Albüm incelemesi: Kim Gordon - The Collective

Albüm: The Collective 
Süre: 40 dakika
Plak şirketi: Matador Records
Yayın tarihi: 8 Mart 2024

Kim Gordon, otobiyografik kitabı Girl in a Band: A Memoir’da Sonic Youth’un dağılmadan önce 2011 yılında verdiği son Brezilya konserinden bahseder. Gordon, Thurston Moore’un kendisini aldattığını öğrenir ve 27 yıllık evliliklerini bitirmeye karar verir. Bu aynı zamanda 30 yıllık müzikal birlikteliğin de sonu anlamına gelir. Kitapta o konserdeki hislerinden şöyle bahseder: 

“Thurston ve ben bütün hafta boyunca belki 15 kelime konuşmuştuk. 27 yıllık evlilikten sonra aramızdaki şeyler dağılmıştı. Birisi bana Sao Paulo konserinin tamamının internette olduğunu söyledi ama onu hiç görmedim ve görmek de istemiyorum. Seyircinin gördükleriyle benim gördüklerim muhtemelen birbirinden çok farklı olurdu. Grup, Teen Age Riot şarkısıyla kapanışı yaptı. Şarkının ilk satırlarını söyledim ya da yarısını söyleyebildim. Biri, evliliğin uzun bir sohbet olduğunu söylemişti ve belki de bir rock grubunun hayatı da öyledir. Birkaç dakika sonra ikisi de bitmişti. Sahne arkasında, her zamanki gibi hiç kimse bunun son gösterimiz olmasını umursamadı. İstesem de kimseye veda edemeyecek kadar üzgün ve endişeliydim. Sonra herkes kendi yoluna gitti. Thurston zaten bir dizi solo konserinin duyurusunu yapmıştı. Ben de Berlin’deki sanat gösterim için hazırlanmak üzere New York’a gittim ve Sonic Youth artık gelecek planlarımda yoktu.”

Kim Gordon, dünyadaki birçok sanatçıya ilham olan Sonic Youth’ta bas çalıp şarkı söyleyerek 30 yıl geçirdikten sonra bu konserden sonra tamamen kendi yoluna gitti. Bu kırgın bitişten sonra Gordon, Body/Head adlı grubu kurdu fakat ilk solo çalışmasının single’ını 2016’da yayınladı. Bu sırada sadece müzik yoktu hayatında, sergiler de yaptı. 

Gordon, yaşadığı dönemi iyi analiz edip geleceğin sanatına yön veren sanatçılardan. Sonic Youth ile New Wave’i ana akıma taşıyıp yer aldığı her işe benzersiz imzasını atmaya devam ediyor.

Sanatçı, yine sıradışı bir müzik ile karşımızda. Gordon, ikinci solo albümü The Collective’i Kadınlar Günü’nde yayınladı. Yaşa vurgu yapmak istemem ama 70 yaşındaki Gordon, bu uzunçalarda müzikal anlamda bir cesaret örneği gösteriyor. Tamamen tarzını değiştirip dub, endüstriyel trap ve hip hop arasında gezinen bir albüme imza atıyor. The Collective, ilk notasından itibaren dinleyicisini kolundan çekip diğer 11 şarkının içine atıyor. 

Dinlemesi hiç kolay olmayan 11 şarkı

Öncelikle The Collective asla dinlemesi kolay bir albüm değil. Belki de çok az kişi bu çalışmayı başköşesine koyacak. Albüm; Lil Yachty, Kanye West, Yves Tumor ile ortak noktaları olan şaşırtıcı bir uzunçalar. Vokalleri bıçak gibi kesen enstrümanların yer aldığı karanlık ve içgüdüsel bir kayıt... Gordon, albüme dair şunları söylüyor: 

“Bu kayıtta, etrafımda hissettiğim mutlak deliliği ifade etmek istedim. Bu, kimsenin gerçeğin ne olduğunu gerçekten bilmediği, gerçeklerin insanları etkilemediği, herkesin kendi fikrine sahip olduğu bir zaman. Sakinleşmek, hayal kurmak, sosyal medya, alışveriş, markalar, her şeyin pürüzsüz olması... Bunlar benim bilinmez bir şeyin peşinden gitmemi sağladı.” 

Bahsettiği paranoya çağının ruh hâli, sözlerle birlikte müzikte de net bir şekilde işitiliyor. Gordon; teknolojiye yabancılaşma, bilgi doygunluğu, aşırı tüketim, erkeklik gibi temaları huzur kaçıran bir meydan okumayla irdeliyor.

Albümün açılışını BYE BYE’la yapan Gordon, müziğin yanında dinleyiciye basit gelen bazı sözleri birleştirmek istediğini belirtiyor. Şarkının en başından itibaren endişe verici bir tonu var. Gordon, kendine özgü monoton ritmiyle kişisel eşyalarının bir listesini okuyor. Önemsiz şarkı sözlerinin yan yana gelmesi, büyüleyici bir tuhaflık hissi yaratıyor. Ortaya TikTok videolarında işiteceğiniz bir şarkı çıkıyor. Hatta sanatçı, bu parça ile TikTok’a “Çantamda ne var” videosu bile çekiyor.

Albümün en güçlü yönlerinden biri zıt duyguları aktarma yeteneği. Psychedelic Orgasm gibi şarkılar halüsinasyona neden olacak denli saykodelik ritimlere sahipken, Shelf Warmer’da ince bir huzursuzluk ve yabancılaşma hissi var. Gordon birçok ruh hâli arasında ustalıkla geziniyor ve güçlü bir hikaye anlatıcısı olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Jennifer Egan’ın aynı adlı romanından esinlenen The Candy House, teknoloji ve sosyal medyanın çekiciliğine vurgu yapıyor. I’m a Man'de ise zehirli bir adamın kişiliğine bürünüp ironilerle dolu eril bir bakış açısı sunuyor. İki şarkıda da sert gitarlar, bozuk synth'lerle kesişerek yine rahatsız edici bir atmosfer yaratıyor. 

Yeni bir hiphop kariyeri

The Collective, son derece çağdaş bir müziğe sahip ama geçmişin müzikal kodlarını da barındırıyor. Şarkılarda gözden kaçmayacak bir punk ve karşı kültür etkisi var. Fakat albüm boyunca Gordon, çağdaş hiphop'ın unsurlarını endüstriyel noise ve avangard ile harmanlayıp kulaklarınızı acıtacak ses patlamaları işitmenizi sağlıyor. Sanatçı, 11 şarkının hiçbir anında dinleyicisine nefes aralığı vermiyor. 

Bu çalışmayı öncekilerden ayıran noktalardan biri de Gordon’un prodüktör Justin Raisen ile işbirliği. Raisen; Lil Yachty, John Cale, Yeah Yeah Yeahs, Charli XCX, Yves Tumor’un albümlerine imza atmış bir isim. İkili, türler arasındaki sınırların bulanıklaştığı, geleneklere sürekli meydan okunan benzersiz bir evren yaratıyor. Raisen, Gordon’un asi ve ileri görüşlü özünü iyi yakalamış. İkili, her şarkıda başka bir karanlığın kapısını aralıyor. 

Dijital çağa ilişkin kaygılarımıza nasıl bağlandığımızı anlatan albümün ismi, sanatçının geçen yıl New York’taki 303 Gallery’de açtığı, aynı temaya sahip sergideki bir eserden geliyor. Soyut resimlerden oluşan bu sergideki The Collective adlı eser, 27 adet cep telefonu şeklinde kesilmiş dikdörtgenden oluşuyordu. Uzunçaların kapağında da bir cep telefonu görüyoruz. 

Sanatçı, kariyerinin bu döneminde hiphop yaparak kendine yeni bir alan açarken biz de yazıyı Gordon’un kitabındaki şu satırlarla sonlandıralım: 

“Bir grupta 30 yıl çaldıktan sonra şunu söylemek biraz aptalca geliyor: ‘Ben müzisyen değilim.’ Hayatımın çoğunda kendimi öyle görmedim. Bazen kendimi küçük harfli bir rock yıldızı olarak düşünüyorum. Evet, sese karşı duyarlıyım, iyi bir kulağım olduğunu düşünüyorum ve sahnede olmanın içgüdüsel heyecanını seviyorum. Görsel ve kavramsal bir sanatçı olarak bile yaptığım her şeyin her zaman bir performans yönü olmuştur. 

Eleştirmen Greil Marcus’un dediği gibi: ‘İnsanlar başkalarının kendilerine inandığını görmek için para öderler.’ Yani, toplum içinde düşme ihtimaliniz ne kadar yüksek olursa, yaptığınız işe o kadar değer verirler. Bir yazar ya da ressamın aksine, sahnedeyken başkalarından ya da kendinizden saklanamazsınız.”