A Millî Erkek Basketbol Takımı’nın EuroBasket 2022’ye vedası sürpriz mi?

A Millî Erkek Basketbol Takımı, EuroBasket 2022’yi oynadığı altı maçta üç galibiyet, üç mağlubiyetle son 16 turunda tamamladı. Son 16 turundaki Fransa karşılaşmasının kaybedilme şekli, basketbolda ve geniş perspektifte neredeyse tüm branşlarda hedef maç kazanmakta yaşadığımız zorlukları gündeme getirdi.

Kritik anları oynama alışkanlığı

^TBF

Türkiye, EuroBasket 2022’ye yetenek tavanı yüksek bir kadro ile geldi. Nitekim zaman zaman takımın potansiyeli ortaya çıktı, maçlarda mücadele son anlara kadar sürdü. Yoğun kulüp sezonu takviminin ardından turnuvalarda, teknik açıdan eksikleri kapatmaya yönelik çalışma süresi kısıtlı oluyor. Bu nedenle potansiyeli parkeye taşıma başarısını; geçmiş turnuvalardan süregelen istikrar, üzerine koya koya kazanma kültürünün oluşması, kritik anları oynama alışkanları ve turnuva özelindeki dinamiklerden pozitif sinerji devşirmek belirliyor.

Fransa maçının ardından kadrodaki isimlerin çoğunluğunun kulüp takımlarında taşıyıcı rollerde olmaması, mağlubiyetin sebeplerinden biri olarak değerlendirildi. Türkiye basketbolu, 2021-22 kulüp sezonunda EuroLeague ve FIBA Europe Cup’ta şampiyonluk, EuroCup’ta ise ikincilik elde ettikten sonra EuroBasket 2022’ye hazırlandı. Fakat turnuvadaki 12 kişilik kadroda, kulüp sezonunda kupa hedefleyen bir yapıda ana parçalardan biri olarak sorumluluk alan isimler Shane Larkin ve Onuralp Bitim idi.

Cedi Osman ve Furkan Korkmaz NBA; Sertaç Şanlı, Melih Mahmutoğlu, Buğrahan Tuncer ve Şehmus Hazer EuroLeague seviyesinde tamamlayıcı oyuncu olarak görev aldı. Alperen Şengün, geçtiğimiz sezon temel hedefi kazanmak olmayan, dağınık bir takımda hünerlerini sergilerken Ercan Osmani, Yiğitcan Saybir ve Sadık Emir Kabaca, millî formayı bu seviyede ilk kez giydi.

Larkin EuroLeague, Onuralp EuroCup seviyesinde ortalama 30 dakika civarında süre alırken diğer isimler, NBA ve EuroLeague sahnesinde maç başına 22 ile 5 dakika arasında değişen sürelerde parkede yer aldı. Kaya Peker, Eurohoops Türkiye'ye EuroBasket 2001'de başarılı olan takımla ilgili, "O jenerasyonda herkesin önemli dakika ve sorumluluk alması artısı vardı. Çok genç olmamıza rağmen bir yandan da tecrübeliydik." değerlendirmesinde bulunmuştu.

İspanya, sürükleyici oyuncu profiline ilaveten tamamlayıcı oyuncuların, farklı seviyelerde kendi görev tanımında düzenli olarak sorumluluk almasının değerini ortaya koydu.

EuroBasket karnesi

^{Eurohoops Türkiye}

Fransa maçı, özellikle 2019 Dünya Kupası grup aşamasında elden kaçan olası ABD galibiyetini hatırlatmasıyla büyük hayal kırıklığına sebep oldu. Ancak maalesef millî takımın EuroBasket 2001’den beri turnuva performansına bakıldığında, Türkiye için çeyrek finalde yer almamak bir sürpriz değil.

Türkiye, ev sahibi olduğu EuroBasket 2001’i ikinci sırada tamamlayarak şampiyona tarihindeki en iyi derecesini elde etti. İbrahim Kutluay, Mirsad Türkcan, Ömer Onan, Hidayet Türkoğlu, Mehmet Okur, Kerem Tunçeri nüvesinin 22-27 yaş aralığında olduğu takım, 2000’li yılları yüksek perdeden açtı.

A Millî Erkek Basketbol Takımı, takip eden Avrupa şampiyonalarında 2003, 2005, 2007’de organizasyona çeyrek final öncesinde veda ederken 2009’da, turnuvayı sekizinci sırada noktaladı. 2010 Dünya Kupası’nda gelen ikincilik, bu kez 2010’lu yıllar için beklentiyi arttırdı. Elde edilen en büyük iki başarı, ev sahibi olunan turnuvalarda geldi.

Türkiye, 2010’lu yıllarda EuroBasket’te 2011, 2013, 2015 ve 2017’de çeyrek final göremedi. Geniş perspektiften bakıldığında, 2001’den 2022’ye 11 Avrupa şampiyonasında yalnızca iki kez adını son sekiz takım arasına yazdırabildi.

A Millî Erkek Basketbol Takımı bu 21 yıllık dönemde, yer aldığı beş Dünya Kupası’nda üç kez çeyrek final aşamasını gördü. Bu tabloda, Türkiye’nin basketbolda uluslararası organizasyonlarda ev sahibi olduğu iki turnuvada elde edilen ikincilikler dışında, üç kez çeyrek finale kaldığı ve hiç yarı final oynamadığı ortaya çıkıyor.

Her turnuva özelinde takımlarla ilgili koç ve kadronun form durumu, rakiplerin iddiası, grup ve çapraz eşleşme gibi faktörler ile beklentiler değişiklik gösteriyor ancak büyük resimde, kazanılan iki başarıyı takiben istikrar yakalayamadığımız gözüküyor.

İstikrar ve sinerji

^{EuroBasket 2022}

EuroBasket 2022 öncesi FIBA’nın resmî güç sıralamasında ilk üç sırada yer alan Nikola Jokic’li Sırbistan, Giannis Antetokounmpo’lu Yunanistan ve Luka Doncic’li Slovenya’nın yarı finale kalamadığı, sürpriz hikâyelerden oluşan bir turnuvanın sonuna geldik. İspanya, Polonya, İtalya ve Finlandiya, beklentilerin üzerinde performans gösterdi.

İspanya, yakın dönemdeki görece en zayıf kadrosuyla geldiği organizasyonda yarı finalde turnuvanın en istim üstündeki takımı, ev sahibi Almanya'yı 96-91 mağlup ederek finale kaldı. 1999’daki EuroBasket’ten beri, peş peşe 11 turnuvada yarı finale kalma başarısı gösterdiler. Jenerasyon değişimiyle kadrodaki isimler değişse de kazanma kültürü, maçlarda kritik anları oynama alışkanlıkları baki kaldı. 

Bu bağlamda İspanya'nın 2006'dan beri kazandığı madalyalarda pay sahibi olan 37 yaşındaki Rudy Fernandez'in, çeyrek finalde Finlandiya karşısında sahipsiz topları kurtarmak adına atlayan ve maç sonunda sorumluluk alan performansı, İspanya'nın turnuvada ilerlemesini sağlayan değerleri parkede özetledi.

Polonya, İtalya ve Finlandiya ise, EuroBasket 2022 özelindeki dinamiklerden pozitif sinerji devşirerek turnuva içinde ritim arttırdı. Bu sinerjinin doğru teknik planlarla birleşmesiyle hem kadrodaki isimler bireysel olarak beklentilerin üzerine çıktı hem de parçaların birbirini tamamladığı, kolektif bir basketbol oynadılar. Varolan durum Finlandiya’da Lauri Markkanen, Polonya’da Mateusz Ponitka, İtalya’da Marco Spissu’da vücut buldu.

Ergin Ataman, turnuvanın ardından Anadolu Ajansı’na açıklamalarda “Bu takım 24 yaş ortalaması olan ve gelecek vadeden bir takım. Her ne kadar bu şampiyonada hedefe ulaşamadıysa da önümüzdeki dönemde başarılı olacağının sinyalini verdi. Hayalim olan noktaya ulaşmaya çok yakındık ama olmadı.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye yetenek tavanı yüksek, potansiyelli bir yeni jenerasyona sahip. Bu potansiyelin mümkün mertebe parkeye yansıtılmasının yolu, bireysel performansları hedef göstermek veya sahip olunan değerleri göz ardı ederek yeni bir yapı kurmaya çalışmaktan geçmiyor. Gerçekçi ve yapıcı tespitlerle; Alperen, Şehmus, Onuralp, Ercan’ın yer aldığı yeni jenerasyonun nasıl geliştirileceği ve Cedi, Furkan, Sertaç, Melih, Buğrahan gibi daha tecrübeli isimlerle uyumun nasıl yakalanacağına odaklanmalıyız.

Hedefi EuroBasket 2025’ten itibaren peş peşe üç turnuvada son sekiz takım arasına kalmak olarak belirledikten sonra, dördüncü turnuvada tekrar Avrupa ikinciliği neden kazanılmasın?