Geleceği teknolojisi için standartlar: Metaverse Standartları Forumu

Hayatımıza girdiği ilk günden bu yana “metaverse” kelimesini duymadığımız bir gün geçmedi desek sanıyoruz ki çok da abartmış olmayız. Metaverse kavramı hayatımıza öylesine şiddetli bir şekilde girdi ki, henüz tam olarak ne olduğunu veya ne olacağını fikri ortaya atanların bile kestiremediği bu konsepte şimdiden büyük umutlar bağlanmaya, büyük yatırımlar gerçekleşmeye başladı.

Geçtiğimiz haftalarda ise kurucu üye Meta başta olmak üzere Microsoft, Adobe, Nvidia, Unity, Sony ve Epic Games gibi adı metaverse ile sık sık anılan teknoloji devleri, bir araya gelerek “Metaverse Standartları Forumu”nu oluşturduklarını duyurdu.

Peki, Metaverse Standartları Forumu tam olarak ne anlama geliyor ve neleri kapsıyor?

Geleceğin teknolojisini inşa etmek için bir "zemin"

Aranızda ilk olarak 1991 yılında sektörün ağır topları tarafından tanımlanan Multimedya PC standartlarını hatırlayanlar olabilir. Multimedya içerikleri işleyebilen bilgisayarlar için bir temel oluşturan Multimedya PC standartlarının amacı, o zamanlar oldukça taze ve heyecan verici olan CD-ROM teknolojisi çağına geçiş yapmaları için tüketicilerin hangi bilgisayarları kullanması gerektiği konusunda yardımcı olmak ve adım atmaları için tüketicilere gerekli olan güvenceyi vermekti.

Gelişmekte olan teknolojilere odaklanan kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Kronos Group tarafından yönetilen Metaverse Standartları Forumu’nun kuruluş amacının ardında da aynı gerekçe olduğu söylenebilir. Multimedya PC standartlarının kuruluşundan 20 yıl sonra sektörün ağır topları bir kez daha tüketicilerin heyecan verici ve yeni bir teknolojiye entegrasyon sürecini kolaylaştırmak için bir araya gelmiş bulunuyor. Tabii Metaverse Standartları Forumu’nun tek amacı tüketicilere yardımcı olmak değil: Forum, aynı zamanda metaverse konseptinin gelişmesine ve büyümesine katkı sağlayan teknoloji şirketleri için de bir temel oluşturuyor.

Ancak şu an için metaverse hakkında ne olduğu, ne anlama geldiği ve hayatımızı ne şekilde değiştireceği gibi çok fazla cevapsız soru olduğu gerçeği, metaverse’ü oluşturan standartların ne olduğunun da kesin çizgilerle belirlenmesinin şimdilik imkansız olduğu anlamına geliyor. Sonuçta herhangi bir şey için bazı kurallar ve standartlar belirlemek için öncelikle o şeyin ne olduğunu ve ne ile karşı karşıya olduğumuzu bilmek gerekiyor. Gel gelelim ki bu oluşum, geleceğin teknolojisi metaverse için oluşturulan standardizasyona dair atılan ilk adım olması açısından büyük önem arz ediyor.

Öte yandan, yapılan açıklamalardan elde ettiğimiz bilgilere bakacak olursak forumun “meta veri tabanı için açık standartların geliştirilmesini teşvik etmeyi” amaçladığı anlaşılıyor. Foruma ilişkin duyuruda ise “Forum, birlikte çalışabilirlik eksikliğinin metaverse dağıtımını nerede engellediğini ve gerekli standartları tanımlayan ve geliştiren Standart Geliştirme Kuruluşları’nın (SDO’lar) çalışmalarının nasıl koordine edilip hızlandırılabileceğini araştıracak,” ifadelerine yer veriliyor.

Bununla birlikte forumun asıl hedefleri arasında geliştiricilerin doğrudan metaverse’de “inşa” etmesinin kolaylaştırılmasını sağlamak bulunuyor. Herhangi bir şirketin ücretsiz olarak katılımına açık olan forum, meta veri tabanı standartlarının test edilmesini ve benimsenmesini hızlandırmak için uygulama prototipleme, hackhathon’lar ve açık kaynaklı araçlar gibi pragmatik eyleme dayalı projelere odaklanırken, bir yandan da tutarlı terminoloji ve dağıtım yönergeleri geliştirilmesi sağlamayı hedefliyor.

Standart organizasyonlar için standartlar

Başka bir değişle aslında forum, “ilgili alanlarda çalışan standart organizasyonlar içinde standartların oluşturulmasını” ve evrimin teşvik edilmesi için gereksinimlerin ve kaynakların koordine edilmesini kapsıyor. Konuya ilişkin yaptığı açıklamada metaverse’ün hayata geçmesi için birçok standart kuruluş tarafından geliştirilen ve birlikte çalışabilirlik standartlarını gerektiren çeşitli teknolojilere ihtiyaç olduğunu belirten Khronos Group’un başkanı Neil Trevett, “Metaverse Standartları Forumu, açık ve kapsayıcı bir metaverse için gerekli olacak olan pragmatik ve zamanında standardizasyonu teşvik etme misyonuyla, strandart kuruluşları ve endüstri arasındaki koordinasyon için eşsiz bir mekandır” diyor.

Pek çok kişi metaverse gerçekleştiğinde bunun Steven Spielberg’ün 2018 yapımı filmi Ready Player One ya da ünlü anime Sword Art Online gibi sanal bir dünya yaratmasını bekliyor; ancak Trevett durumun tam olarak bu olmadığına dikkat çekiyor. Buradaki sanal evrenlerin tek bir şirket tarafından yaratıldığının fakat metaverse’ün birden fazla şirketin katkılarıyla hayata geçeceğinin altını çizen Trevett, “Açık kapsayıcı bir meta veriye sahip olmanın distopik bir kabusa düşmeyeceğimiz anlamına geleceğini umuyorum” ifadelerini kullanıyor.

Gerçek dünya ile sanal dünya arasındaki etkileşim

Bununla birlikte Trevett, Metaverse Standartları Forumu’nun “bağlantı ve uzamsal bilgi işlem”e, yani gerçek dünya nesneleri ile sanal dünyalar arasındaki etkileşim ve bağlantıya yönelik olduğunu belirtiyor. Bu da Metaverse Standartları Forumu’nun dijital ikiz teknolojilerinden video oyunlarına kadar çok fazla şeyi kapsayabileceği anlamına geliyor.

Sanal dünyalar ile gerçek dünya arasında var olacak bir etkileşimi tasarlamak için çok fazla veriye ihtiyaç duyuluyor. Mesela, bir video oyunundaki her nesne ve karakter geometri verilerinden, dokulardan, ağırlık ve kütle gibi özelliklerden, davranışlardan, animasyonlardan, seslerden ve daha pek çok farklı elementten oluşuyor. İşte Khronos da, geliştiricilerin bugün ihtiyaç duyduğu yapı taşlarına odaklanmak üzere tasarlanan Metaverse Standartları Forumu tarafından belirlenen standartların, bu verilerin çoğunu kolay bir şekilde birlikte çalışılabilir hale getireceğini umuyor.