Beklenmedik alışkanlıklar üzerine

Aslı Çelikel’in beklenmedik alışkanlıklar üzerine bir sanat projesi olan Unexpected-Beklenmedik, pandemi sürecinde filizlenen bir seri. Evimize olduğu kadar kendi kabuğumuza da kapanıp bir nevi saklandığımız karantina döneminde birçoğumuz en yakınlarımızın, arkadaşlarımızın hatta kendimizin bile hiç bilmediğimiz yönleriyle tanıştık. Bu yeni özellikler kimimiz için çok verimli ve yaratıcıyken kimimizi ise tanıştığına pişman etti. Şanslı olanlarımız ise bu sürecin yönünü yaratıcı üretimlere evriltebildi. Aslı Çelikel onlardan biri.

Spora saran, mutfakta şefe dönüşen, battaniyenin altından çıkmak istemeyen, iş yoğunluğunda oyalanmaya sığınan ya da tek yapmak istediği hiçbir şey yapmamak olan… Birbirinden farklı onlarca tepkinin ortak özelliği ise beklenmedik olmaları. Tüm bu duygu karmaşasından ilham alan Aslı Çelikel, bu süreçte üretme ihtiyacı ve çevresindekileri dinleme ve gözlemleme isteğiyle Unexpected-Beklenmedik projesine başlıyor. Karantina sürecinde 21 eve konuk olarak projesini gerçekleştiren Çelikel, proje ışığında insanları dinlerken ve insanlar da duygularını anlatırken karşılıklı bir iyileştirme/iyi gelme süreci doğmuş görünüyor.

Ev çoğumuz için dış dünyadan saklandığımız, arındığımız, dinlendiğimiz, en güzel tatilden bile özleyip dönmek istediğimiz bir konfor alanı. Çelikel’in konuk olduğu 21 farklı ev de yalnız yaşayan, çift olan, çocuklu ailelerin ya da arkadaş gruplarının bir arada kaldığı, ayrı meslek ve yaş gruplarından insanların yaşadığı, birbirinden farklı ortamlardan oluşuyor. Hem katılımcılar hem de Çelikel için özel ve unutulmayacak bir deneyime dönüşen Unexpected-Beklenmedik; 21 evin sakinlerinin fotoğrafları, sanatçı tarafından hazırlanan katılımcıların el yazılarıyla cevapladıkları sorular, ses kayıtları ve katılımcıların bu dönemde en çok yaptıkları alışkanlıkları içeriyor. 

“Merak” duygusu ışığında hayata geçen projede Çelikel, projenin klinik psikolog danışmanlığında Dr. Öğr. Üyesi Alev Çavdar’la beraber çalışarak hazırladığı sorular doğrultusunda katılımcılara ilettiği dört sayfalık metinlerde bir içsel yolculuğun başlamasına da vesile olmuş görünüyor. Sorulardan birkaçı: “Hiç beklemediğin yeni alışkanlıkların neler?”, “Durma deneyimi nasıldı?”, “En zorlayıcı deneyimin neydi?”, “Zamansız yaşamak nasıldı?, “Dokunmanın yokluğu nasıldı?”, “Bu sürecin bir rengi olsa hangi renk olurdu?”

Her gün yakınlarımızla yaptığımız sistematik telefon konuşmaları, ne yaptıklarını merak etmemiz, kendi oyalanma yöntemlerini dinlememiz Çelikel’in projesinde bunları kayıt altına alma ve arşivleme ihtiyacına dönüşerek yaratıcı bir projenin doğmasına vesile olmuş. 

Projeye katılan isimler arasında Naz Çağla Irmak, Nı̇lı̇pek, Rı̇ta The Moon, Alı̇ - Hı̇lmı̇ye Mert Ailesi, Alı̇ Elmacı, Alp - Bora -  Deniz K. Ailesi, Aslı İnandık, Beyza Gökay, Damla Menteş, Gizem Menteş, Büşra Mert, Orçun Aslan, Çağatay Kaya, Can Evrenol, Engı̇n Erden, Sevı̇l Şimşek, Ferit Katipoğlu, Nihat Kayhan, Gözde Koyuncu, Jeff, Kıvanc Başak, Julia Klötzl, Meltem Sarıkaya, Müge Çalış, Semih Duman, Derya Sezgin, Neva Sezgin, Tuluğ Özlü, Aslı Çelikel yer alıyor. 

Proje hakkında tüm detaylar, katılımcıların cevapları ve fotoğrafları burada. Sahi, durma deneyimi nasıldı?