Türkiye’den yakın zamanda göçenlere, burada kalanlara, gidip de farklı nedenlerle geri dönenlere ve uzun yıllardır yurt dışında yaşayanlara yaşayacak bir şehir seçerken gözetecekleri kriterleri sorduk. Aldığımız yanıtlar doğrultusunda kadınların çalışma şartlarından açık havada geçirilen vakte, güneşli gün sayısından çocuk yetiştirme koşullarına farklı endekslere göre yaşanılası şehirleri derledik.

Yazı: Deniz Aytekin

Yaşam standartı

Birleşmiş Milletler’in her yıl hazırladığı, GSYH'den sonra en yaygın kullanılan kalkınma ölçütlerinden biri olan İnsani Gelişim Endeksi (İGE) yaşam beklentisi, eğitim ve gelirdeki ilerlemeyi takip ediyor.

• İGE, küresel skorun pandeminin başladığı 2020 ve 2021'de, ölçülmeye başladığı 1990 yılından bu yana ilk kez düştüğünü 2022'de ise bir miktar toparlandığını gösteriyor. Son olarak bu yıl 6 Mayıs'ta yayımlanan rapor, 2023'teki iyileşme hızının kayıtlara geçen en yavaş yükseliş olduğunu gösteriyor.

Beklendiği üzere listenin zirvesinde zengin ülkeler var. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'ndan Achim Steiner, bu ülkelerin %97'sinin pandemi öncesi değerlerine geri döndüğünü ya da bu değerleri aştığını belirtiyor. Bu oran yoksul ülkelerin %60'ından daha azı için geçerli.

İzlanda, bu yıl son iki senedir zirvedeki İsviçre’yi az farkla geride bırakarak 1 numaraya yükseldi. Bugün İzlanda'da doğan bir bebeğin 82 yıldan uzun yaşaması ve 18 yılın üzerinde eğitim alması bekleniyor. Kişi başı ortalama gelir ise yıllık 70.000 dolara yakın. Listede İzlanda ve İsviçre, Norveç denkliğinin ardından sırasıyla Danimarka, Almanya, İsveç, Avustralya, Hong Kong ve Almanya geliyor.

Türkiye, 193 ülke arasında 51. sırada. Son üç ülke ise Güney Sudan, Somali ve Orta Afrika Cumhuriyeti.

Kadınların çalışma şartları

The Economist, her yıl 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde 29 OECD ülkesindeki kadınların çalışma koşullarını karşılaştıran “cam tavan endeksini” yayımlıyor. Endeks, işgücüne katılım ve maaşlardan ücretli ebeveyn izni ve siyasi temsile uzanan 10 farklı kritere dayanıyor.

• The Economist endeksinde Türkiye, bu yıl bir sıra gerileyerek sonuncu oldu; ölçümün yapılmaya başladığı 2016 yılından bu yana 27 numaradan daha yukarıya çıkamadı.

İsveç, İzlanda'nın iki yıllık galibiyetine son vererek birinci oldu. İskandinav ülkeleri, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve çalışan ebeveynleri destekleyen politikaları sayesinde her zamanki gibi iyi bir performans sergiledi. Bu yıl Türkiye’den daha iyi performans sergileyerek 28 numaraya yükselen Güney Kore, 2016’dan bu yana sonuncu ülke konumundaydı.

Mutlu şehirler

Birleşmiş Milletler'in her yıl yayımladığı "Mutlu Şehirler Endeksi" raporu yönetim, çevre, ekonomi, sağlık ve hareketlilik olmak üzere altı ana kategoride 82 mutluluk göstergesini kıyaslıyor. Endeks, hiçbir şehrin nihai olarak “en mutlu” olarak kabul edilmemesi gerektiğine dikkat çekerek bunun yerine tüm ölçütlerde özellikle güçlü puanlar alan “Altın Şehirler” listesi hazırlıyor.

Listedeki ilk 10 şehir sırasıyla: Kopenhag, Zürih, Singapur, Aarhus, Antwerp, Seoul, Stockholm, Taipei, Münih ve Rotterdam.

YAZININ DEVAMI