Müzik Nasıl İşler (?)

Dünyanın en çok dinlenen şarkısı konusunda kesin bir kanıya varmak elbette imkânsız. Ancak Mozart, Beethoven ya da birkaç 10 yıldır müzik listelerinde yer almayı başaran Pink Floyd'un Dark Side of the Moon albümündeki herhangi bir bestesinin yerkürenin bir yerinde mutlaka dinlendiğini tahmin etmek mümkün. Bu isimlere Windows işletim sistemi yüklü yüz milyonlarca bilgisayar nedeniyle David Byrne'i de eklemek mümkün. Talking Heads grubunun kurucularından biri olan Byrne'in tüm Windows işletim sistemli bilgisayarlarda yer alan Like Humans Do şarkısı da pekâla bu listeye girebilir. Ama bu yazı David Byrne'in müzisyen yönünden ziyade müzik yazarı kimliğine odaklanacak. Bu haftan Raftan'da, David Byrne'in Mundi Kitap etiketiyle raflardaki yerini alan Müzik Nasıl İşler kitabına göz atacağız.

1975-1991 yılları arasında etkin olan ve bu dönemde geniş bir dinleyici kitlesi kazanmayı başaran New Wave topluluğu Talking Heads'in kurucularından biri olan müzisyen David Byrne, bu işin yazın alanında da uzun süredir üretkenlik gösteren bir isim. 1986 yılında yayımladığı True Stories isimli kitapla yazarlık serüvenine de başlayan David Byrne, belli aralıklarla takipçileriyle buluşturduğu albüm ve filmlerinin yanı sıra kitaplarıyla da dikkat çekiyor. 2012 yılında yayımladığı How Music Works kitabı da Byrne'in bu açıdan son ve en önemli çalışmalarından biri olma özelliği taşıyor.

Sanatçının kitabı Ergin Özler'in çevirisi ve Müzik Nasıl İşler adıyla Türkçeye kazandırıldı. Mundi Kitap'ın Musiki Eserleri Sahipleri Grubu Meslek Birliği (MSG) Müzik Kütüphanesi serisinin üçüncü çalışması olan Müzik Nasıl İşler'in Türkçe versiyonunun ön sözü de Harun Tekin'e ait. Belirtmekte fayda var, kitap David Byrne’in kişisel tecrübelerinden izler taşısa da otobiyografik bir çalışma değil. Kitap, bunun yerine Byrne’in 70’lerden günümüze uzanan tecrübesinden yola çıkarak teknolojiyle birlikte evrilen müzik dünyasına dair çok kapsamlı bir rehber olma özelliği taşıyor. Başlangıçta müzisyen olmayı ve böylesi bir kariyer inşa etmeyi aklından dahi geçirmeyen David Byrne, Müzik Nasıl İşler kitabında herkesin ama en çok da müzikli bir hayat yolculuğuna çıkmak isteyen ve bu konuda tecrübesi bulunmayanların yardımına koşuyor. 

Bu kapsamlı rehberde teknolojinin müzikte kullanımında kayıt tekniklerine, müziğin finansından ortak çalışma ruhuna dair 11 farklı bölüm meraklı okurları bekliyor. David Byrne, kendi geçmişinden örneklerle yoğurduğu kitabında “gençlere öğütler” şeklinde de yorumlanabilecek tavsiyelerde bulunurken bir yandan müzik endüstrisine dair dikkat çekici tespit ve teşhislerde de bulunuyor.

Müzik Nasıl İşler kitabının girişinde bu yazın serüvenine neden başladığını açıklayan David Byrne kitaba dair şu ifadeleri kullanıyor. “Bilim insanları müziğin hislerimize ve algılarımıza hangi hassas düzenekler yoluyla tesir ettiğini incelemek için görünenin ötesini araştırmaya başladı. Fakat bunlar benim konum değil. Ben, müziğin bizi etkilemesi için nasıl bir kalıba döküldüğüne, ona kayıtsız kalıp kalmadığımıza ve hangi müzik dışı etmenlerin onun bize hitap etmesinde rol oynayabileceğine odaklandım,” diyor.

Zengin bir okuma listesi ve kaynakçanın da yer aldığı kitap için en nokta atışı tanımı bu paragraftaki satırlara sığdıran David Byrne’in kitabı amatörler kadar profesyonellerin de müzik kitaplığında olması gereken bir referans kitap.