Transparency International

Uluslararası Şeffaflık Örgütü () 1995’ten beri her yıl yayımladığı Yolsuzluk Algı Endeksi için 2022 sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, dünyanın büyük bölümü yolsuzlukla mücadelede başarısız olurken; ülkelerin yüzde 95'i 2017'den bu yana çok az ilerleme kaydetti ya da yerinde saydı.

• Detaylar: Danimarka'nın 90 puanla başı çektiği sıralamada, onu Finlandiya ve Yeni Zelanda takip etti. 36 puanla Arnavutluk, Tayland, Sri Lanka, Sırbistan, Peru, Panama, Kazakistan, Ekvador, Türkiye aynı sırayı paylaşırken; endekste yer alan tüm ülkelerin ortalaması ise 43 puan oldu. 180 ülkenin değerlendirdiği endekste Somali 12 puanla en alt sırada yer aldı; Güney Sudan ve Suriye de 13 puanla sondan ikinci oldu.

Ukrayna’da, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski hükümetinde yolsuzlukla mücadele hamlesi başlatılırken, bazı üst düzey yetkililer istifa etti. Zelenski’nin bir üst düzey danışmanı, bir bakan yardımcısı ve beş bölge valisi görevlerinden ayrıldı. Savaş nedeniyle milyarlarca dolar yardım alan Ukrayna'da yolsuzlukla etkin mücadele ve denetim talepleri dile getiriliyor.

Dünyanın en zengin kişilerinden Gautam Adani yolsuzlukla suçlanıyor. 125 milyar dolarlık servetin sahibi olan Adani hakkında ABD merkezli açığa satış yatırımcısı Hindenburg Research tarafından iki yıla dayalı bir çalışma ile karapara aklama, vergi kaçırma ve borsada manipülasyon iddiaları ortaya koyuldu. Tarihin en büyük suistimal vakalarından biri kapsamında Hint iş adamı, servetinin en az dörtte birini kaybetti.

• Detaylar: Raporda, çatı şirketi Adani Group’un Mauritius, Karayip Adaları ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi vergi cennetlerindeki offshore kuruluşlarını kullandığı belirtildi. Paravan şirketlerin en az 28’inin Adani’nin ağabeyi Vinod ve ortakları(!) tarafından işletildiğini öne süren Hindenburg, Hindistan’a da soruşturma çağrısı yaptı. Adani Group tarafından hazırlanan 413 sayfalık savunma metni ise yatırımcı algısını pek değiştirmedi.

FTX ile beraber iflas eden Alameda Research şirketinin kreditörü olan kripto varlık şirketi ABD merkezli Genesis Capital'in kredi birimi iflas başvurusunda bulundu.

• Bir adım geriden: Dünyanın en büyük kriptopara borsalarından biri olan FTX ve bağlı şirketleri, geçtiğimiz yıl sonunda iflas başvurusunda bulunmuştu. Şirketin kurucu ortağı ve eski CEO Sam Bankman-Fried, müşterilere ait yaklaşık 323 milyon doların uluslararası borsalarda, 90 milyon doların ise ABD'de hacklendiğini öne sürüyor.

Dünyanın en çok aranılan insan kaçakçılarından biri, BAE öncülüğündeki ekip tarafından uluslararası bir operasyonda yakalandı. Uluslararası Polis Teşkilatı (Interpol) Eritre vatandaşı Kidane Zekarias Habtemariam'ın Sudan'da yakalandığını duyurdu. Sudan'dan BAE'ye sınır dışı edilen Habtemariam'ın öncelikle BAE'de yargılanacağı; ardından duruma göre Etiyopya veya Hollanda'ya sevkedileceği belirtildi.

Hollanda merkezli sivil toplum kuruluşu Lighthouse'un yürüttüğü gazetecilik araştırması sonucunda hazırlanan rapor, İtalya'nın mültecileri yasalara aykırı biçimde ve insanlık dışı koşullarda Yunanistan'a geri ittiğine yönelik kanıtlar sundu.

• Detaylar: Raporda, resmi olmayan hapishane olarak ifade edilen koşullarda, seyahat gemilerinin alt bölümlerinde İtalyan yetkililer tarafından kimi zaman yiyecek olmadan yalnızca su verilerek, metal raflara ya da borulara zincirlenerek küçük ve karanlık odalara kapatıldığını ve son iki yılda en az 157 kişinin bu şekilde İtalya'dan Yunanistan'a sınır dışı edildiğini ortaya koydu.

ABD hükümeti sözcüsü John Kirby, Kuzey Kore'nin Ukrayna'da kullanılmak üzere geçtiğimiz yıl Rusya merkezli Wagner grubuna silah sevkiyatı yaptığını gösteren uydu fotoğraflarını paylaştı. ABD Hazine Bakanlığı'nın uyguladığı yaptırım kapsamında, uluslararası özel güvenlik şirketi Wagner, uluslararası suç örgütü olarak ilan edildi.

• Bir adım geriden: Forbes dergisinin derlediği verilere göre, dünyanın en zenginleri listesinde bulunan pek çok Rus oligarkın serveti, birinci yılını doldurmak üzere olan Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle uygulanan yaptırımlar nedeniyle 2022'de eridi.

Avrupa Birliği (AB) Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) kapsamındaki en önemli şikayetlerden biri neticesinde, Meta’nın kullanıcı verilerini reklamcılık amaçları doğrultusunda kullanması yasaklandı. Dönüm noktası olarak nitelendirilen karar ile 390 milyon avro para cezası verilen şirketin, "genel kullanıcı sözleşmelerinde yer alan hükümlere dayanamayacağı ve kişiselleştirilmiş reklam sunmak üzere kullanıcılardan açık rıza almasının gerektiği" kararlaştırıldı. Facebook, Instagram ve Whatsapp gibi platformları bünyesinde bulunduran şirkete, söz konusu karara uyum sağlaması için üç ay süre tanındı.

Sarah Andersen, Kelly McKernan ve Karla Ortiz adlı sanatçılar, yapay zeka kullanarak metinden görüntüye aktarılan eserler üreten Stable Diffusion, Midjourney ve DeviantArt’a karşı telif hakkı davası açtı. Dava dilekçesinde, sanatçının izni olmadan, yapay zeka sanat araçlarının internet ortamındaki milyonlarca görseli toplayarak eğitildiğini ancak bunun telif hakkı yasasını ihlal ettiği öne sürüldü.

Microsoft, ABD'deki tam zamanlı çalışan tüm personeli için sınırsız izin uygulaması başlattı. İhtiyari izin olarak isimlendirilen yeni sistemde, böylece şirket çalışanlarının izin takibi yapmalarına gerek kalmazken; her çalışan dilediği zaman izne çıkabilecek. Ayrıca iş seyahati izni, ölüm izni, akıl sağlığı izni, hastalık izni ve jüri görevi izni de verileceği belirtildi.