• Aşırı sıcaklar ve öfke: Uzmanlar, son sıcak hava dalgalarında artan öfke ve tahammülsüzlüğün beynin ısıya verdiği fizyolojik stres tepkisiyle bağlantılı olduğunu, yüksek sıcaklığın uyku düzenini bozarak, hormon dengesini etkileyerek ve bilişsel kontrolü zayıflatarak saldırgan davranışları artırdığını aktardı.<ul><li>Araştırmalarda, sıcaklığın yükselmesiyle birlikte kalp atış hızı ve kortizol gibi stres hormonlarının arttığı, bunun da sinirlilik eşiğini düşürerek küçük uyaranlara verilen tepkileri sertleştirdiği ifade edildi.</li><li>Bilim insanları, sıcak havalarda beynin karar verme ve dürtü kontrolünden sorumlu prefrontal korteks bölgesinin daha yavaş çalıştığını, buna karşılık duygusal tepkilerle ilişkili limbik sistemin daha baskın hale geldiğini belirtti.</li><li>Uyku uzmanları, gece sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin derin uyku süresini kısalttığını, uykusuzluğun ise ertesi gün dikkat dağınıklığı, sabırsızlık ve öfke patlamalarında artışa yol açtığını vurguladı.</li><li>Psikologlar, kalabalık şehir ortamlarında sıcaklıkla birlikte gürültü, trafik ve sosyal temasın artmasının “ısıl stres” yükünü büyüttüğünü, bunun toplu taşıma ve kamusal alanlarda daha fazla tartışma ve çatışma olarak yansıdığını kaydetti.</li></ul>

Canlı Gündem

<a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/aysemargossian/?igsh=MTZxaWl2dWM1eWxjcg%3D%3D&utm_source=aposto" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ayşe Erenel Margossian</a>Dünle beraber gitti, düne ait ne varsa cancağızım. Şimdi yeni şeyler söylemek lazım.&nbsp;Mevlana Celaleddin-i RumiEylül ayında, uzun zamandır hayalini kurduğum Londra Üniversitesi’nde Yoga ve Meditasyon Gelenekleri yüksek lisans programına başladım. Geçtiğimiz hafta David L. McMahan ve Erik Braun’un mindfulness meditasyonuna dair derin bir çalışma içeren kitabını inceledik. Kitabı okurken Türkiye’deki mindfulness pratikleri üzerine yeniden düşünme fırsatım oldu. Bugün, artan stres ve zihinsel baskılarla başa çıkmak isteyen insanlar&nbsp;mindfulness-bilinçli farkındalık pratiğine yöneliyor. Türkiye’de de hızla yaygınlaşan bu farkındalık yaklaşımı, yoğun şehir hayatının, ekonomik belirsizliklerin ve pandemi sonrası dönemin getirdiği stresle başa çıkmak için etkili bir araç haline geldiğini görmek mümkün.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="font-style: italic;" style="font-style: italic; box-sizing: border-box;">Bilimsel olarak desteklenen mindfulness, anı bilinçli bir şekilde yaşamak, düşünce ve duyguları yargısızca gözlemlemek üzerine kurulu bir pratik. Bu yaklaşım, özellikle zihinsel sağlığı desteklemek ve stresi azaltmak isteyenler için önemli bir yere sahip.</li></ul>Mindfulness’ın olumlu etkileri nörobilim araştırmalarıyla da destekleniyor. Araştırmalar gösteriyor ki, düzenli olarak yapılan mindfulness pratiği beyinde bazı yapısal ve işlevsel değişimlere yol açabiliyor. Stresle ilişkili olan amigdala küçülürken, odaklanma, karar verme ve duygu düzenleme ile ilgili alanlardan biri olan prefrontal korteks güçleniyor. Bu sayede bireyler, stresli durumlarda daha sağduyulu bir yaklaşımla hareket edebiliyorlar. Ayrıca, hafıza ve öğrenme için kritik öneme sahip olan hipokampus da bu sayede güçleniyor.Son yıllarda Türkiye’deki ekonomik dalgalanmalar, yoğun iş temposu, aile sorumlulukları ve iklim krizinin olumsuz etkileri, insanların zihinsel sağlığını zorlamaya başladı. Bu tür stres kaynaklarına karşı çözüm arayışında olan bireyler mindfulness’ın sunduğu faydalara yöneliyor. Pratik düzenli yapıldığında kortizol seviyelerini düşürerek stres yönetimine katkı sağladığı bilimsel olarak da kanıtlanmış durumda. Pratiği uygulayanlar, günlük stres faktörlerine daha dayanıklı ve sağlam bir zihin yapısı geliştirebiliyor.Mindfulness özünde evrensel bir pratik olması ile kültürümüzle de uyum gösteriyor. Örneğin, ülkemizde çayın yavaşça demlenmesi ve dikkatle hazırlanması gibi geleneksel ritüeller, bilinçli farkındalık ile paralellik gösteriyor. Türk kültüründeki şükretme ve derin düşünme alışkanlıkları da mindfulness’ın farkındalık kavramına benzerlik taşıyor. Mevlana’nın öğretilerinde yer alan içsel denge ve huzur arayışı da mindfulness pratiğine uygun bir yapı sunuyor. Geleneksel değerlerimizle mindfulness’ı harmanlamak, bu pratiği günlük yaşantımıza daha kolay bir şekilde dahil etmemize olanak tanıyor.Pek çoğumuz yoğun iş temposu nedeniyle mindfulness’a zaman ayırmakta zorlanabiliyor. Ancak, mindfulness’ın yalnızca uzun meditasyon seansları anlamına gelmediği, kısa ve günlük farkındalık anlarıyla da uygulanabileceği unutulmamalı. Gündelik yaşam içinde uygulanabilir hale getirilmiş mindfulness pratikleri, bireylerin farkındalık deneyimini daha sürdürülebilir kılabilir.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="font-style: italic;" style="font-style: italic; box-sizing: border-box;">Mindfulness’ın zihinsel sağlığa faydaları bilimsel olarak kanıtlanmış durumda. Araştırmalar, mindfulness’ın kaygı bozukluklarını azaltmada ve depresyon belirtilerini hafifletmede etkili olduğunu gösteriyor.&nbsp;</li></ul>Duygusal dengeyi sağlamada önemli bir rol oynayan mindfulness, uyku kalitesini artırırken dikkat yeteneğini güçlendiriyor. Bu yönleriyle mindfulness, bireylerin hem iş hem de özel hayatlarında daha verimli olmalarına katkı sağlayabilir.Mindfulness, bilimsel olarak desteklenen etkileri ve kültürel bağları sayesinde ülkemizde de giderek daha fazla insanın ruhsal sağlığını desteklemek için tercih ettiği bir pratik haline geliyor. Stresin hakim olduğu yoğun yaşam tarzına karşı bir denge unsuru olarak bireylerin zihinsel sağlığını ve yaşam kalitesini artırmada güçlü bir araç olarak görülüyor. <a fr-original-style="" href="https://www.neoskola.com/egitimler/mindfulness-meditasyonu" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Mindfulness pratikleri</a> yaygınlaşarak bireylerin stresle başa çıkma becerilerini güçlendirici ve ruhsal sağlığı koruma yolunda kalıcı bir destek sağlayabilir.

Dünyahali

Mindfulness'ın zihinsel sağlığımıza faydaları

Mindfulness: Stresle Başa Çıkmak İçin Bilinçli Farkındalık

Arkadaşlarınızla buluştuğunuzda nerede yemek yiyeceğinize karar veremeyip topu birbirinize attığınız oluyor mu? Ya da partnerinizle yapacağınız tatil için yer seçimini tamamen ona bıraktığınız?&nbsp;“Küçük ölçekli” planlarda kararı bir başkasına bırakmanın sizi karar verme yükünden kurtardığını ve hayatınızı kolaylaştırdığını daha önce deneyimlemiş olabilirsiniz. Peki ya daha “büyük” sonuçlara yol açacak kararlar vermeniz gerektiğinde?Karar vermek bazen çok zor bir hale gelebiliyor. Hatta “Keşke benim yerime başka biri bu kararı alıyor olsaydı” gibi düşüncelerin ortaya çıkmasına sebep olabiliyor. Fakat ne yazık ki kendi kararlarımızı vermeden yaşayacağımız bir hayat mümkün gözükmüyor. Hayatın her noktasında, küçük ya da büyük seçimler yaparak yaşamımızı şekillendirmek durumunda oluyoruz. Bizi ilgilendiren bir konuda karar verirken kendimize güvenmeyip sorumluluğu bir başkasına atmak isteyebiliyoruz. Fakat günün sonunda kararımızın sonuçlarını deneyimleyip kabul etmek durumunda kalan biz oluyoruz. İşte bu yüzden, kendi adımıza kararlar verebilmek hayatımızın kontrolünü elimizde tutmak açısından oldukça önemli oluyor.Neye Göre Karar Veriyoruz?Bir konuyla ilgili bir karara varmak çoğu zaman zor oluyor çünkü beynimizin birçok bölgesinin aynı anda çalışmasına sebep oluyor. Araştırmalar, beynimizin hem mantıksal olarak hem de duygusal olarak kararlarımızı gözden geçirdiğini gösteriyor. Yani ne tamamen mantıkla ne de tamamen duygusallıkla hareket ediyoruz.&nbsp;Karar verme <a fr-original-style="" href="https://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.neuro.29.051605.113038" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sürecinde</a> beynimizin prefrontal korteks, hafıza, motor sistem, seçici dikkat ve nöral ağlar gibi birçok bölgesi büyük bir rol üstleniyor. Karar verirken önce seçeneklere odaklanmamız ve onları düşünmemiz gerekiyor. Seçici dikkat, karar vereceğimiz konuya odaklanmamız ve onun hakkında düşünmemiz için yardımcı bir görev üstleniyor. Geçmiş deneyimlerimizi önümüze çıkaran bellek, bir karar alacağımız zaman önümüze bu deneyimlerle ilgili şemaları getiriyor. Bu şemalar beynimize daha önceden kodlanmış oldukları için spesifik olarak o deneyimi düşünmemize gerek kalmadan bir davranışın sonucu hakkında fikir yürütebiliyoruz. Algı ise duyusal olarak bilgileri yorumlamamızı ve kendi arka plan bilgilerimize göre fikirleri analiz etmemizi sağlıyor.&nbsp;Yapılan bir <a fr-original-style="" href="https://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev-psych-010213-115043" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">araştırma</a>, karar verme sürecimizde duygularımızdan da oldukça etkilendiğimizi gösteriyor. Duygularımız, rasyonel düşüncemizi değiştirerek konuya çok farklı bir motivasyon ile bakmamızı sağlıyor. Örneğin, riskli bir seçimin sonuçlarına dair kaygı yaşayan biri, sonucunda daha rahat ve güvenli hissedeceği kararı veriyor. Ya da uçağa binmekten korkan biri, uçak kazalarının oranının otobüs kazalarından az olduğunu bilse bile otobüse binmeyi tercih edebiliyor. Bu gibi durumlar, amigdalanın uyaranları duygusal olarak kodlaması ve tatmin olup olmama hislerini ayırt etmesiyle bağlantılı oluyor.Kararsızlığa Yol Açan Sebepler<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Seçeceğimiz şey hakkında çok az bilgiye sahip olmak, bizi gerçekliğe dayanmayan bir karar verdiğimiz şüphesine düşürebiliyor. Bu yüzden bir karar alırken gerekli bilgileri araştırmak bizim faydamıza oluyor. Öte yandan, seçenekler hakkında çok fazla bilgiye sahip olmamız da hangi bilginin daha önemli olduğunu ayırt edemememize sebep oluyor. Karar verirken amaçtan sapmadan seçeneklerde nelerin önemli olduğunu değerlendirebilmemiz önem taşıyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Çok fazla insana fikrini sorduğumuzda her birinin verdiği fikrin farklı sebeplere dayalı olduğunu görebiliriz. Her insanın kendi değerleri ve yargıları olduğundan tamamen dışsal fikirlere göre bir karar vermek iyi bir fikir olmayabiliyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İki seçeneğe karşı da özel bir ilgi duymamak karar vermemizi zorlaştırabiliyor. Böyle bir durumda daha basit adımlar kullanmak avantajlı olabiliyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Çok fazla seçeneğimiz olması da bizi karar felcine uğratarak karar vermemizi zora sokuyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yoğun strese uzun süre maruz kaldığımızda prefrontal korteks bölgesinin etkinliği azaldığından çok sağlıklı kararlar veremiyor ya da kararsızlıkla boğuşabiliyoruz. Bu yüzden alacağımız karar hakkında uzun süre düşünüp strese girdiğimizde kararsızlık içerisine daha da itilebiliyoruz.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-creativity-cure/201408/why-is-it-difficult-make-decisions" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bazı araştırmalar</a>, kararsızlığın depresyon ve anksiyeteyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Depresyonda olan bireyin seçeneklere dair karamsar bir görüşe kapılması, harekete geçmesine engel olabiliyor. Öte yandan anksiyete yaşayan bir birey sürekli yanlış bir karar vereceğinden korktuğu için bunun kötü sonuçlarından kaçmak uğruna kararsızlığa düşebiliyor.</li></ul><a fr-original-style="" href="https://yakiniliskiler.com/author.php?author=70" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gülce Gürel</a>

Yakın İlişkiler

Kararsızlık her ne kadar doğal bir durum olsa da bazen çok fazla zamanımızı alabiliyor ve bizi yıpratabiliyor.

Karar Vermek Zorunda Olduğumuz Ne Kadar da Çok konu Var.

Hepimizin hayatında, karşılaştığımızda şöyle bir selam verip hızlıca uzaklaşmaya baktığımız, muhabbeti de hiç çekilmiyor dediğimiz insanlar vardır. Peki markanızı hiç bu açıdan değerlendirmiş miydiniz?Karşılaştığınız kişi temsil ettiğiniz markanın vücut bulmuş hali olsa, sizinle web sitesindeki ya da sosyal medya postlarındaki gibi konuşsa, durup daha da dinlemek, sohbeti derinleştirmek mi isterdiniz yoksa ortamdan sıyrılmak üzere bahaneler üretmeye mi geçerdiniz?Fiziksel ve dijital iletişim kanalları arasındaki çizginin neredeyse yok olduğu günler yaşıyoruz. Dijital kanallar üzerinden tüketicilerin ilgisini çekmek, markanız hakkında konuşmasını ve nihayetinde satın almasını sağlamak söz konusu olduğunda bu bakış açısı ile değerlendirmenin oldukça faydalı olduğunu düşünüyorum. Bu noktada da devreye İngilizce’de “Conversational Copywriting” denen "sohbet eder gibi metin yazma" kavramı giriyor.Conversational Copywriting, markanızın kurumsal ve çoğunlukla edilgen iletişim dili ile sektör jargonlarını bir kenara bırakıp, arkadaşlarınızla sohbet eder gibi samimi, açık ve yalın bir dil kullanmayı öneriyor. Pazarlama içeriklerinizde günlük dil kullanmak, hedef kitlenizin hizmetlerinizi tanımlarken kullandığı kelimelere yer vermek, mümkünse biraz eğlence tonu katmak, tek taraflı soğuk tonda bilgi akışından ziyade karşılıklı iletişimin bir tarafı olmak Conversational Copywriting kavramının temel bileşenleri.Metinlerinizin, hedef kitlenizin konuşma tonu, kalıpları ve diliyle uyum içinde olması, sizi satış yapmaya çalışan kurumsal bir şirket olmaktan çıkarıp “onlardan” yani hedef kitlenizdeki tüketicilerden biri haline gelmenize olanak sağlıyor. Böylece markanız şeffaf, güvenilir ve bilgi sahibi bir kişi olarak, arkadaşlarına tam olarak ihtiyaç duydukları çözümleri, ürünleri sunan güvenilir bir dost haline dönüşüyor.Bu işin psikolojik kısmı, bir de nörolojik boyut var :)Fazla satış odaklı bir iletişim dili kullanmak karşı tarafta baskı oluşturarak markanızın tüketicinin beyninde bir tehdit olarak algılanmasına sebep olurken, daha konuşkan, samimi ve güvenilir yaklaşım benimsemek beynin prefrontal korteks adı verilen kişilik ifadesi, sosyal davranışları yönetme ve karar verme ile ilgili bölümünü harekete geçiriyor. Satışı kapatmak için beynin satın alma kararını da veren bu "düşünceli" kısmını devreye sokmak oldukça önemli tabii.Göreceğiniz üzere, içinde bulunduğumuz dijital çağda markanızın kişiliğini, konuşma tonunu uygun hale getirerek müşterilerinizin hem ruhlarına hem de akıllarına hitap edebilir, sizinle daha fazla sohbet etmelerini sağlayarak satın alma kararlarında çok daha aktif rol oynayabilirsiniz. Yapmanız gereken, markanıza oluşturduğunuz kişiliğe göre hareket ederek, arkadaşlarınızla sohbet ederken kullanmadığınız hiçbir ifadeyi pazarlama iletişiminizde de kullanmamak.Unutmayın, markanızın basit ve günlük dilde konuşması profesyonel olmadığı anlamına gelmez, tıpkı jargonlarla dolu koca koca cümlelerin kimseyi çok daha akıllı yapmadığı gibi 😊

prefrontal korteks ile ilgili hikayeler