Göze görünmeyenin ipuçları

Çatı oluğuna atılmış bir prezervatif, içeriden dışarıya dürbünle bakan birinin gölgesi, garaj kapısının önündeki yağ birikintisi... Bir albüm kapağından bahsediyoruz.
Göze görünmeyenin ipuçları

Paper Street Co - Duende - 23 Nisan
Paper Street Co. ile birlikte

İyi tasarım, özel kağıtlar: Paper Street Co.

Antik Mısır, Antik Yunan, Çin ve Akdeniz topluluklarının ortak miraslarının önde gelenleri arasında şüphesiz hikâyesi papirüsle başlayan kağıtlar yer alıyor. Dijital bir çağda yaşıyor olsak da kağıdın önemi ve kullanımı hiçbir zaman…

Daha fazlasını öğren →

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Albümlerini ezberleyene kadar dinlemenin ötesinde, plak kapaklarını çerçeveletip astığımız, konser afişlerini topladığımız, çıkardığı çeşitli ürünlerin koleksiyonunu yaptığımız müzisyenler sadece biz dinleyiciler için değil, çoğu zaman onlarla çalışan tasarımcılar için de birer ilham kaynağı. 

David Byrne ve Brian Eno ikilisinin 2008 tarihli iş birliği albümü Everything That Happens Will Happen Today'in görsel dünyasını üstlenen Stefan Sagmeister bunun bir örneği. Çalıştığı dev isimlerin listesi Jay Z’den The Rolling Stones’a uzanan grafik tasarımcı, Brian Eno’nun 1996’da yayımlanan kitabı A Year with Swollen Appendices'in hayatındaki büyük ilham kaynaklarından biri olduğunu söylüyor. Eno’nun müziğine hayranlık duyan Sagmeister, David Byrne ile biri solo albümü Feelings, diğeri ise Talking Heads box set’i Once in a Lifetime için olmak üzere iki kere çalıştı. Hatta Once in a Lifetime ona kariyerindeki ilk Grammy Ödülü’nü kazandırdı.

Sagmeister, dinler dinlemez çok sevdiğini söylediği albümü duyduğunda, iki ismin de daha önce yaptıklarından farklı bir iş ortaya koyduğunu düşünüyor. Hayat dolu, coşkulu bir müzik. Kapakta da bu canlılığı yakalamaya çalışıyor. Açılış şarkısı Home'u merkeze alarak yemyeşil bahçeli, âdeta Sims dünyasından fırlamış iki katlı bir ev yaratıyor. Sagmeister’in dediğine göre müzik onu kompakt ama içinde çok şey vadeden bir tasarıma yöneltiyor. 

Stefan Sagmeister kapakEverything That Happens Will Happen Today, Tasarım: Stefan Sagmeister

Albümü dinledikçe, müziğin içindeki karanlık noktalar görünür olmaya başlıyor ve bu, albümün görsel dünyasına da yansıyor. Kapaktaki evin içinde ve çevresinde gerçekleşen, görmediğimiz tekinsiz, tuhaf olaylara işaret eden küçük ipuçları tasarıma dâhil oluyor. Çatı oluğuna atılmış bir prezervatif, içeriden dışarıya dürbünle bakan birinin gölgesi, garaj kapısının önündeki yağ birikintisi, kırsal alanda bir yol kenarındaki bu evin sakinlerinin bir şeyler gizlediğini düşündürüyor. Albümün deluxe CD formatında, bu tasarım üç boyutlu bir dioramaya dönüşüyor. Kutuya yerleştirilen bir mikroçip sayesinde, kapak açıldığında koridorda yürüyen ve ardından kapıyı çarpan birinin adımları duyuluyor. Dioramanın üstünde de karanlığa dair ipuçlarına, eve giden yolda yaşanan bir trafik kazası ekleniyor. Kapaktaki evren, minyatür kitapçıktaki illüstrasyonlarla detaylanıyor. Kutuda ayrıca bir zar ve içinde antiasitlerde kullanılan kalsiyum karbonat bulunan bir hap yer alıyor.

Sagmeister, ona ikinci Grammy’sini kazandıran Everything That Happens Will Happen Today albümündeki çalışma sürecinin çok rahat ve besleyici geçtiğini anlatıyor. “İsteyebileceğim en ideal müşteriler” dediği David Byrne ve Brian Eno’nun dev müzikal figürler olmalarının yanı sıra, görsel kültürün de içinde yer almalarının harika olduğunu, tasarımcıyı ne zaman yönlendirip ne zaman serbest bırakacaklarını bildiklerini söylüyor. 2000 yılında müzik sektörü için çalışmayı bırakan Sagmeister’in Byrne ve Eno için bir istisna yapması bundan olsa gerek.

Ürün tasarımının insanlar arasındaki etkileşimle ilgili olduğunu düşünen Stefan Sagmeister, işlerinde tıpkı müzisyenlerin yaptığı gibi, izleyiciyle duygusal bir bağ kurmaya çalışıyor. Bu kapağı tasarladığı dönemde verdiği bir röportajda, müziğin 20’li yaşlarında olduğu kadar hayatının merkezinde olmadığını söylese de “Kiminle çalışmak isterdiniz?” sorusuna verdiği yanıt, gençliğinden beri dinlediği King Crimson’ın kurucusu Robert Fripp oluyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

Göze görünmeyenin ipuçları

İçindekiler: Kendine doğru giden yollarda William Doyle, müziğin içindeki karanlık notalardan bir albüm kapağı: Everything That Happens Will Happen Today, Ödül sezonunda son durak Oscar ve dahası.

23 Nis 2021

Paper Street Co. ile birlikte
Pitchfork

YAZARLAR

Artemis Günebakanlı

Artemis Günebakanlı

Duende müzik yazarı

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?

Deborah Levy’nin "Yaşayan Otobiyografi" üçlemesi, bir kadının kendine ait bir hayat kurma çabasını anlatıyor. Bu kitapların eşliğinde, eski düzenin artık bize uymadığı ama yenisinin henüz şekillenmediği dönemleri, geleceğe dair hayallerimizi korurken bugünkü hayatımızı ertelememenin yollarını düşünüyoruz.

Elvan Omay

·

15 Kas 2026

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?

Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.

Deniz Aytekin

·

13 Kas 2026

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'

Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.

Burcu Dimili

·

13 Kas 2026

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak

Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.

Aslı Ildır

·

12 Kas 2026

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'

19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.

Müge Turan

·

12 Kas 2026

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'