Çavuşoğlu ve Lavrov görüşmesinde neler konuşuldu?

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, dün Ankara'yı ziyaret etti ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından bakanlar, ortak basın toplantısı düzenledi. Görüşmede "buğday koridoru" açılması amacıyla bir mekanizma oluşturulması, Rusya ve Ukrayna arasındaki müzakerelere devam edilmesi, işgale ilişkin son durum, Suriye'ye yönelik askeri harekât, Libya ve ikili ilişkilerin ele alındığı belirtildi. 

Buğday koridoru 

İşgal nedeniyle Ukrayna'dan çıkarılması engellenen 84 gemilik 22 milyon tondan fazla tahıl ürünü bulunduğu tahmin ediliyor. Gemilerin çıkması için deniz mayınlarından temizlenen bir deniz koridoruna ihtiyaç duyuluyor. Türkiye daha önce de uzlaşma sağlanması durumunda tahıl ihracatının kontrol ve koordine edilmesi için İstanbul'da bir temas noktası oluşturulmasının gündemde olduğunu açıklamıştı.

Geçtiğimiz günlerde de Rusya basınında çıkan haberlerde limanın mayınlardan temizlenmesinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin devreye gireceği; gemilerin Karadeniz'de seyir güvenliğininse Rusya tarafından sağlanacağı iddia edilmişti. 

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de geçtiğimiz gün Rusya savaş gemilerinin Ukrayna kıyılarından 100 kilometre uzağa çekildiklerini açıklamış, bu açıklama da iki bakanın görüşmesi öncesi önemli bir gelişme olarak değerlendirilmişti.

Bakan Çavuşoğlu, görüşmenin ardından yapılan basın açıklamasında Türkiye'nin; Ukrayna'ya bir buğday koridoru açılması için Birleşmiş Milletler, Rusya, Ukrayna ve Türkiye arasında bir mekanizma oluşturulmasını "uygulanabilir bir plan olarak gördüğünü" söyledi. Dünyanın hem Ukrayna hem de Rusya'dan ihraç edeceği ürünler varsa bunun önünün açılması gerektiğini söyleyen Çavuşoğlu, BM'nin güvenli koridorlar açma yönündeki teklifine işaret ederek "Gemilerin denetlenmesi dahil BM, Rusya, Ukrayna ve Türkiye arasında iş birliğini içeren bir mekanizmadan bahsediyoruz" diye konuştu. 

Müzakerelerin devamı, ikili ilişkiler

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini sonlandırmak için yaptığı görüşmelerin durma noktasına geldiğini hatırlatan Çavuşoğlu, "Müzakerelere dönmek için zemin oluştuğunu görüyoruz. Savaşın yol açtığı kayıpların giderek arttığını üzülerek görüyoruz. Türkiye’nin başından beri ilkeli tutumu herkesin malumu. İstanbul’da anlamlı bir ilerleme sağlanmıştı. Savaşın bir an önce müzakereler yoluyla sona erdirilmesi herkesin yararına olur. Müzakerelerin yeniden başlaması için üzerimize düşeni yapmaya hazırız." dedi. 

Lavrov, Türkiye ile ikili ilişkilere dair "Ülkeler arası ilişkilerimiz olgun bir partnerlik döneminden geçiyor. Karşılıklı saygı ve yarar temellerine dayanıyorlar. Elbette ilişiklerimizin bu kadar hızlı gelişmesinin lokomotifi liderlerimiz arasındaki diyalogdur. Liderlerimiz 9 defa telefon görüşmesi yaptılar." dedi.  

Suriye'ye harekât ve Libya

Görüşmede Libya ve Suriye konularının da değerlendirildiğini aktaran Çavuşoğlu, "Hem Suriye'nin toprak bütünlüğünü tehdit eden hem bize yönelik tehditlerini artıran terör örgütlerinin bu ülkeden temizlenmesi gerekiyor. Teröristlerin bu bölgeden temizlenmesi konusunda hem ABD hem de Rusya'nın taahhütleri var. Bu taahhütlerin yerine gelmesini beklemek bizim en doğal hakkımızdır." dedi. 

Lavrov ise "ABD'nin Suriye'de gayri meşru şekilde bazı örgütleri beslediğini" söyledi. Rusya Dışişleri Bakanı "Türk dostlarımızın, dış güçler tarafından Suriye sınırlarında oluşturulan tehditlerle ilgili hassasiyetlerini dikkate alıyoruz." ifadelerini kullandı. 

Çavuşoğlu, Libya'daki son gelişmeleri de ele aldıklarını belirterek "Libya'da istikrarın tam olarak tesis edilmesi için herkesin katkı sağlaması gerekiyor. Biz artık geçmişte olduğu gibi ülkeler arasında rekabet olmasını da istemiyoruz. Her zaman meşruiyetten yana olduk. Ülkenin bir an önce demokratik, şeffaf seçime hazırlanması gerektiğini düşünüyoruz." diye konuştu.

• Bu sırada: ABD Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Yakın Doğu İlişkilerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı olarak görev alan Ethan Goldrich, Türkiye'nin PKK bağlantılı olarak nitelendirdiği Suriye Demokratik Güçleri lideri Abdulrahman Mustafa ile görüştü. Çavuşoğlu ve Lavrov'un görüşmesi sırasında yapılan paylaşımda "ABD, IŞİD’le devam eden mücadelesinde Suriye Demokratik Güçleri’yle iş birliği yapma konusundaki bağlılığını hatırlattı" denildi. 
• Bir adım geriden: Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeni bir askerî operasyon yapılma ihtimalini dile getirmesinin ardından Rusya ve ABD operasyona karşı olunduğunu açıklamış ve gelişmeleri yakından izlediklerini duyurmuştu.

Değerlendirme: BBC'den Anna Foster, görüşmeleri "çözümsüz" olarak nitelendirdi. Foster görüşmeye ilişkin "Ukrayna'nın zarar görmüş ekonomisine yardımcı olmak için acilen tahıl ihraç etmesi gerekiyor. Ancak bu görüşmelerin bir parçası değildi, bu yüzden bugün somut planların yapılması için hiçbir şans yoktu. Herhangi bir anlaşmaya varılamadı ve bu görüşmeler bir çözümle değil, yalnızca yeni müzakereler düzenleme planıyla sona erdi." ifadelerini kullandı.