• Resmi Gazete'de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na göre, yurt dışından getirilen telefonların İMEİ kayıt ücretlerine %228 zam geldi. Buna göre, geçtiğimiz yıl gelen zam ile 6.091 lira olan İMEİ ücreti, yeni zammın ardından 20 bin liraya çıktı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bitmedi: Uzun bir süredir %8 ile %18'e sabitli olan KDV, yeni kararla birlikte %10 ve %20 olacak şekilde güncellendi. Bu, aklınıza gelebilecek tüm elektronik ürünlere uygulanan %18'lik KDV'nin 10 Temmuz itibarıyla %20 olacağı anlamına geliyor.</li></ul><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Öte yandan: İMEİ ücretine zam geleceğinin duyurulmasının ardından, zam uygulanmadan önce yurt dışından telefon almak isteyen insanlar nedeniyle Artvin’in Kemalpaşa ilçesinde bulunan ve Türkiye'nin Gürcistan üzerinden Kafkaslar ile Orta Asya ülkelerine açılan Sarp Sınır Kapısı'nda yoğunluk meydana <a fr-original-style="" href="https://www.ntv.com.tr/galeri/turkiye/sarp-sinir-kapisinda-vergi-zammi-yogunlugu-15-kilometre-arac-kuyrugu-olustu,atzA41D8-0mxzEUCD457QQ/giquUK8rdUGhjrMRk0SzAw" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">geldi.</a> Yoğunluk nedeniyle Karadeniz Sahil Yolu'nda 15 kilometrelik araç kuyruğu oluştu.</li></ul>

Quando

<a fr-original-style="" href="https://twitter.com/g_gulru" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gülru Gezer</a>20. yüzyılın en önemli gelişmelerinden biri olarak kabul edilen Sovyetler Birliği’nin dağılması Avrupa’dan Balkanlar’a, Kafkaslar’dan Asya’ya uzanan bir coğrafyada çeşitli sınamaları da beraberinde getirdi, ayrıca donmuş bazı ihtilafların da su yüzüne çıkmasına neden oldu.Azerbaycan’ın bağımsızlığa kavuşması İran’da endişeyle karşılandı. Azerbaycan’ın seküler yapısı ve İran’da yaşayan ve nüfusun %40’ını teşkil ettiği düşünülen Azerbaycan Türkleri hem Molla rejiminin geleceğine hem de ülkenin bütünlüğüne tehdit teşkil edebilirdi.&nbsp;Güçlü bir Azerbaycan istemeyen İran, Ermenistan’la ilişkilerini geliştirme yoluna gitti. Ermenistan İran için bir nefes borusu oldu. Denize açılımı olmayan, Türkiye’yle sınırları kapalı olan, Azerbaycan’la ihtilafı süren Ermenistan için de İran tercih edilebilir bir ortak olarak ortaya çıktı. Ermenistan, İran açısından Karadeniz’den Basra Körfezi’ne yeni bir kuzey-güney transit koridorunun oluşturulması açısından da önemli hale geldi.&nbsp;2020 Karabağ Zaferi’yle birlikte sahadaki gerçeklik değişti. Bu durumu ne İran ne de Ermenistan kabullenebildi. &nbsp;Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan her ne kadar Azerbaycan’la barış müzakereleri için adım atsa ve Türkiye’yle ilişkilerin normalleştirilmesi için cesur davranmış olsa da içerideki muhalefet ve Ermeni diasporası her iki süreci de akamete uğratmak için elinden geleni yapmaya devam ediyor.&nbsp;Karabağ Zaferi’nin ardından Ermenistan-İran ilişkileri daha da derinleşti. Son dönemde, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki gerginlik tırmanıp barış müzakereleri akamete uğrayınca, İranlı yetkililer Kafkaslar’da sınırların değiştirilmesine müsaade etmeyecekleri yönünde çeşitli vesilelerle açıklamalarda bulundu. Azerbaycan’ı Nahçivan’a bağlayacak olan Zengezur koridoruna Ermenistan’dan sonra en fazla muhalefet eden ülke İran oldu. İran koridora çok yakın olan Kafan şehrinde 21 Ekim 2022’de bir Başkonsolosluk açarak bir kez daha Ermenistan’dan yana net bir tutum benimsedi. Dahası İran geçtiğimiz aylarda bölgede askerî tatbikatlarının sayısının ve kapsamını da artırdı.&nbsp;İran’ı rahatsız eden bir diğer gelişme ise, Ukrayna savaşıyla birlikte kuzey koridorunun riskli hale gelerek, orta koridorun öneminin artması oldu. Enerji krizi yaşayan Avrupa, Azerbaycan’ın kapısını aşındırmaya başladı. Buna ilaveten Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan cumhurbaşkanları 14 Aralık 2022’de Hazar kıyısındaki Avaz şehrinde bir araya gelerek Türkmen gazının Azerbaycan ve Türkiye üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılması konusunu ele aldılar. Türkmen gazını kendilerine rakip olarak kabul eden Rusya ve İran bu gelişmeyi kaygıyla izledi.&nbsp;Azerbaycan, İran’ın iyi komşuluk ilişkileriyle bağdaşmayan bu kışkırtıcı tutumuna tabiatıyla kayıtsız kalmadı. Türkiye ile Azerbaycan 6 Aralık 2022 tarihinde Kardeş Yumruğu tatbikatını gerçekleştirdi. 15 Haziran 2021 tarihli Şuşa Beyannamesi’yle Azerbaycan’la ilişkilerini en üst seviyeye çıkartan Türkiye bu vesileyle İran’a net bir mesaj da vermiş oldu. &nbsp;Azerbaycan ayrıca, İran’ın Kafan’da açtığı Başkonsolosluğa misilleme olarak Tel Aviv’de Büyükelçilik açacağını duyurdu. Esasında Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkileri son yıllarda zaten gelişerek derinleşti, iki ülke arasındaki askerî işbirliği de kayda değer oranda arttı.Türkiye ve Azerbaycan’ın İsrail’le yakınlaşması, ayrıca 2020 tarihli İbrahim Anlaşmaları sonrasında İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki ilişkilerin düzelme sürecine girmesi de bölgesinde giderek yalnızlaşan İran’ı tedirgin eden bir başka gelişme.&nbsp;Bunlara ilaveten, Eylül 2022’de 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümü sonrasında patlak veren ve İran’ın geneline ve tüm kesimlerine yayılan protesto gösterileri 1979 İslam Devrimi’nden bu yana gerçekleştirilen en uzun ve kapsamlı protesto gösterileri oldu. Halk molla rejiminin reform yapmasını değil, rejimin yıkılmasını istiyor. Bu iç tehdit, bölgede devrimden bu yana istikrarsızlaştırıcı bir rol izleyen İran’ın dış politikada daha da agresif bir tutum benimsemesine neden oluyor.&nbsp;Tüm bu gelişmeler arka planı üzerinde, 27 Ocak 2023 tarihinde yaşanan elim bir olay ise Azerbaycan ile İran arasındaki diplomatik ilişkileri kopma noktasında getirdi. Azerbaycan’ın Tahran Büyükelçliği’ne düzenlenen saldırıda güvenlik şefi şehit olurken iki kişi de yaralandı. İran, ilk etapta saldırının ailevi nedenlerden dolayı yapıldığını açıklasa da ortaya çıkan bilgilerden ve görüntülerden saldırının münferit bir eylem olmadığı ve İran makamlarının bilgisi ve açık ihmalinin olduğu görüldü.&nbsp;Azerbaycan güvenli olmadığı gerekçesiyle Tahran Büyükelçiliği’ni tahliye etti, ayrıca kendi vatandaşlarına yönelik seyahat uyarısında bulunarak, acil olmadıkça İran’a gitmemelerini tavsiye etti. Saldırganın yakalandıktan sonra çeşitli televizyon kanallarına mülakat vermesi ve sorgusunun kameralar önünde yapılması saldırıya ilişkin soru işaretlerinin artmasına neden oldu.&nbsp;Gelinen noktada İran şeffaf bir soruşturma gerçekleştirip Azerbaycan’ı tatmin edecek açıklamalarda bulunamazsa Kafkaslar’daki gerilimin artması kaçınılmaz görünüyor.&nbsp;Diğer yandan, yine 27 Ocak tarihinde Kudüs’teki bir sinagoga terör saldırısı düzenlendi. Söz konusu saldırıdan bir gün sonra İran'ın İsfahan şehrinde Savunma Bakanlığı'na ait bir mühimmat üretim tesisinde patlama meydana geldi. Günler sonra İran’dan, yürütülen ön soruşturmadan saldırının İsrail tarafından yapıldığının tespit edildiği ve İran’ın gerekli görülen yerde ve zamanda karşılık verme hakkını saklı tuttuğu yönünde açıklama geldi.&nbsp;Öte yandan, altıncı kez başbakanlık koltuğuna oturan Binyamin Netanyahu İsrail tarihinin en sağcı koalisyonunu oluşturdu. Geçmişten bu yana İran’a karşı şahin tavırlarıyla bilinen Netanyahu İran’a yönelik sert çizgisini sürdüreceğini iktidara geldiği ilk günden itibaren belli etti.&nbsp;Aşırı sağcı İtamar ben-Gvir’in Ulusal Güvenlik Bakanı olarak atanması ve göreve geldikten hemen sonra Filistinlilere yönelik baskıcı politikalar izlemesi, kutsal mekanların statüsünü hiçe sayması, ayrıca Netanyahu hükümetinin “yargı reformu” adı altında yargı erkinin yetkilerini sınırlandırmaya yönelik attığı adımlar toplumda büyük tepkiye neden oldu. Geçtiğimiz haftalarda Tel Aviv başta olmak üzere birçok şehirde onbinlerce Netanyahu karşıtı sokaklara döküldü.&nbsp;İran, dikkatin dışa yöneltilmesi ve ABD’den gelen desteğin sürekliliğinin sağlanabilmesi amacıyla Netanyahu için önemli bir koz olarak ortaya çıkıyor. Aynı husus iç karışıklığa teslim olan İran için geçerli. Dolayısıyla, önümüzdeki dönemde Kafkasya’ya ek olarak Ortadoğu’da da suların ısınması yüksek ihtimal.&nbsp;<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Not:&nbsp;Serbest Kürsü'de yer alan tüm görüşler yazarlara ait olup, Aposto'nun editoryal bakış açısını yansıtmamaktadır.

Aposto Gündem

Güçlü bir Azerbaycan istemeyen İran, Ermenistan’la ilişkilerini geliştirme yoluna gitti, Azerbaycan’ın ise İsrail’le ilişkileri gelişerek derinleşti.

Kafkasya ve Ortadoğu’da sular ısınıyor

Rusya’nın Ukrayna kuşatması sürüyor. Kırım’ın ilhakı ve Donbas bölgesinin fiilen denetim altına alınmasından sonra Ukrayna sınırına yığılan 100 bin asker, bir süredir uluslararası siyasetin yüksek gerilim hattını oluşturuyor. OnYirmiOtuz’da çıkan özeti <a fr-original-style="" href="https://apos.to/s/61a4dafd449de500065dd3be" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">burada bulabilirsiniz</a>.&nbsp;Kış sertleşir, Ukrayna Rus ambargosu sonucu bir enerji krizine doğru ilerlerken, gerginlik de arttı.&nbsp;17 Aralık’ta Rusya, NATO ve ABD’ye iki anlaşma tasarısı sundu. Ancak tasarıların üslubu ve zamanlaması, bunun bir uzlaşma arayışından çok bir ültimatoma benzetilmesine yol açtı.Rusya’nın talepleri, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ve Ukrayna Başkanı Vladimir Zelensky’nin ortak basın açıklamasının ertesi günü ilan edildi. Stoltenberg, Ukrayna’nın yanında olduklarını açıkça ifade etmiş, Zelensky ise Rusya’nın saldırgan tutumunun ülkesini NATO’ya üyelik yoluna mecbur bıraktığını açıklamıştı.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Buralar benim&nbsp;</h2>Rusya’nın anlaşma taslaklarında en ilgi çeken madde de haliyle Ukrayna’yla ilgili ama onunla sınırlı değil. Rusya, NATO’dan Ukrayna başta olmak üzere yeni üye almamasını talep ediyor.&nbsp;Bunun dışında NATO’nun Ukrayna dahil bütün Doğu Avrupa, Kafkaslar ve Orta Asya’daki askeri aktivitelerini sonlandırması ve iki tarafı vurabilecek kısa ve orta menzilli füzelerin konuşlandırılmasının yasaklanması da taleplerin arasında.Kremlin, defalarca dillendirdiğini bu defa resmiyete dökmüş oldu. Bir anlamda “Ukrayna’ya saldırmamı istemiyorsanız, NATO’nun Kremlin’in etki alanlarından çekileceğini hukuki güvenceye bağlayın” dedi. &nbsp;Kimse, NATO’nun Polonya ve Baltık cumhuriyetlerinde bulunan birliklerini çekmesini ya da Rusya’ya örgüte katılacak üyeler konusunda veto hakkı vermesini beklemiyor. Dolayısıyla Rusya’nın kabul edilmeyeceğini bildiği taleplerle, silahlı müdahalenin yolunu yaptığını düşünenler çok.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kritik hafta</h2>Ancak herkes karamsar değil. King’s College’dan Rusya uzmanı Prof. Samuel Greene, resmi talebin Başkan Putin ya da Dışişleri Bakanı Lavrov yerine onun yardımcısı tarafından yapılmasını "Rusya’nın diplomasiyi henüz bırakmadığı" şeklinde <a fr-original-style="" href="https://www.nytimes.com/2021/12/17/world/europe/russia-nato-security-deal.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yorumluyor</a>.&nbsp;NATO’nun ve ABD’nin Rusya’ya bu hafta cevap vermesi bekleniyor. Daha önce G7, AB, NATO, ABD, Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesinin ağır bir bedeli olacağını açıkladı. Gelgelelim bu bedelin ekonomik yaptırımlar dışında neleri içereceği belirsiz. Zelensky’nin ortak basın açıklamasında bazı NATO ülkelerinin Ukrayna’ya askeri yardım konusunda çekinceleri olduğunu açıklaması da dikkat çekici.&nbsp;Öte yandan Almanya’nın yeni Ekonomi Bakanı Robert Habeck, Rus doğal gazını Almanya üzerinden taşıyacak Nordstream 2 boru hattının jeopolitik bir hata olduğunu açıkladı. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırması halinde boru hattının işletilmeyeceğini ilan etti. Merkel sonrası, Merkel’in kimi dış politika seçimleri sorgulanacağa benziyor.Dünyanın yeni düzeninin hatları bugünlerde yaşanan gelişmelerle çizilecek gibi. İzleyip aktarmaya devam edeceğiz ☺

Rusya'nın NATO ve ABD'ye Ukrayna konusunda sunduğu anlaşma önerileri "ültimatoma" benzetildi. 

Rusya’dan NATO’ya: “Geri dur!”

Aynı zamanda hem Stalin'den tablo alabilecek hem de dünyanın önde gelen petrol şirketleriyle ikili anlaşmalar yapabilecek bir güce sahip olmak kulağa biraz imkansız geliyor değil mi? Zaten bu imkansızı gerçekleştirmek tek bir isme nasip oldu. Bu hafta Kalust Gülbenkyan'ın namıdiğer Bay Yüzde Beş'in biyografisini “raftan” indiriyoruz.Kalust Gülbenkyan: Kalust Gülbenkyan, hayata veda ettiğinde dünyanın en zengin insanı olarak kabul ediliyordu. Üsküdar'da başlayan hayatı Lizbon'da sona ermişti. Öldüğünde geride muazzam büyüklükte bir servetin yanı sıra dünyaca ünlü müzeleri kıskandıracak zenginlikte bir de sanat koleksiyonu bıraktı.Bay Yüzde Beş: Mundi Yayınları etiketiyle çıkan Bay Yüzde Beş, Jonathan Conlin'in akıcı anlatımı, Ayşe Başçı'nın çevirisiyle Türkçeye kazandırıldı. Kitap, Kalust Gülbenkyan'ın Üsküdar'da başlayan yaşam öyküsünün yanı sıra dönemin siyasi ve toplumsal tarihini de okura sunuyor. Varlıklı bir ailede 1869 yılında dünyaya gelen Kalust Gülbenkyan'ın, kurduğu iş ilişkilerinde bu avantajı iyi bir şekilde kullandığını kitaptan öğreniyoruz.Şans, doğru hamle, doğru zaman: İlber Ortaylı’nın tabiriyle Osmanlı İmparatorluğu’nun “en uzun yüzyılında”, çok büyük değişim ve dönüşümlere tanıklık eden Kalust Gülbenkyan’ın ailesinin kökenleri Kayseri’nin Talas ilçesine uzanıyordu. Ailesi tüccar olan ve sarraflık yapan Kalust Gülbenkyan genç yaşlardan itibaren Bağdat’tan Manchester’a uzanan çok geniş bir coğrafyada çeşitli iş ilişkileri içindeydi.Kıvrak zekâ: Elçiliklerde çalışan görevlilerin yanı sıra yurt dışından Osmanlı topraklarına gelen tüccarlarla da yakın ilişkiler kurmaya gençlik yıllarından başlayan Kalust Gülbenkyan, geniş bir sosyal ağ elde etti. Bu dönem aynı zamanda Batılı sanayicilerin Orta Doğu ve Kafkaslar'da petrol arayışı için bölgeye akın ettikleri bir dönem. Kalust Gülbenkyan, kıvrak zekâsı ve yurt dışındaki bağlantıları sayesinde bu durumu da bir avantaja çevirmeyi başarmış biri.Jonathan Conlin, biyografik eserinde bu başarının sırrını da araştırıp ilginç sonuçlara erişiyor. Osmanlı sarayına uzanan ilişkiler, ustaca yapılmış politik hamleler ve en nihayetinde kurulan büyük zenginlik kitapta çok akıcı bir biçimde anlatılıyor. Öyle ki yer yer bu kitabın bir şekilde beyaz perdeye de aktarılması gerektiği düşüncesine de kapılıyorsunuz.Abdülhamit’ten Stalin’e: Kitabın en dikkat çekici kısımları elbette Kalust Gülbenkyan’ın dönemin liderleriyle kurduğu yakın ilişkiler ve bu isimler üzerinde sahip olduğu etki. Abdülhamit’ten Stalin’e farklı dönemlerin önemli siyasi figürleriyle yakın ilişkiler kuran Gülbenkyan, bunu daima ileri noktalara taşımayı başarmış bir isim. Petrollerden aldığı %5 payda bu ilişkilerin etkisi çok büyük. Son olarak Kalust Gülbenkyan’ın mutlaka değinilmesi gereken yönü 1930’lu yıllardan itibaren yatırım yapmaya başladığı sanat koleksiyonu. İkinci Dünya Savaşı döneminde 1900’lü yılların başından itibaren yaşadığı Birleşik Krallık'tan, savaşta tarafsızlığını koruyan Portekiz’e taşınan Kalust Gülbenkyan, 6.000 parçadan oluşan bu sanat koleksiyonunu da Portekiz'e taşıyor. Hikâyenin devamıysa kitapta.&nbsp;

Kafkaslar ile ilgili hikayeler