Bezos'suz Amazon, milyarderlerin uzay aşkı

Amazon, Jeff Bezos demek(ti).

Amazon, Jeff'in fikirleri ve idealleri üzerine 1994'te bizzat inşa edilmişti. Hatta öyle ki, Amazon'un başarısının arkasındaki stratejisi ve müşteri odaklı ilkeleri literatürde yer edinmiş olup Jeff-isms kavramını yaratmıştı.

Şimdi 27 yılın ve 1,7 trilyonun (Amazon'un değeri) ardından Bezos Amazon'dan ayrılıyor.

Şirket, şubat başında Bezos'un genel müdürlük görevini birkaç ay içinde devredeceğini duyurdu. Yönetim kurulunda bulunmaya devam edecek olan Bezos her ne kadar Amazon'dan tamamen kopmayacağını belirtse de, kurucuları değişen büyük teknoloji firmalarının zamanla vizyon değiştirdiğini örneklerden biliyoruz.

CEO'luğu bırakmanın iki yolu var diyebiliriz:

Eski patron, geçişi yumuşatmak ve tavsiyelerde bulunmaya en azından bir süreliğine devam etmek için şirkette bir süre daha takılıyor ya da tamamen ortadan kayboluyor. Amazon, Disney ve Oracle ilk yöntemi tercih edenlerden. Uber ikincisini yaptı, Microsoft her iki yöntemi de denedi.

Hangi yöntemin daha etkili olduğunu bilmek zor. Google kurucu ortağı Larry Page, CEO'luktan vazgeçtikten sonra şirkette gizli patron olarak yıllarca devam ettiğinde süreç biraz acılıydı. Satya Nadella, Microsoft'ta işleri devraldığında önceki CEO'lar Steve Ballmer ve Bill Gates'in kararlarda eli olacak gibi görünse de sessizce geri çekildiler ve bu Satya için kuşkusuz daha iyi oldu.

Peki neden şimdi?

Bezos tüm Amazon zamanı (27 Bezos yılı) boyunca, Amazon'u 1,7 trilyon dolarlık şirket yapmanın yanında, Blue Origin'i kurarak uzay projeleri yürüttü, bir gazete satın aldı ve hatta bir “Star Trek” filminde rol aldı. Amazon'dan ayrılma sebebi olarak ise Bezos, fütürist projelere ve diğer ilgi alanlarına daha fazla zaman ayırma niyetinde olduğunu belirtti.

Blue Origin vs SpaceX

Bezos her ne kadar Blue Origin ve diğer projelerine zaman ayırmak için CEO'luk görevini bıraksa da, Tesla'nın CEO'su olan Elon Musk'ın aynı zamanda SpaceX'e ayırdığı zamanı ve enerjiyi de göz ardı etmemeli:

• Jeff Bezos, Blue Origin'i 2000'de; Elon Musk'ın SpaceX olarak bilinen Space Exploration Technologies Corporation'ı kurmasından iki yıl önce kurdu.
   
• Ancak Elon Musk ve SpaceX, uyduları ve NASA astronotlarını yörüngeye fırlatıp insanları bir gün Mars'a götürmeyi amaçlayan Starship adında büyük bir roket geliştirmeye devam ederken Blue Origin uzun bir süre biraz geride kalmış gibi görünüyordu.
   
• Blue Origin ilk zamanlarında çok nadir haberlere konu oldu. Muhabirler, Blue Origin’in halkla ilişkiler firmasını arayarak şirketten formalite icabı “yorum yapmayı reddettiler” cevabını alıyordu.
   
• Kasım 2006'da, sakız damlası şeklindeki bir uzay aracı başarıyla yerden 87 metre kadar yükseldi ve test sahasına yavaşça inebildi. Bezos, bu başarıyı Blue Origin web sitesinde bir buçuk ay sonra bir blog gönderisinde bildirdi. Daha sonra dört buçuk yıllık bir sessizliğin ardından şirketten bir test aracının düştüğünü bildiren bir güncelleme haricinde pek bir haber alınamadı.
   
• Yıllar geçtikçe Blue Origin daha az gizli hâle geldi, ivme kazanmaya başladı. Astronotları birkaç yıl içinde ayın yüzeyine götürebilecek bir uzay aracı geliştirmek için NASA'yla sözleşmeye imza attı ve başka bir roket şirketi olan United Launch Alliance'a roket motorları satmaya başladı. Hatta artık müşterilerini yörünge altı bir uzay aracı olan New Shepard'da bilim deneyleri uçurmak için ücretlendiriyor.

Latince "adım adım ama vahşice" anlamına gelen "Gradatim ferociter" mottosuna sahip Blue Origin, yavaş yavaş ama temkinli adımlarını Jeff Bezos'un tüm dikkatini aldıktan sonra hızlandırır mı, zamanla göreceğiz...

Milyarderlerin uzay aşkı

Teknolojinin tüm dünyaya hükmettiği bir dönemdeyiz ve endüstrinin çoğu yazılıma odaklanıyor. Ancak uzmanlar milyarderlerin çabaları sayesinde uzay turizmi, üretim ve daha fazlasının başlamasıyla yeni bir çağa girmek üzere olduğumuza inanıyor.

Daha çok insanın uzay merakı arttıkça uzaya daha ucuza erişimin mümkün olması sayesinde yeni dünya ekonomisi yaratılacağını öngörmek hatalı olmaz sanıyoruz.

Uzaya ilgisi olan milyarder listemizi şu şekilde özetleyerek son verelim:

• Jeff Bezos: Blue Origin, Washington Post gazetesi ve diğer ilgi alanlarının yanı sıra Bezos'un Amazon'dan sonraki hayatının önceliklerinden biri olacak.
   
• Sir Richard Branson: Virgin Galactic'le uzay turizmine odaklanıyor.
   
• Elon Musk: Tesla’daki hissedarlığı, bu yıl dünyanın en zengin insanı olarak Bezos’u geride bıraktığı anlamına gelse de SpaceX’in Mars hedeflerinin yanı sıra beyinden bilgisayara bir arayüz olan Neuralink şirketleriyle birlikte listemizdeki en gelecek odaklı milyarder.
   
• Larry Page: Google'ın kurucu ortağı, bir asteroid madenciliği şirketi olan Planetary Resources'ı destekliyor ancak analistler başarılı kaynak çıkarmanın onlarca yıl uzakta olabileceğine inanıyor.
   
• Marc Benioff: Salesforce'un kurucusu, 500 milyon dolara yatırım toplayarak hayatına başlayan bir roket startup'ı Astra'nın destekçisi.
   
• Mark Zuckerberg: Facebook kurucusu uzay turizmi konusundaki kararsızlığını dile getirmişti ancak görüntü ve bilimsel veri toplamak için "ışın yelken" denen lazer ışınları göndermeye yönelik bir proje olan Breakthrough Starshot'un destekçisi.