten dolu olan cezaevlerini daha da doldurması endişesi. Adalet Bakanlığı’nın bu nedenle yasanın bu maddesine çok da olumlu bakmadığı belirtiliyor. Yasanın çıkmamasının bir diğer nedeni olarak da milletvekillerinin seçmenlerinin baskısı altında kalması. Horoz dövüşleri, deve güreşleri gibi folklorik olduğu iddia edilen şiddet olaylarından kâr sağlayanlar milletvekilleri üzerinde baskı kuruyor. Petshop sahipleri ya da yunus parkı işletmecilerinin lobisi de bir başka baskı unsuru olarak kabul&nbsp;<a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmY2Y1NzU3MDk1MmFiMDAwODYwMDA3NSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYzZDgyOGU4MjUwNjEwMDA3ZjA5MDQwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5iYmMuY29tJTI1MkZ0dXJrY2UlMjUyRmhhYmVybGVyLXR1cmtpeWUtNTM1MzEyNjI="""">ediliyor.</a> &nbsp;</li><li>Pandemi süreci hayvan hakları yasasının Meclis gündemine getirilmemesine gerekçe olarak gösterilse de Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM) pandemi sürecinde de hayvanlara karşı hak ihlallerinin sürdüğünü kaydediyor. BBC Türkçe'ye konuşan HAKİM'den Fatma Biltekin, "Şu anda endişeliyiz. Hayvana şiddet vakaları durmuyor ve bu yasa çıkmadığı sürece de durmayacak." diyor. Pandemi sürecinde özellikle sokak hayvanlarının korunmasız kaldığını söyleyen Biltekin, hayvanları besleyen ve koruyan gönüllülerin sokağa çıkma yasaklarıyla evlere kapandığı süre içinde pek çok şiddet vakasının meydana geldiğini ifade ediyor.</li></ul>

Hayvan hakları ile ilgili hikayeler