Yanlış bilgiyi kolayca yaymak artık zor

Ve aslında sosyal medya platformları insanlığın karanlık tarafının sebebi değil, sorumlusu
Yanlış bilgiyi kolayca yaymak artık zor

3 Haziran - Bitpanda - Quando
Bitpanda ile birlikte

Bitpanda 6 yatırım efsanesini anlatıyor

Kripto dünyasında piyasaların ne kadar hızlı değişebileceğini hepimiz biliyoruz ve geçtiğimiz haftalar bizlere bunu açıkça gösterdi fakat kripto piyasası hâla çok genç olduğu için büyük fiyat dalgalanmalarına maruz kalabiliyor. Ancak…

Daha fazlasını öğren →

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Başkanlık seçim sonuçlarının doğruluğunun sağlanması ve aşı güvenliği gibi önemli konular hakkında ekseriyetle yanlış bilgilerin yayılmasında etkili olan eski Başkan Donald J. Trump da dâhil olmak üzere birçok garip insan inançlarımızı defalarca çarpıttı ve sosyal medya şirketleri büyük ölçüde bu duruma izin verdi.

Facebook, Twitter ve YouTube; yakın zamanda aldığı önlemlerle ısrarla tekrarlanan yanlış bilgi yayan hesapları hedef almaya başladığı için övgüyü hak ediyor diyebiliriz bu kez. Ancak bu şirketlerin eylemlerinin sınırlarının farkında olmamız gerekli. Çünkü bu politikaları adil ve şeffaf bir şekilde uygulamak o kadar da kolay değil.

Sürekli yanlış haber yayımlayan insanlar ne kadar büyük bir problem?

Geçen sonbaharda yanlış bilgi yayanları araştıran bir koalisyon, ABD'deki başkanlık seçimlerine müdahale edildiğine dair çok sayıda ve geniş çapta yayılan yanlış iddialarla ilgili tüm retweet'lerin yaklaşık yarısının, Bay Trump ve muhafazakar aktivist Charlie Kirk de dâhil olmak üzere yalnızca 35 Twitter hesabına dayandığını buldu. Başka bir araştırma grubu ise kısa süre önce aşılar veya daha yakın zamanda Covid-19 için yanlış “tedaviler” hakkında defalarca – bazen yıllarca – itibarsızlaştırılan bilgileri aktaran sadece bir düzine insanın hesaplarını tespit etti.

Yakın zamana kadar, birinin 1 veya 100 kez sağlık bilgisi ya da yanlış bir seçim komplo teorisi yayımlaması önemli değildi. Sosyal medya şirketleri tipik olarak her içeriği yalnızca kendi başına değerlendiriyordu.

Politikalar bu bilindik suçlulara odaklanmaya başlıyor

6 Ocak'ta ABD Kongre Binası'ndaki isyan, inanmaya meyilli bir halka defalarca söylenen yalanların tehlikesini gösterdi. Sosyal medya platformları sürekli olarak yanlış bilgi yayan büyük takipçi kitlesine sahip kişilerin aşırı etkisini fark etmeye başladı.

Facebook çarşamba günü, şirketin teyitçilerinin yanıltıcı veya doğru olmadığını düşündüğü şeyleri tekrar tekrar yayımlayan bireysel hesaplara daha katı cezalar uygulayacağını belirtti. Bilindik suçlulardan gelen gönderiler, Facebook'un haber akışında daha az dolaşacak ve bu da başkalarının bunları görme olasılığının daha düşük olduğu anlamına gelecek.

Twitter ise birkaç ay önce, koronavirüs aşıları hakkında yanlış tweet atanlara cezaları artırdığı bir "beş kerelik" sistemini oluşturmuştu. Şirket bazı mükerrer suçluların hesaplarını askıya almaya başladı bile.

Bu politikaların, bazı düpedüz yanlış bilgilerin yayılmasını etkili bir şekilde azaltıp azaltmadığını değerlendirmek için henüz erken ancak alışılmış bir şekilde itibarsız bilgileri pazarlayan kişilerin cezasız kalmasına son vermek gayet desteklediğimiz bir karar.

Ancak işler zorlaşıyor

Gerçeği kurgudan ayırmak zor olabilir. Facebook daha önce, insanların Covid-19'un Çin'deki bir laboratuvardan çıkmış olabileceği teorisi hakkında paylaşımda bulunmalarını yasaklamıştı. Bir zamanlar bir komplo teorisi olarak kabul edilen bu fikir, şimdi daha ciddiye alınıyor. Facebook bu hafta rotayı tersine çevirdi ve bu iddiada bulunan gönderileri artık silmeyeceğini söyledi.

Büyük hesapları olan kişilerin, hararetli ve karmaşık konularda halkı yanıltmasını önlemek için özel kurallar koymak kolay değil. Ancak yine de sosyal medya platformlarının bu sorunu çözmesi bekleniyor.

Sosyal medya platformları müdahale etmeye karar verdiğinde ise kafa karıştıran sorular devam ediyor: Kuralları nasıl uyguluyorlar? Adil uygulanıyor mu? Kime göre ve nasıl bir kurallar bütünü takip ediliyor?

Sosyal medya şirketleri insanlığın karanlık tarafının nedeni değil ama sorumlusu olmadıkları anlamına da gelmiyor. Facebook, Twitter ve YouTube çok uzun süredir nüfuz sahibi kişilerin tehlikeli yanlış bilgileri sürekli olarak yaymalarının etkisini yeterince ciddiye almadı. Sonunda bu konuya eğilip daha güçlü adımlar attıkları için mutluyuz ve buradan sesleniyoruz: Sevgili sosyal medya platformları, sizinle olan ilişkimiz aşk-nefret ilişkisi ve bu kez biz de destekliyoruz.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

QuandoQuando
∙

BÜLTEN SAYISI

🌗 Karanlık tarafımız, sosyal medya ve karbon temizliği

Karanlık tarafımızın nedeni olmasalar da sorumlusu olan sosyal platformlar ve karbon temizliği

03 Haz 2021

Bitpanda ile birlikte
İllüstrasyon: Ezgi Arslan

YAZARLAR

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

QuandoQuando
∙

HİKAYE

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm

Türkiye'nin başkanlığını ve ev sahipliğini üstlendiği iklim konferansı COP31, 9 Kasım Pazartesi günü Antalya'da başladı. Zirve, teknoloji ve girişim ekosisteminde iklim krizi için geliştirilen çözümleri de yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

15 Kas 2026

Teknoloji ekosisteminden iklim krizine karşı en sıra dışı 10 çözüm
QuandoQuando
∙

HİKAYE

ABD ara seçim sonuçları teknoloji sektörü için ne ifade ediyor?

ABD ara seçimleri, Donald Trump yönetiminin teknoloji sektörüne yönelik politikalarının geleceği açısından yeni bir dönüm noktasına işaret etti. Hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da daha fazla sandalye kazanan Demokratların ABD Kongresi’nin her iki yasama kanadında da çoğunluğu elde etmesi, son iki yılda izlenen politikaların yeniden tartışmaya açılabileceğini gösterdi.

Doğa Yurduneri

·

10 Kas 2026

ABD ara seçim sonuçları teknoloji sektörü için ne ifade ediyor?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Çocuklar için sosyal medya yasağı: 15 yaş sihirli bir eşik mi?

Çocukların sosyal medyada korunması üzerine yapılan tartışmalar, kaç yaşında hesap açabilecekleri sorusunun ötesine geçiyor. Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya kısıtlaması getiren yasa, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdi; ancak e-Devlet üzerinden henüz somut bir işlem mekanizması başlatılmış değil. Uzmanlara göre teknik altyapıdaki bu belirsizliğin ve salt yaş sınırının ötesine geçilmesi ve çocukları dijital dünyanın içinde güçlendirecek bir eğitim ve platform sorumluluğu modeli benimsenmesi gerekiyor.

Nihan Bora

·

10 Kas 2026

Çocuklar için sosyal medya yasağı: 15 yaş sihirli bir eşik mi?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Robotaksiye giden yol: Türkiye’de sürücüsüz taksi gerçekten mümkün mü?

Martı ve Tripy Mobility gibi yerli şirketlerin yakın tarihli duyuruları, robotaksilerin beklenenden çok daha önce Türkiye yollarında kullanıma sunulabileceğine işaret ediyor. Bu duyurular oldukça kritik bir soruyu da gündeme taşıyor: Regülasyonlar derhal hazır hâle getirilse dahi bu kadar karmaşık kent koşullarında robotaksileri faaliyete sokmak mümkün mü? Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ilgın Yaşar ve güncel olarak bir otomobil firmasında görev alan Kontrol ve Otomasyon Mühendisi Berk Üke, bu soruyu Aposto okurları için yanıtladı.

Doğa Yurduneri

·

08 Kas 2026

Robotaksiye giden yol: Türkiye’de sürücüsüz taksi gerçekten mümkün mü?
QuandoQuando
∙

HİKAYE

Her Şey Ortada: Doğruluk mu, cesaret mi?

Silikon Vadisi’ni bir dönem sallayan Theranos skandalı, yakın zamanda yeniden teknoloji, medya ve iş dünyasının merkezine yerleşti. Girişimin kurucusu Elizabeth Holmes, 11 yıl hapis cezasına çarptırılmasının ardından bu kez dünyayı sallayan bir belgeselin ana konusu oldu. Üstelik kendi talebiyle…

Çiğdem Öztabak

·

03 Kas 2026

Her Şey Ortada: Doğruluk mu, cesaret mi?