Göze görünmeyenin ipuçları

Albümlerini ezberleyene kadar dinlemenin ötesinde, plak kapaklarını çerçeveletip astığımız, konser afişlerini topladığımız, çıkardığı çeşitli ürünlerin koleksiyonunu yaptığımız müzisyenler sadece biz dinleyiciler için değil, çoğu zaman onlarla çalışan tasarımcılar için de birer ilham kaynağı. 

David Byrne ve Brian Eno ikilisinin 2008 tarihli iş birliği albümü Everything That Happens Will Happen Today'in görsel dünyasını üstlenen Stefan Sagmeister bunun bir örneği. Çalıştığı dev isimlerin listesi Jay Z’den The Rolling Stones’a uzanan grafik tasarımcı, Brian Eno’nun 1996’da yayımlanan kitabı A Year with Swollen Appendices'in hayatındaki büyük ilham kaynaklarından biri olduğunu söylüyor. Eno’nun müziğine hayranlık duyan Sagmeister, David Byrne ile biri solo albümü Feelings, diğeri ise Talking Heads box set’i Once in a Lifetime için olmak üzere iki kere çalıştı. Hatta Once in a Lifetime ona kariyerindeki ilk Grammy Ödülü’nü kazandırdı.

Sagmeister, dinler dinlemez çok sevdiğini söylediği albümü duyduğunda, iki ismin de daha önce yaptıklarından farklı bir iş ortaya koyduğunu düşünüyor. Hayat dolu, coşkulu bir müzik. Kapakta da bu canlılığı yakalamaya çalışıyor. Açılış şarkısı Home'u merkeze alarak yemyeşil bahçeli, âdeta Sims dünyasından fırlamış iki katlı bir ev yaratıyor. Sagmeister’in dediğine göre müzik onu kompakt ama içinde çok şey vadeden bir tasarıma yöneltiyor. 

Everything That Happens Will Happen Today, Tasarım: Stefan Sagmeister

Albümü dinledikçe, müziğin içindeki karanlık noktalar görünür olmaya başlıyor ve bu, albümün görsel dünyasına da yansıyor. Kapaktaki evin içinde ve çevresinde gerçekleşen, görmediğimiz tekinsiz, tuhaf olaylara işaret eden küçük ipuçları tasarıma dâhil oluyor. Çatı oluğuna atılmış bir prezervatif, içeriden dışarıya dürbünle bakan birinin gölgesi, garaj kapısının önündeki yağ birikintisi, kırsal alanda bir yol kenarındaki bu evin sakinlerinin bir şeyler gizlediğini düşündürüyor. Albümün deluxe CD formatında, bu tasarım üç boyutlu bir dioramaya dönüşüyor. Kutuya yerleştirilen bir mikroçip sayesinde, kapak açıldığında koridorda yürüyen ve ardından kapıyı çarpan birinin adımları duyuluyor. Dioramanın üstünde de karanlığa dair ipuçlarına, eve giden yolda yaşanan bir trafik kazası ekleniyor. Kapaktaki evren, minyatür kitapçıktaki illüstrasyonlarla detaylanıyor. Kutuda ayrıca bir zar ve içinde antiasitlerde kullanılan kalsiyum karbonat bulunan bir hap yer alıyor.

Sagmeister, ona ikinci Grammy’sini kazandıran Everything That Happens Will Happen Today albümündeki çalışma sürecinin çok rahat ve besleyici geçtiğini anlatıyor. “İsteyebileceğim en ideal müşteriler” dediği David Byrne ve Brian Eno’nun dev müzikal figürler olmalarının yanı sıra, görsel kültürün de içinde yer almalarının harika olduğunu, tasarımcıyı ne zaman yönlendirip ne zaman serbest bırakacaklarını bildiklerini söylüyor. 2000 yılında müzik sektörü için çalışmayı bırakan Sagmeister’in Byrne ve Eno için bir istisna yapması bundan olsa gerek.

Ürün tasarımının insanlar arasındaki etkileşimle ilgili olduğunu düşünen Stefan Sagmeister, işlerinde tıpkı müzisyenlerin yaptığı gibi, izleyiciyle duygusal bir bağ kurmaya çalışıyor. Bu kapağı tasarladığı dönemde verdiği bir röportajda, müziğin 20’li yaşlarında olduğu kadar hayatının merkezinde olmadığını söylese de “Kiminle çalışmak isterdiniz?” sorusuna verdiği yanıt, gençliğinden beri dinlediği King Crimson’ın kurucusu Robert Fripp oluyor.