Denizle orman arasında: Oda No 308

Tarih: 24.08.2023

Mahal: Hisarönü-Orhaniye

Otel: Martı Hemithea

Dalaman’dan 1,5 saat. Marmaris’e 23, Datça’ya 55,8 kilometre. Symi’ye 17 mil. Selimiye’ye 36 dakika, Göcek’e 1 saat 59 dakika. Helenistik Çağ’dan 2346 yıl sonra. Kayra’nın kalbinde ve ondan çok uzakta. Aydın Dağları ve Büyük Menderes’ten Likya’ya; yolun ortasında. Sırtı ve yüzü Ege’ye dönük. Rüzgâr 11 km/s; sıcaklık en yüksek 31, en düşük 24 derece. Daha sonraları Tenedos’a ismini verecek Tenes’in kardeşi; Staphylus ve Chrysothemis’in kızı; Parthenos ve Rhoeo’nun kız kardeşi: Yunan mitolojisinde güzellik ve sağlık tanrıçasının evinden 275 metre aşağıda. Hemithea, namıdiğer Molpadia’ya adanmış; Martı Hemithea’da. Sarı sıcakta, sessizliğin ortasında Hemithea’yı uzaktan ve içeriden izlerken.

İçeriden 

CHECK-IN

12.00’den 12.00’ye

Ufak tefek bir mimoza, heybetli bir limon ağacı kadar. Kendi türleri arasında ortaca kaktüsler ve pembenin en gösterişli hâliyle begonviller. Solda gözlerini kısınca denizin üzerine konmuş martıları anımsatan marina, yeşil-mavi deniz; sağda küllerinden doğan, koyu yeşil ve sert iğne yapraklı, Zeus’un kutsal ağacı kızılçamlar; Martı Hemithea’nın karşılama komitesi. Toplu konutlar, şehirleri ele geçirecekse en azından tabana yayıla yayıla; alçak, önü ve arkasıyla ilişkide yapılar olarak tasarlansa nasıl olur? Ferah, insan ölçeğinde ve hayatla bağlantılı. Otelin girişinden resepsiyona yürürken zihinde canlanan, yeni cevaplar arayan eski ve taze sorulardan biri bu. Sağlık ve güzellik tanrıçasına referansın arkasındaki cevap da burada veriliyor. 2012 yılında SPACE architects & designers’ın kurucusu Mimar Kaan Çetinkaya tarafından tasarlanan otelin girişinde, saat 12’ye 10 var. Rüzgâr denizden ormana doğru esiyor. Sıcaklık an itibarıyla 29 derece. 

Odaya doğru

ODADA

Denize ve ormana 100 metre

Aşk Tanrıçası Aphrodite’e, Periler Tanrıçası Melarin’e, Güneş Tanrıçası Arinna’ya selam. Burada onlar, komşular. Saat, güneşin tepede olduğunun habercisi. Perdelerin arasından yelkenler, yeşilin Akdeniz’e çalan tonları, denizin beş farklı hâli, kuş ve su sesleri. Oda, doğanın seslerine adanmış bir tapınağı çağrıştırıyor. Balkon, sesin ve dinliğin arkasındakilerle buluşmak üzere bir köprü görevinde. 

Göğe uzanan: yeşil ve mavi arasında

Müziğin tabiata emanet edildiği, setin başında kuşların olduğu kurtarılmış bir alan. Bakmak, koklamak, duymak; beş duyu arasında başrolde. Öğle sıcağını burada sessizliğin sesini dinleyerek geçirmeyi tercih ediyor içgüdüler. Öğleden sonra, güneş denize sarılmayı bırakıp sadece göz kırpana kadar burada. Eşlikçi: Madeline Miller’dan Circle. 

KEŞİFTE 

Dokuz çeşit domatesin ve sonbahar yağmurunun izinde: Mistral Restaurant & Bar

Güneşin denize göz kırptığı saatlerde

Kızılçamların dinlendirici gölgesinde; çam, adaçayı, toprak kokusu ve begonviller eşliğinde kısa bir yürüyüşün ardından varış noktası otelin restoran ve barı Mistral. Denize dalmadan hemen önce soluklanma ve otelin F&B müdürü Kubilay Bey'le denize nazır sohbet durağı. Barın bölgeyi bir bardakta sentezlediği kokteyllerinin reçeteleri ona ait. Restoranla aynı ismi taşıyan iddialı Mistral, ilk tercih. Kokteylde grubun Şirince’deki arazilerden gelen mürver çiçeğinin eşlikçisi limon ve kızılcık suyu. Hepsi önce kırdan, sonra mutfaktan imalat. Kokteylleri tatlandıran, şeker yerine kullanılan çam balı da komşu ormandan. Sonra bir deniz molası. Bu defa eşlikçi bu defa Paul Desmond'dan Bossa Antigua.

Keşifte

Gün batımına 15 kala; güneşin dağların ve denizin arasında kayısı gibi göründüğü iştah açan anlarında yeşil, turuncu ve mavi üçgenine hâkim Mistral'in masalarına kurulmalı. Zamanlama ve konumlanma mühim; naifçe onu izlemezsek yeterince ihtişamlı batmayacak zannettiğimiz güneş, tam karşıda. Günü noktalayıp geceyi karşılamaya hazırlanmak önemli bir ritüel burada. Doğanın takvimi ve kanunları biz olsak da olmasak da yürürlükte. Bize kalan onun takvimine, kurallarına, varoluşuna uyum sağlamak: gün batımını izlemek için bir noktaya kurulmak mesela. Onun akışıyla denk düşene ödülüyse, renklerini ve bereketini cömertçe sunması. Denklem; bu kadar basit, o kadar karmaşık. 

Gün batımına 15 kala 

Derken Mazhar Usta geliyor; Mistral’in mütevazı şefi. Sofraya ilk koyduğu tabak da coğrafyanın çeşitliliğini kutlar nitelikte: Karacasöğüt’ten Datça’ya bu topraklarda yetişen tüm domatesler, Cabernet Sauvignon sirkesi, taze nane, Datça bademi, şamandırada ekmek ve Şirince’de kendi ürettikleri zeytinyağı. Tabak; bu kadar basit, o kadar zengin. Kaç domates var içinde diye sorunca verdiği cevap gibi: “Doğa ne kadar verirse, köylü pazara kaçını getirirse. Kimi zaman sekiz kimi zaman dokuz çeşit domates.” San Marzano, kiraz, pembe, sırık ve nicesi. Mazhar Usta, 10 yılı aşkın zamandır burada. Artık buraların toprağıyla, havasıyla, suyuyla dost. Toprak ve deniz ne verirse, o. Üç kuşak aktarım, atalık tohumlar, yüzyıllardır süren keçi-toprak ilişkisi, gözü tok balıkçı; sonuç binbir çeşit ot, Lamiaceae ailesinden türler; kekik, lavanta, adaçayı; yabani-ehli kuşkonmaz, çeşit çeşit mantar, ton ton domates, mevsiminde balık, gırla. 

Domates içinde domates

Mevsim demişken ustanın en sevdiği mevsim buralarda, şimdilerde mevsimler kaysa da sonbahar; yağmur kokulu aylar: “Çıntar sonbaharda gökgürültülü yağmurlardan sonra çıkıyor. Bir de kanlıca mantarı var ki ekim-kasım sağanağından sonra 40 günlük dönemde çıkar. Siz bir de o zaman gelin, turşusu da kurulur.” 

Burada balıkçılık sonbaharda başlar. Balıkçılık dendiyse de öyle aç gözlüsünden değil; yettiği kadar, sunulan kadar. Köylü balıkçı tekneleri bir tane yakaladı mı ikincinin peşinden gitmez. Tatlı limon, tilkişen; bilinen adıyla yabani kuşkonmaz, dolaman mantarı, dağ çileği ve nicesi de mevsiminde. Ne önce ne sonra. Deniz börülcesi Köyceğiz’den, Hatice Teyze’den; deniz ürünleri Gökova Balıkçılık’tan, Sema Abla’dan. Pazarda Aydın enginarı 4-5 ailede var. Yaşı 70-75 üzerindekiler, enginar dolmasını bilen son kuşağın temsilcileri. Aktarım pazardan pazara. Bölgenin katı kıvamlı, odun ateşinde işlenen tütsüde kese yoğurdu ve nohut mayasıyla hazırlanan bazlaması da menüde. Aktarım, tamamlanmış. Devam ediyor. 

Mazhar Usta

Mazhar Usta her hafta pazarda. Pazarda ve balıkçıda; doğada ne varsa, mutfağında da o var. Bölgeyi mutfağa sokmak istiyor. Marmaris sezonu kapatsa da onlar kapatmıyor. Dört mevsim; denizin en keyifli hâlinin kasımda olduğunu bilen misafirleriyle ve de doğayla aynı dili konuşan buralılarla birlikte. 

CİVARDA 

Tarihin, toprağın ve kalıntıların arasında

Ardakalanlar 

Martı Hemithea, adını yarı tanrıçalara verilen bir isim Hemtihea’dan alıyor. Yunan mitolojisine göre, bugün Hisarönü olarak geçen yerde kalıntıları bulunan Castabus Sağlık Merkezi'nin kurulmasını sağlayan da Hemithea, namıdiğer Şifacı Molpadia. Molpadia’nın insanların rüyalarına girerek hastalıklarını tedavi ettiğine inanılıyor. Ona adakta bulunulması için de Castabus şehrinde bir sağlık merkezi ve tapınak kuruyor. Kutsal alanın yarı tanrıça Hemithea’ya adanmasının M.Ö. 4. yüzyılın ikinci yarısına denk düştüğü düşünülüyor. 

275 metre yüksekte

Her ne kadar tapınak ve merkez günümüze kadar korunamamış olsa da kalıntıları Marmaris-Bozburun arasındaki yolda Hisarönü’nde, 275 metre yükseklikte, Eren Dağı’nın Pazarlık ismi verilen tepesinde bulunuyor. 1959-1960 yılları arasında Prof. Cook’un kazı yaptığı alanda bulunanlar, daha önce alanın talan edildiğine ve Helenistik Dönem'e ait taş kabartma ve ev kalıntıları olduğuna işaret ediyor. Bugün harabe hâlinde bile; denizin, göğün ve ormanın şifasını hissettiren; mavi, yeşil ve sarının buluştuğu bu noktanın neden seçildiğinin ya da şifa verdiğinin düşünüldüğünü anlamlandırmak mümkün. 

Yolda

CHECK-OUT

Pazara doğru 

Dönüş yolunda çantada: ormandan taze tüylü adaçayı; Marmaris Perşembe Pazarı'ndan kalamata kırma zeytin, Hatice Teyze’den deniz börülcesi, Turan Bey’den süt mısır; Hemithea'dan sessizliğin ve dinliğin yankılı sakinliği var. Bir de Hemithea’ya ne olduğu ve bahşettiği şifaya dair sorular. 

Hemithea'ya selam

Mantar mevsiminde, herkes kabuğuna çekildiğinde: sonbaharda yeniden görüşmek üzere.