<img src="https://images.aposto.com/2026/1/6/1771054192193.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Aşk, psikoterapi, fal ve yapay zekanın birleştiği yer: Sevenin hâlinden kim anlar?</h1>Aşkı bambaşka bir ben olabilme hâli özel kılıyor ama en çok karşımızdakinin ötekiliğine direniyoruz. Öte yandan arzu ve heyecanı çabucak tanıdık olanın güvenliğine çekmek geliyor içimizden. Henüz olmamış olanı bilmeye çalışarak yapıyoruz bunu çoğunlukla. Fal baktırarak, yapay zekaya sorarak ve hatta yapay zekaya fal baktırarak benzer bir güvenlik duygusunu arıyoruz.Yazı: Alev ÇavdarGörülmenin var olmak demek olduğu bir yerden başlıyoruz hayata. Sonra görülmenin tanınmak ya da onaylanmak ya da beğenilmek olduğu birçok an, görülmenin utanmak ya da yargılanmak ya da korkmak olduğu diğer anlara karışıyor yaşam boyu. Öteki’nin yüzündeki aynada türlü türlü hâllerimize bakıyoruz. Her görüldüğümüzde kendi yansımamız Öteki’nin içine de karışıyor ve bu yüzden bazı aynalar karanlık, bazı aynalar özgür, bazı aynalar puslu, bazı aynalar iyileştirici.Bu kendimizle ve ötekiyle buluşma anları, aynı zamanda dönüşüm aralıkları niteliği taşıdığından çekici olduğu kadar korkutucu, heyecanlı olduğu kadar tehlikeli. İşte aşk, psikoterapi, fal ve yapay zekayı bir psikoterapistin zihninde aynı sepete atan şey de tam bu.&nbsp;Psikoterapiye değişmek için gidiyoruz; en çok değişmeye direniyoruz. Aşkı bambaşka bir ben olabilme hâli özel kılıyor; en çok karşımızdakinin ötekiliğine direniyoruz. Tam eski ben olmadığımız ama kim olduğumuzu da henüz bilmediğimiz bir aralık var. Karşımızdakinin en sevmediğimiz, en karanlıkta kalan ve belki bazen var olduğunu bile bilmediğimiz hâllerimizi görmesine dair yoğun bir arzu ve derin bir korku ile başbaşayız burada. Arzu ve heyecanı çabucak tanıdık ve bildik olanın güvenliğine çekmek geliyor içimizden, sıcak tatlı bir uykuya daldırırken aslında canlılığını da solduruyoruz.Henüz olmamış olanı bilmeye çalışarak&nbsp;yapıyoruz bunu çoğunlukla. Fal baktırarak, yapay zekaya sorarak ve hatta yapay zekaya fal baktırarak benzer bir güvenlik duygusunu arıyoruz. Benim hakkımda ne düşünüyor? Beni sevmeye devam edecek mi? Aslında istiyor ama yazamıyor mu? Bu sefer ayrılmayı başarabilecek miyim?&nbsp; <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#ffe144" color="#090909" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#ffe144 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/ask-psikoterapi-fal-ve-yapay-zekanin-birlestigi-yer-sevenin?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(255, 225, 68) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Aposto Gündem

Görülmenin var olmak demek olduğu bir yerden başlıyoruz hayata. Sonra görülmenin tanınmak ya da onaylanmak ya da beğenilmek olduğu birçok an, görülmenin utanmak ya da yargılanmak ya da korkmak olduğu diğer anlara karışıyor yaşam boyu. Öteki’nin yüzündeki aynada türlü türlü hâllerimize bakıyoruz. Her görüldüğümüzde kendi yansımamız Öteki’nin içine de karışıyor ve bu yüzden bazı aynalar karanlık, bazı aynalar özgür, bazı aynalar puslu, bazı aynalar iyileştirici.Bu kendimizle ve ötekiyle buluşma anları, aynı zamanda dönüşüm aralıkları niteliği taşıdığından çekici olduğu kadar korkutucu, heyecanlı olduğu kadar tehlikeli. İşte aşk, psikoterapi, fal ve yapay zekayı bir psikoterapistin zihninde aynı sepete atan şey de tam bu.&nbsp;Psikoterapiye değişmek için gidiyoruz; en çok değişmeye direniyoruz. Aşkı bambaşka bir ben olabilme hâli özel kılıyor; en çok karşımızdakinin ötekiliğine direniyoruz. Tam eski ben olmadığımız ama kim olduğumuzu da henüz bilmediğimiz bir aralık var. Karşımızdakinin en sevmediğimiz, en karanlıkta kalan ve belki bazen var olduğunu bile bilmediğimiz hâllerimizi görmesine dair yoğun bir arzu ve derin bir korku ile başbaşayız burada. Arzu ve heyecanı çabucak tanıdık ve bildik olanın güvenliğine çekmek geliyor içimizden, sıcak tatlı bir uykuya daldırırken aslında canlılığını da solduruyoruz. Henüz olmamış olanı bilmeye çalışarak&nbsp;yapıyoruz bunu çoğunlukla. Fal baktırarak, yapay zekaya sorarak ve hatta yapay zekaya fal baktırarak benzer bir güvenlik duygusunu arıyoruz. Benim hakkımda ne düşünüyor? Beni sevmeye devam edecek mi? Aslında istiyor ama yazamıyor mu? Bu sefer ayrılmayı başarabilecek miyim?&nbsp;Bilmemek,&nbsp;olabilmeye alan açan bir konum. Öte yandan "bir şey olabilmek" değil sadece "olabilmek" pek alışık olduğumuz bir hâl değil. Ne de olsa ömrümüz bir şeyler olabilmekle geçiyor. İyi bir dost, özgür bir gezgin, başarılı bir çalışan, dürüst bir insan, eğlenceli bir yol arkadaşı...&nbsp;Bir yandan hep olduğumuzdan başka bir şey olabilmek de istiyoruz. Cesur bir âşık, dayanıklı bir insan, gözü kara bir girişimci, sakin bir arkadaş. Yeni bir ben olasılığı bazen sevdiğimiz hâllerimizin de kaybı gibi geliyor. Bu belirsizlikte durmamak için yeni benimizi de tanımlamaya çalışıyoruz ki bunu genelde eski yöntemlerimizle yapıyoruz.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Böylece "yeni bir ben" önce "daha bir ben" oluyor ve eski hâlimizin idealine dönüşüp o da eskiyiveriyor. Benzer şekilde, ötekilerimizi de bilmek istiyoruz. Böylece "yeni bir öteki" de bazen "önceki öteki gibi olan" ya da "hiç önceki öteki gibi olmayan" oluyor ve o da eskiyiveriyor.</li></ul>Oysa dönüştürücü olan, aynı zamanda yabancı olan. Aşkın ilk zamanlarında hissettiğimiz bambaşkalık, ayakları "yer"den—yani tanıdık ve bildik olan güvenli zeminden—kesen hâl daha önce olduğumuz şey olmayabilmenin özgürlüğü, benliğin sınırlarını ve tanımlarını gevşetebilmenin hafifliği.&nbsp;Bu birbirindeki yansımalara karışmalı karşılaşma hâlinin açtığı bir oyun bahçesi, üçüncü alan var. Dünyadan biraz kopuk ama dünyada, biraz hayal ama gerçek, biraz çekişmeli ama eğlenceli. Bu üçüncü alanın neredeyse kendi bir varoluş hali var. O aşıkları doğurabilir ve aşıklar onu doğurabilir. Aşk, sürebilir de, bitebilir de, dönüşebilir de.&nbsp;Aşkın aşklığının bekası aslında önünü sonunu bilmemeye tahammülümüzle doğrudan ilintili. Terk edilmekten çok korkup terk edilip edilmeyeceğimizi bilmeye çalışırken hem kendimizi hem de karşımızdakini terk etmeyecek olana sabitlemeye çabalarken, oyun alanını fark etmeden terk edebiliriz.Böyle kuramsal konuşmak kolay. Psikoterapide de bir şey fark edildikten sonra birçok danışanın geldiği yer tam burası: “Peki şimdi ben ne yapacağım?” Bilmek istiyoruz. Netleşmek, karar vermek, emin olmak istiyoruz. Güvenmek ve güvende olmak istiyoruz. Oysa güvende olmak yapılarak değil olarak hissedilebilen bir şey. Bazen yapılacak şey, hemen bir şey yapmak değil; biraz daha o aralıkta kalmak.Psikoterapi birçok kişi için bu aralığa eşlik ediyor. Bu eşlik hâli çoğunlukla, çerçevenin koruyuculuğu içinde kendi aralıklarını yaratarak oluyor. İsim koymak ve yön vermek, bazen gerekli olduğu bazen de güvenli olduğu için tercih edilebilir. Ama bazen de deneyimler, rüyalar ve semboller ile hem terapisti hem danışanı yeniden doğurabilecek kadar büyük bir oyun alanı açmak ve bunu birlikte yapmak iyi geliyor. Önceden bilmemeye ama sonradan bilmeye izin verilen bir alan.&nbsp;Burada hiçbir anlam tek anlam değil ve hiçbir söz son söz değil. Bu çoğulluk bir bulamama ya da bütünleşememe değil, olabilme ihtimallerinin özgürlüğü. Böyle bir alanda psikoterapist olmanın da danışan olmanın da en zor ama en keyifli yanı, nereye gittiğini bilmeden gitmeye gönüllü olmak.&nbsp;Bunu terapi odasının koruyuculuğunda deneyimlemek, aynı hikayeyi tekrar etmek zorunda olmadığımız bir olasılığı dışarıya da taşımamızı sağlayabiliyor. Başka türlü bir olma hâli, yaşamda başka türlü bir birlikte olma hâline dönüşüp içsel ve ilişkisel özgürlük alanımızı genişletiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Falın işlevi</h2>Bu aralığa psikoterapiden çok daha sık eşlik eden şey ise fal. Türkiye’de özellikle kahve falı çok gündelik, sıradan ama bir o kadar da sembolik bir alan. Ötekinin hem gösterdiğimizi hem sakladığımızı, hem arzuladığımızı hem korktuğumuzu görmesinin hafifleştirici ve iyileştirici deneyimini&nbsp;sunabiliyor bize. Bu alan da deneyimler, rüyalar, sembollerin oyununa izin verdiği sürece iyi gelebiliyor.Kesinlik ve kehanet tıkandığında da oyun bitiyor. "Fala inanmamak ama falsız da kalmamak" tam da buna dair bir hatırlatma sanki. Aynı oyunda hem kaderimizi hem de kaderimizin kaderimiz olmadığını duymaya ihtiyacımız var. Belki fallarda hep yollar görmemiz de bundandır. Belki bahtiyarlık, ötekinin içine doğan bahtımıza yargılamadan ve kesinleştirmeden sahip çıkmaktır.Yapay zekaya fal baktırabileceğimizi bilmek bu anlamda bu alanı çok rahat erişilebilir kıldı. Psikoterapiste rüya anlatır gibi yapay zekaya kahve fincanı resmi atabiliyoruz. Güzel de bakıyor. Çünkü aslında bir dil modeli olarak sembollerle çalışıyor; kesinlik üretmeden, olasılıkların diliyle konuşuyor. Kahve fincanındaki izleri de, yazdığımız cümleleri de, daha önce sorulmuş sayısız sorunun ve anlatılmış sayısız öykünün içinden benzerlikler bularak anlamlandırıyor.&nbsp;Bir yandan yapay zeka aynı anda özne ve nesne, -mış gibinin -miş gibisi, oyunun oyunu. Yansıtmalarımız yapay zeka dünyasında doğrudan bir ötekiye karışmıyor. Yine de kolektif bir öykü olarak ötekiler bizi karşılıyor. Nihayetinde yapay zekanın sevenin hâlinden anlayıp anlamadığını bilmediğimiz gibi, sadece anlamış gibi yapmasının yetip yetmeyeceğini de bilmiyoruz.&nbsp;O zaman sevenin hâlinden kim anlar? Bizi en iyi, ben’leştirmeden güvenebildiğimiz ötekiler anlıyor. Galiba o yüzden sevenin hâlinden sevenler anlıyor.&nbsp;<a name="_GoBack" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>Not: Hilal Akgül’e ilham ve katkısı için teşekkürlerimle.

Angst

Aşkı bambaşka bir ben olabilme hâli özel kılıyor ama en çok karşımızdakinin ötekiliğine direniyoruz. Öte yandan arzu ve heyecanı çabucak tanıdık olanın güvenliğine çekmek geliyor içimizden. Henüz olmamış olanı bilmeye çalışarak yapıyoruz bunu çoğunlukla. Fal baktırarak, yapay zekaya sorarak ve hatta yapay zekaya fal baktırarak benzer bir güvenlik duygusunu arıyoruz.

Aşk, psikoterapi, fal ve yapay zekanın birleştiği yer: Sevenin hâlinden kim anlar?

Politik psikoloji alanında uzman olmayan bir klinik psikolog olarak bu yazıyı yazıp yazmama konusunda tereddüt ettim. Uzmanı olmadığım bir konuda haddimi aşmayı hiç istemem. Ancak ülkenin durumu öyle bir hâle geldi ki değil psikolojiyi herhangi bir konuyu, politik olandan ayrı düşünemeyecek haldeyiz.Psikoterapistler, seanslarda siyasi ve politik konuları danışanlarıyla tartışmaktan çoğu zaman kaçınırlar. Danışan bu konuları getirirse terapist bu diyaloğu danışanın semptomlarına, başa çıkma becerilerine, çocukluğuna ve aile yaşantısındaki meselelere doğru çevirir; dışarıda olanın yansımasını içeride görmeye davet eder. Bunun son derece doğru ancak bir o kadar da yetersiz olduğunu giderek daha fazla gözlemliyorum.&nbsp;Bir psikoterapistin terapi odasında&nbsp;dindar olsa da dinci olması, ahlaklı olsa da ahlakçı olması, solcu olsa da bunu bir propagandaya dönüştürmesi elbette kabul edilemez. Ancak içinde yaşadığı toplumda vuku bulan hak ihlallerine, adaletsizliğe karşı sessiz kalması da aynı şekilde kabul edilemez. Hangi meslekte olursak olalım yaptığımız iş, içinde geliştiğimiz toplumun ekosisteminden ayrı düşünülemez. Bunu ayırmaya kalkmak psikoterapi çalışmasını sahicilikten uzak, ne idüğü belirsiz, mekanik bir sürece sokabilir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hepimiz 'politik yas'ta mıyız?</h2>Son zamanlarda yaşadığımız ruh hâlini tanımlayan bir kavram olarak “politik yas” üzerine epeyce yazılıp çiziliyor. Klinik psikolog Darcy L. Harris, bu kavramı şöyle tanımlıyor:<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; color: rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;">“İnsanların iktidar sahiplerinin kararları ve eylemleri sonucunda yaşadığı doğrudan ya da dolaylı kayıplara verdikleri duygusal yanıt.”&nbsp;</blockquote>Her yas mutlaka bir kayıpla gelir. Toplumsal travmaların iyileşmesi için önce onunla temas kurulması, sonra da sembolik bir düzende yani kültürel hafızada yer bulması gerekir. Aksi hâlde toplum hafızası bastırılmış zorlayıcı duygularla tıka basa dolar. Öfke, bu duygulardan en başatı ve yıkıcısı olabilir.Judith Hermann, travmanın dünyayı “güvenli, öngörülebilir ve adil” bir yer olarak görme becerisini zedelediğini söyler. Bizler son zamanlarda en çok güven duygumuzu kaybettik. Güven kaybının yanı sıra hukukun üstünlüğünü kaybettik. “Adalet mülkün temelidir” bilgisini kaybettik. Sesimizin duyulacağına, haksızlıkların son bulacağına dair inancımızı kaybettik. Kaybettik de kaybettik.Güven kaybının&nbsp;insan ruhsallığında dönüp dolaştığı çok fazla katman olsa da bunu dış gerçeklikten ayrı tutamayız; politik yas, bu bağlamda en çok içsel güvenin sarsılmasıdır çünkü.Maalesef birçok psikoterapist, terapi odasında politik meseleleri tartışmayacak şekilde eğitildiği için, hiç istemese de sorunun bir parçası hâline gelebiliyor. Kişisel sorumluluk, inisiyatif, yalıtılma ve sosyal statüko hakkındaki yanlış varsayımları ne yazık ki örtük olarak pekiştirebiliyorlar.&nbsp;Psikoterapi danışanın dış dünyaya uyum sağlamasına yardım etmeye mi, yoksa danışanı çevresindeki dünyayı değiştirmek için hazırlamaya mı çabalamalı? Danışanın iç dünyası dağılmış mıdır? Yoksa sözümona dış dünyada mı işler ters gitmektedir? Genellikle durum bu ikisinin bir kombinasyonudur ve iyi bir terapist, danışanına bu iki aşırı uç arasında yolunu bulmaya yardım etmelidir.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ölemeyecek kadar canlı, yaşayamayacak kadar ölü</h2>Byung-Chul Han, Palyatif Toplum: Günümüzde Acı&nbsp;isimli kitabında “Acılar şifrelerdir” der ve toplumu anlamanın anahtarının acıda olduğunu ifade eder. Bu sebeple de ona göre her toplum eleştirisi, acının yorumbilimini sunmak durumundadır. Acılar salt tıbba bırakılırsa acının imleme niteliklerini de göz ardı etmiş oluruz.&nbsp;Günümüzde acı verici deneyimlerden kaçınılmasını, acının anlamsız olarak algılanmasına ve acı karşısında bize dayanak sunacak ve yön verecek anlam bağlantılarının artık olmamasına bağlayabiliriz. Byung-Chul Han, acının tümüyle tıp ve eczacılık alanını ilgilendiren bir biyolojik sürece indirgendiğini, salt bedensel bir azap olarak sembolik düzenden çıkarıldığını söylüyor. Bunun sonucunda ise "hayatta kalma histerisi" adını verdiği bir kavramdan bahsediyor.Han; sağlıklı beslenme takıntısı, wellbeing, kişisel gelişim trendleri gibi uygulamaları bir&nbsp;dijital hipokondri&nbsp;başlığı altında ele alıp, sağlık ve zindelik uygulamalarıyla kişinin sürekli kendini ölçmesinin, hayatı bir işleve indirgediğini belirtiyor. Bu sayede hayat artık anlatılabilir olmaktan çıkıp ölçülebilir ve sayılabilir olana dönüşüyor. Hayatı salt hayatta kalmaktan daha fazlası kılan tüm semboller, anlatılar ya da ritüeller hepten soluklaşıyor. Ve o çok etkilendiğim cümleyi ortaya koyuyor;&nbsp;<blockquote fr-original-style="" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; color: rgb(94, 53, 177); box-sizing: border-box;">“Hayatta kalma histerisinin hâkim olduğu toplum bir ölememişler toplumudur, ölemeyecek kadar canlı ve yaşayamayacak kadar ölüyüz.”&nbsp;</blockquote>Ölemeyecek kadar canlı, yaşayamayacak kadar ölü olma hâli, "şimdi ve burada"da mevcut olamamayı düşündürüyor bana. Kişinin hem kendisiyle, hem ötekiyle, hem hayatla gerçekten bir bağ kuramamasını düşündürüyor. Hayatta kalma histerikleri ötekiyle bağlantı kuruyor ama bağ kuramıyor. Gerçekmiş gibi ama bir o kadar da sahicilikten uzak. Ötekine bakıyor ama onu görmüyor; ötekini duyuyor ama onu dinlemiyor, dokunuyor ama hissetmiyor. Dolayısıyla alabildiğine sıkıcı ve yavan bir ruhsallık sergiliyor. Canlı ama ölü.&nbsp;Psikoterapistlerin de ülke yangın yerine dönmüşken koyu perdelerini çekip odalarında sessizce oturmasını tam da bu "canlı ama ölü" olana dahil ediyorum. Canlı ama ölü bir psikoterapist, öldürmeyen ancak yaşatmayan bir psikoterapi sürecini yönetebilir ve ister istemez "hayatta kalma histerisine" katkı sağlar. Suya sabuna dokunmayan bir psikoterapistin bu bağlamda sterilliğinden şüphe etmemiz gerektiğini düşünüyorum.&nbsp;Günümüz toplumunun anlamdan yoksunluğu da acıları katlanılmaz kılan nedenlerin başında gelir. Acılar, içinde hayatın salt hayatta kalma hâline dönüştüğü, anlamını yitirmiş toplumumuzu, anlatımdan yoksun zamanımızı yansıtır. Ağrı kesiciler ve ruhsal incelemelerin bu konuda yapabileceği pek bir şey yoktur. Psikoloji de tıp da bir yere kadardır çünkü. Acının sosyokültürel nedenlerini gözden kaçırmak bizi kısırdöngülerde tutar.Byung-Chul Han, çağımızda mutluluğun bireyin kendi çabasıyla ulaşması gereken kişisel özel bir hedefe dönüşmesini, eziyetin ise artık kişinin kendi başarısızlığının bir sonucu olarak içselleştirilmesini eleştirir. Bu, bireysel psikolojiye dair de bir eleştiridir. Çünkü ona göre kendi ruhumuzu tedaviye uğraşırken sosyal çarpıklıklara yol açan toplumsal ilişkileri gözden kaçırırız. Korku ve güvensizlikle boğuşurken bunun sorumlusunun toplum değil, kendimiz olduğunu düşünürüz.&nbsp;“Halbuki devrimin mayası birlikte hissedilen acıdır. Fakat günümüz toplumunda devrimin yerini depresyon alıyor” der Han.Bizler ülkemizde maalesef acıyı birlikte hissetmemize bile engel olmaya çalışan bir grupla yaşamaya çabalıyoruz. Her yerde yayın yasakları, şiddet, eril tahakküm, haksızlık, gücü bir iktidar aracı olarak kullanma hâli… Acı çekmeyi, yas tutmayı bile yasaklamak isteyen bir zihniyet. Haykırmak, öfkelenmek, acı çekmek yasak. "Başını kuma göm, dış gerçekliği inkar et" diyen bir sistem içerisinde deviniyoruz ne yazık ki…“Devrimin mayasının birlikte hissedilen acı” olduğunu, “Ne yapmalıyız?” sorusu karşısında sık sık hatırlar oldum. Acının birlikte hissedilmesine izin vermemiz gerektiği aşikar. İnkar etmeden, bastırmadan, yalnızlaşmadan… Psikoterapistler de bu acıdan muaf değiller, olamazlar da. Ancak bir duyguda ortaklaşabilirsek, duyulmadığımıza inandığımız bir ülkede birbirimizin sesini duyup, birbirimizin sesi olabilirsek buradan başka bir yola doğru çıkabiliriz.

Kendi ruhumuzu tedaviye uğraşırken sosyal çarpıklıklara yol açan toplumsal ilişkileri gözden kaçırırız. Korku ve güvensizlikle boğuşurken bunun sorumlusunun toplum değil, kendimiz olduğunu düşünürüz. Halbuki Byung-Chul Han'ın dediği gibi "Devrimin mayası birlikte hissedilen acıdır." Psikoterapistler de bu acıdan muaf değiller, olamazlar da...

Psikoterapi ile ilgili hikayeler