İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi'nin sonuç bildirgesi

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde 15 - 21 Mart tarihleri arasında düzenlenen İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi, kongrenin sonuç metni için yapılan oylamanın tamamlanması ile 21 Mart Salı günü sona erdi. İşçi, çiftçi, sanayici, tüccar ve esnaf paydaş gruplarının oylarıyla belirlenen sonuç bildirgesinde 27’si şerhle olmak üzere toplam 211 karar alındı. Küçük bir özetini sunacağımız bildirgenin tamamına ise buradan ulaşabilirsiniz.

Sonuç bildirgesinin ilk bölümlerinde Strateji ve Planlama Teşkilatı’nın kurulmasından, Avrupa Birliği’ne tam üyelik müzakerelerinin sürdürülmesine, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin yeniden yapılandırılmasından, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın araç bağımsızlığının sağlanmasına kadar pek çok karar alındı. 

İşçi Deklarasyonu

Paydaş bildirgeleri arasında ilk olarak oylanan işçi bildirgesinde 16 ilke ile toplam 51 karar alındı. İşçi haklarında, güvencelerinde, çalışma saatlerinde iyileştirmeleri içeren kararlar arasında İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun oluşturulması, çalışma yaşamında şiddet, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve tacizle mücadeleyi esas alan ILO 190 sözleşmesinin onaylanması, göçmen işçilerin kayıt dışı çalışmalarının önüne geçilmesi, staj ve çıraklık sürelerinin yaşlılık aylığı hesaplamalarına dahil edilmesi gibi maddeler yer aldı.

Özelleştirme süreçlerinin durdurulması, haftalık çalışma saatinin 35 saate düşürülmesi, taşeronluk sisteminin kaldırılması, işçilerin istifası halinde de kıdem tazminatı ödenmesi gibi maddeler ise şerh konulmasına rağmen oy çokluğu ile kabul edildi.

Çiftçi Deklarasyonu

Çiftçi bildirgesi için yapılan oylama sonucunda 18 ilke ile toplamda 62 karar alındı. Kararlar arasında ithalata dayalı tarım politikasının reddi, tarımda sadece verim artışı yerine, üretici için gelir artışına endeksli bir iktisadi model benimsenmesi, bir tarımsal planlama kuruluşunun oluşturulması, üretici kooperatiflerinin teknolojik ve maddi açıdan desteklenmesi, tüm limanlarda Tarım İhtisas Bölgeleri'nin kurulması gibi maddeler yer aldı. 

Merkezi sulama sistemlerinin teşvik edilmesi, suyun özelleştirmeye karşı korunması, metropol çevrelerine gıda üretiminin devamını ve kontrollü yapılaşmayı sağlamak adına Kır Kent Gelişme Bölgeleri kurulması, tarım ürünlerinin nitelikli bir şekilde işlenmesini teşvik etmek üzere bölgesel Tarımsal Sanayi Bölgeleri kurulması gibi maddeler ise şerh konularak oy çokluğu ile kabul edildi. 

Sanayici, Tüccar ve Esnaf Buluşması Deklarasyonu

Sanayici, tüccar ve esnaf buluşması bildirgesi için yapılan oylamada ise 27 ilke ile toplamda 98 karar alındı. Karar ve ilkeler arasında sürdürülebilir bir ekonomik model inşa edilmesi, Esnaf Bakanlığı’nın kurulması, Teknoloji Etiği Kurulu’nun oluşturulması, teknolojinin sadece kullanımını değil üretimini de sağlayan girişimlere öncelik verilmesi, dijital dönüşüm için gerekli koşulların sağlanması, kırdan kente nüfus akışının azaltılması için gerekli tedbirlerin alınması, ülke diasporasının daha aktif ve etkin çalışmasının desteklenmesi gibi maddeler yer aldı. 

Sektörlerin ekolojik referanslı dönüşümü için enerji, su yönetimi, atıkların ve emisyonların azaltılması konularında yapılan tüm yatırımların özel destek kapsamına alınması, bütçeden eğitime ve yükseköğretime aktarılan kaynak oranının artırılması, maden ve mineral kaynaklarının en verimli şekilde kullanılması ve sanayiye sunulması için ulusal madencilik stratejisi hazırlanması gibi maddeler ise şerh konulmasına rağmen oy çokluğunun sağlanması ile onaylandı. 

“İzmir, Türkiye bunu başardı”

Oylama sürecinin ardından söz alan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, delegeleri tebrik ederek, kararlarla oluşan kongrenin geleceklerine bırakacakları en önemli miraslardan biri olduğunu söyledi. 

Soyer konuşmasında, “İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi her şeyi bir tarafa bırakın, bize şunu gösterdi; eğer bir ortak akıl inşa etmek için yola çıkarsanız, o uzun ve çetrefilli bir yoldur. Ama eğer aldığınız kararları ortak akılla inşa ettiyseniz içeriği de o kadar güçlü oluyor, siz de o güçlü içeriği ortaya koymuş oldunuz. Ortak aklın, mutabakatın kıymetini ortaya çıkarmış oldunuz. Sadece sizler için değil bizden sonra bu topraklarda yaşayacak insanlar için de ‘İzmir, Türkiye bunu başardı’ dedirteceksiniz” ifadelerini kullandı.