Charlie Steen: 'Şu an insanların başkaldıracağı çok şey var'

Shame’in vokali Charlie Steen ile Zoom’da buluşuyorum. Az önce uyanmış; Londra’daki evinden bağlanıyor. Eylül başında çıkardıkları, prodüktörlüğünü Grammy ödüllü John Congleton’ın üstlendiği 4. albümleri Cutthroat'un sahnede yarattığı enerjiden bahsediyor. Bu çalışma, uzak durdukları şöhretin kapısını onlara şimdiden araladı ve küresel anlamda ses getirmelerini sağladı. Shame, 26 Ekim’de Blind sahnesinde olacak.

“Şu an insanların başkaldıracağı çok şey var” diyen Steen, köklerini oluşturan post punk’tan biraz uzaklaştıkları yeni albümdeki anti karakterleri ve kendi kuşağının dünyadan beklentilerini anlattı. 

Cutthroat’taki şarkılar öncekilere göre Britpop’a biraz daha yakın. Müzik türü olarak belli kalıpların içinde olmaktan kaçınıyor musunuz?

Sanırım bu albümde sadece eğlenmek istedik. Hep biraz farklı şeyler yapmak istiyoruz. Bu albümde de daha hızlı, daha büyük, daha düz olmak istedik. Canlı performanslar için de çok eğlenceli bir albüm olduğunu düşünüyorum. Ayrıca bu albümü Eylül başında çıkardık ve daha önce hiç böyle bir şey yapmamıştık. Bu da farklı bir meydan okumaydı. Biraz daha direkt, daha net olmak istedik.

Albümde favorim "Quiet Life" oldu. Toksik bir ilişkinin bitişini anlatıyorsun ve dinleyici de seninle empati kurabiliyor. Şarkı sözlerinde kendini bir hikaye anlatıcısı gibi görüyor musun?

Evet, hikaye anlatmayı ve karakter yaratmayı seviyorum. Gözlem yapmayı da... Sevdiğim söz yazarlarının çoğu, mesela Lou Reed, Tom Waits, David Bowie bunu yapıyor. Örneğin "Quiet Life", İngiltere’yle ilgili şarkı sözlerine sahip. Albümün büyük bir kısmı da öyle. Bazı şarkılar Londra’yla ilgili. 

"Spartak"ın klibini ben yönettim, bu hem arkadaşlığa hem Londra’ya bir övgü gibiydi. Büyük bir şehirde yaşarken, özellikle başkentte çok farklı insanlarla karşılaşıyorsun, komşuların oluyor, gözlemliyorsun... Bunların hepsi şarkılara yansıyor.

Tüm bunlara rağmen üretim sürecinde ilk olarak müziği düşünüyorum. Ama bu albümü John Congleton’la (St. Vincent, Death Cab for Cutie, Tegan and Sara, Regina Spektor, Angel Olsen, Sharon Van Etten’ın prodüktörlüğünü üstlenen Grammy ödüllü yapımcı) kaydederken, şarkıların kimliğini bulmak üzerine çok düşündük. Sözler müzikle eşleşince her şey yerine oturdu.

Sahnedeki öfkem yüzleşmeyle de bağlantılı

Bir röportajında sözlerinin artık öfkeden beslenmediğini söylüyorsun ama sahnede çok öfkeli ve vahşisin. Bu karşıtlığı nasıl açıklarsın?

Bence bu biraz yüzleşme gibi. Shame başladığından beri hiçbir cevabım yok ama en azından sorular soruyorum, cevap arıyorum. Bir tür arınma gibi... Sahnede bağırmam da aslında şarkı söyleyemememden kaynaklanıyor.

Bu bağırmalar esnasında seyircinin sana eşlik etmesi önemli mi?

Seyirci çok çok önemli. Biz onlar için çalıyoruz. Ve harika bir seyirci, harika bir konser de demektir.

Festival mi yoksa solo konser mi?

İkisi de. Bence festivaller, solo konserlere göre farklı çünkü insanlar alanda gezinir hâlde oluyor, dikkatleri dağınık olabiliyor. Ama en eğlencelisi insanın kendi konseri. (Gülüyor) 

Brezilyalı bir haydutun hikayesi ‘Lampião’

"Lampião" şarkını sevgiline romantik bir jest olsun diye mi yazdın?

Evet, çok da sevdi. (Gülüyor.) Kız arkadaşım Brezilyalı. São Paulo’da ailesinin yanındaydım. Bana Brezilya’nın 20. yüzyılını anlatıyorlardı. Çok şey değişmiş. Diktatörlük olmuş, komünizm olmuş, futbol etkisi olmuş. Ve o sırada bana Lampião’dan bahsettiler. Ben de “O kim?” dedim. Onlar da “Nasıl bilmezsin, deli misin?” dediler. Bilgi ve dezenformasyon çağında, iki gün boyunca bana sadece hikayeler anlatmaları çok hoşuma gitti.

Lampião, Brezilya kültüründe çok önemli bir figür. Volta Seca adında birinin yazdığı iki şarkı var. Biri "Acorda Maria Bonita"—ki ben de şarkının başında söylüyorum—diğeri de "Mulher Rendeira". Hâlâ Brezilya’da söyleniyor ve herkes biliyor. Avrupa büyüklüğünde bir ülkede herkesin bu hikayeyi bilmesi bana çok ilginç geldi. 

Sonra Birleşik Krallık’a döndüğümde kimsenin onu ya da Maria Bonita’yı bilmemesi ilgimi çekti. O yüzden bu karakterin hikayesini, biraz folklorik bir şekilde anlatmak istedim. Zaten albümün büyük bir kısmı da paradokslar, çelişkiler ve karakterler üzerine. Lampião da buna çok uyuyordu çünkü o bir hayduttu, Brezilya’nın iç bölgelerinde polislerden kaçarak yaşadı ama yine de röportajlar verdi, fotoğraflar çektirdi, kamuoyunda çok bilinen bir figür oldu. Çok ilginç.

Lampião’yu araştırmak çok hoşuma gitmişti. Zaten okulda da hep tarihle ilgilenirdim. Bu albümde de bence bağlam çok önemli. Ama bazen bilgiyi o kadar hızlı alıyoruz ki bağlam unutuluyor. Netflix’te bir dizi izlerken o karakterin dünyasını anlamak istiyorsun, ekonomik, politik, sosyal koşullarını... Bunlar bir insanı ve bir kültürü oluşturuyor.

Gençler daha fazla ilgi, sevgi ve özen istiyor

Senin kuşağın geleceğe umutla bakıyor mu? Dünyanın birçok yerinde konserler veriyorsun, gençlere dair neler gözlemliyorsun?

İnsanlar daha fazlasını hak ediyor. Daha fazla ilgi, daha fazla sevgi, daha fazla özen... Ülkelerini yöneten kişilerden ve dünyadan, hak ettiklerinden çok daha azını görüyorlar. 28 yaşındayım, genç kuşak özellikle pandemi döneminde çok zorlandı. Sürekli telefon başında, TikTok’talar. Bu zor bir durum. Bir tür rahatlama aracı bulabilmemiz çok önemli. Bu müzikle, futbolla ya da başka bir şeyle olabilir ki biz müzik yaptığımız için çok şanslıyız. İnsanların bir kaçış yoluna ihtiyacı var. Çünkü şu anda hayat çok zor. Her şey çok hızlı değişiyor ve ilerliyor. Bilinmeyene doğru gidiyoruz. Şu an yaşadığımız dünya öyle hissettiriyor.

"Nothing Better" şarkın tam olarak bunu anlatıyor sanki. Orada da eğitim sisteminin kötüleşmesinden, mücadele etmeyenlerden, barda geçen kaybedilmiş zamanlardan bahsediyorsun. Bu toplumdaki yozlaşmayı gözler önüne sermek için mi?

Olabilir, politik bir duruş var. Kneecap gibi grupların sahnede her şeyden bahsettiğini gördüğümde bu bana çok çılgınca geldi ama konserlerinin yasaklanması çok adaletsiz. Sanata karşı adaletsiz. Bence bu albümde çokça toplumsal yorum var. İnsanların politik görüşleriyle ilgili şeyler var. Ve “Müzik politik değildir” dendiğinde Paul Simon’ın Graceland albümü ya da Gil Scott-Heron geliyor aklıma. O yüzden evet, bence müzik politiktir. Ama boyband’lerin politik olduğunu düşünmüyorum. Rock, punk ve benzer türlerde müzik icra etmek bir başkaldırı eylemidir. Ve insanların şu anda başkaldıracak çok şeyi var.

Günümüzün pop müziğinde de bu politik duruş bekleniyor. Hiçbir görüşü olmayan sanatçıların sanatları da aynı hızla yok olmuyor mu?

Evet, bunda haklısın ama punk ve rock’ta bu durum daha baskın. Büyürken Stiff Little Fingers gibi grupları dinledim. Belfastlı muhteşem bir punk grubu. Onlar, Protestan ve Katolikleri aynı salonda biraraya getiren ilk grup. Ve üyelerinden biri müzik yaptığı için İngilizler tarafından vuruldu. Sex Pistols geliyor aklıma. God Save the Queen için tekne partisi düzenlediklerinde tutuklandılar. John Lydon sokakta bıçaklandı. Mesela Marilyn Manson—ki kendisinden hiç hoşlanmam—konserleri Amerikalılar tarafından boykot edildi, N.W.A.’in konserleri polisler tarafından iptal edildi. Müzik etrafında politik ya da toplumsal bir gerilim olması bana hiç yeni bir şeymiş gibi hissettirmiyor. Zaten tarih boyunca vardı.

Method Man'in ilkel enerjisi ilham oldu

Bu albümü en iyi anlatan şarkı hangisi?

"Cutthroat" çünkü çok eğlenceli ve direkt bir şarkı. Ama sözler açısından "Spartak"ı seviyorum. Nakaratını çok seviyorum; “You’re no better than me” (Sen benden daha iyi değilsin). İnsanların sürekli yargılanmasına bir yorum gibi bu.

Müziğe dair ilk hayalin neydi?

Ben sadece çalmak istiyordum. Sanırım en büyük hayalimiz ise büyürken hep gittiğimiz çok büyük bir salon olan Londra’daki O2 Academy Brixton’da bir gün çalabilmek. Umarım bir gün...

Ergenlik döneminde gittiğin hangi konser sende müzisyen olma isteği uyandırdı?

Aslında iki tane var. Wu-Tang Clan’i ilk kez Academy Brixton’da gördüğüm zamandı. Method Man seyircilerin üstüne yürüdü. Bu bana o kadar eğlenceli geldi ki... Çok ilkel bir enerjisi vardı. 15 yaşındayken Fat White Family’i The Queens Head Pub’ta izledim. Biz de orada başladık. O da çok ilkel, çok ham bir enerjiydi. Sanırım bu iki konser beni en çok etkileyenlerdi.

Müzik grubunda çalmak biraz da evliliğe benziyor

Eğlenceli bir albüm yaptığınızdan bahsettin. Sizi grup olarak en çok ne güldürüyor?

Birbirimizle dalga geçmeyi çok seviyoruz. Mizahımızın büyük kısmı buradan geliyor. Birbirimizi çocukluktan beri tanıyoruz. Genelde İngiliz ve İrlanda işi TV dizilerini izliyoruz; Peep Show, Black Books, The Inbetweeners, Father Ted, Alan Partridge gibi. Sürekli onlardan alıntılar yapıyoruz. Arada kavga da ediyoruz. Zaten etmezsek sağlıksız olurdu.

Bir grupta çalmak biraz evlilik gibi sanki…

Evet, aynen öyle. Bütün arkadaşlıklar biraz ilişki ya da evlilik gibidir zaten.

Kariyerine dair en gurur duyduğun an neydi?

Gurur duyduğun bir şarkıyı bitirdiğinde ya da harika geçtiğini düşündüğün bir konserin sonuna geldiğinde, bu dünyanın en güzel hissi oluyor.

İstanbul’u hatırlıyor musun? Bu sefer kapısı sokağa açılan Blind’da çalıyorsunuz...

Harika! Çok iyi haber bu. İstanbul gerçekten çok eğlenceliydi. Orayı çok sevdim. Daha önce hiç gitmemiştim. Black Midi ile oradaydık. O zaman menajerimiz Black Midi’yi de yönetiyordu. Onlar artık dağıldı ama o zaman tüm menajerlerimiz de şehre gelmişti. Bir sürü bara gittik, çok iyi yemekler yedik, biraz şehri keşfettik. Ama şehir çok büyük, çok trafik vardı. Orada yeniden görüşmek üzere.