İzmir’e “Moneyball” mantalitesi

Sport Republic’in, Göztepe’nin %70 oranında hissesini satın alarak futbol şubesini yöneteceği anlaşma resmîleşti. Takımın yeni başkanı Sport Republic CEO’su Rasmus Ankersen oldu. Ankersen, Midjtylland ve Brentford’ta uyguladığı stratejilerle futbolda “Moneyball” mantalitesinin yüzlerinden biri olarak görülüyor.

Ülke sporunda alışık olmadığımız türden bir yatırıma tanık oluyoruz. Göztepe’nin tercih edilme sebepleri üzerine düşünmeden önce, Sport Republic’i tanıyalım.

Sport Republic ve Rasmus Ankersen

^{The Athletic}

Sport Republic, Rasmus Ankersen ve Henrik Kraft’ın kurduğu, ana sermayeyi Dragan Solak’ın sağladığı, spor odaklı bir yatırım şirketi. Şirket, Göztepe’den önce Southampton ve Tonsser uygulamasına yatırım yaptı. Dragan Solak ve Sport Republic, 2022’nin başında 100 milyon pound karşılığında Premier Lig takımı Southampton’ın %80 oranında hissesini satın aldı.

136 yaşındaki Southampton, Sport Republic’in City Football Group’a benzer yapıda oluşturmak istediği yatırım portföyünün ilk eklemesi ve merkez parçası olarak değerlendiriliyor. Göztepe, bu bağlamda ikinci adım oldu.

Dragan Solak, Doğu Avrupa pazarında medya endüstrisinin oldukça güçlü bir kolu olan United Group şirketinin başında bulunuyor. Sırbistan vatandaşı Solak’ın kurduğu United Group, Digiturk gibi ücretli televizyon yayını platformlarından gazetelere, geniş bir yayın yelpazesinde hizmet veriyor.

Bu fotoğrafta odaklanılması gereken isim: Rasmus Ankersen. 39 yaşındaki Danimarkalı, Southampton’ın Futbol Direktörü konumunda bulunuyor. Ankersen, 2015-2021 yıllarında Premier Lig ekibi Brentford’ın eş futbol direktörü olarak görev aldı ve bu süreçte  Danimarka takımı Midtjylland’ta da yöneticilik yaptı.

Rasmus Ankersen, Brentford ve Midtjylland’ta takım sahibi Matthew Benham’la birlikte “Moneyball” stratejisini futbolda uyguladı. Bu süreçte Brentford 74 yıl aranın ardından Premier Lig’e yükselirken Midtjylland, Danimarka Süper Ligi’nde üç şampiyonluk kazandı ve 2020’de Şampiyonlar Ligi tecrübesi yaşadı.

“Moneyball” terimi, 2003’te Michael Lewis'in beyzbol takımı Oakland Athletics takımıyla ilgili yazdığı "Moneyball: The Art of Winning an Unfair Game" kitabıyla spor literatürüne girdi. Moneyball, temelde özellikle kısıtlı bütçeli takımların, sporcu performansı değerlendirmesinde veri temelli, analitik yaklaşım stratejisini ifade ediyor. Futbolda veri kullanımı, Michael Edwards ve Jurgen Klopp önderliğinde Liverpool gibi çok başarılı örneklerle önemini arttırdı. Artık farklı bütçelerde başarılı olma hedefinde geçer akçe, karar mekanizmalarında bütüncül şekilde analitik yaklaşımla verilerden faydalanmak oldu.

İsabetli ölçme-değerlendirme

^{Sky Sports}

“Moneyball”un çıkış noktası, değerinin altında performans gösteren sporcuları keşfedip maliyetinin üzerinde verim almaktı. Rasmus Ankersen, Brentford’ta bu açıdan çok başarılı bir dönem geçirdi. Brentford; toplam 9,3 milyon pounda kadrosuna kattığı Neal Maupay, Chris Mepham, Andre Gray, Ezri Konsa, Scott Hogan, Ryan Woods, Jota ve Said Benrahma’dan, 100 milyon pound bonservis bedeli geliri elde etti.

2020’de 5,6 milyon pound karşılığında kadrosuna kattığı Ivan Toney, takımın Premier Lig’e yükseldiği sezon Championship’te 31 gol, 10 asistle oynadı ve takımın hâlâ bir en önemli skor opsiyonlarından biri. Rasmus Ankersen, Brentford’ın 18,2 milyon pound kâr elde ettiği Maupay transferini, talkSPORT’a “Maupay mükemmel bir oyuncu değildi. Kritik nokta, neyi düzeltip neyi düzeltemeyeceğinizi anlamak. Eğer bir futbolcu tamamen hazırsa, onu kadromuza katmaya gücümüz yetmez. Tamamlanmamış bir ürünü alıp geliştirmek gerekiyor.” sözleriyle değerlendirdi.

“Maupay 16 yaşında Fransa Lig 1’de forma giymiş, çok yetenekli bir futbolcuydu. Bazı kötü kariyer tercihleri ve sakatlık sebebiyle yolunu kaybetmişti. Yetenekli oyuncuları arıyoruz ve neden potansiyelini gerçekleştiremediğini sorguluyoruz.”

Göztepe’nin potansiyeli

^GZT

1925’te kurulan Göztepe, 2007’de profesyonel liglere veda ettikten sonra şirketleşti. Mehmet Sepil, 2014’te Göztepe A.Ş.’yi Altınbaş Holding’ten devraldı. 14 yıl aranın ardından 2017’de Spor Toto Süper Lig’e dönen Göztepe, bu sezon TFF 1. Lig’de mücadele ediyor. Bu süreçte Türkiye’nin köklü şehir takımlarından Göztepe’nin, semtteki yeni stadı Göztepe Gürsel Aksel Stadyumu’nun yapımı tamamlandı ve 2020’den beri takımın maçlarına ev sahipliği yapıyor.

Göztepe’yi; kemikleşmiş taraftar kitlesi, stadı, buzdağının görünmeyen kısmında çığ gibi büyüyen bir borç yükünün olmaması ve bulunduğu şehir, döviz kurları sebebiyle görece uygun maliyeti ile birleşince yurt dışından yatırımcılar için cazip bir kulüp hâline getirdi.

Güncel ekonomik konjonktürde Türkiye, Avrupa futbolunun mercek altına aldığı ülkelerden biri oldu. Yakın dönemde Çağlar Söyüncü’den Ahmetcan Kaplan’a, Kim Min-jae’den Marcao’ya birçok futbolcu, Türkiye’den yurt dışına hatırı sayılır sözleşme fesih bedelleriyle transfer oldu. TFF 1. Lig, başta Altınordu yapılanması olmak üzere Mehmet Zeki Çelik, Cenk Özkaçar gibi isimlerin ardından takip edilen bir lig oldu.

Mehmet Demirkol’un Socrates Dergi YouTube kanalındaki yayınlarında sık sık altını çizdiği “Balkanlaşma” sürecinin orta ve uzun vadede nasıl sonuçlar doğuracağını bilmiyoruz. Ancak Rasmus Ankersen, Brentford ve Midtjylland'ta uyguladığı planı Türkiye'ye uyarlayabilirse Göztepe, yurt dışından gözlemcilerin Türkiye’de geçirdiği vakti arttırabilir.

Mehmet Sepil, imzaların atıldığı basın toplantısında, teklifler arasında neden Sport Republic’i seçtiğini şu sözlerle açıkladı: “Bu süreçte çok fazla görüşme yaptım. Birçok yatırımcı vardı ama Rasmus ikinci gelişinde, yanında Southampton’dan bir direktör ile birlikte geldi ve Torbalı’da akademimizi yapacağımız alana gitti. Bunu yapan tek yatırımcı Rasmus oldu ve bundan çok etkilendim. Zaten o gün bu davranışlar bana, Göztepe’nin geleceği ile ilgili neler yapabileceğimizin en önemli işaretini verdi.”

Futbol dışındaki branşlar

^Göztepe

Göztepe; hentbol, voleybol, cimnastik, okçuluk, yüzme, yelken, eskrim, espor, rüzgar sörfü, triatlon ve bilardoda sporcuları olan bir spor kulübü. Mehmet Sepil, futbolun içinde olmadan bu spor branşlarında çalışmaya devam edeceğini ve yeni Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun müsaade ettiği ölçüde, futbol organizasyonunu ayıracaklarını belirtti.

Göztepe - Sport Republic iş birliğinin Türkiye futbolunda ve sporunda neler değiştireceğini hep beraber tecrübe edeceğiz ancak profil olarak, heyecan verici bir projenin Göztepe’yi, Türkiye’yi tercih ettiğini düşünüyorum. Dilerim, Brentford’ın İngiltere futbol piramidinde izlediği yola benzer bir sürece tanık oluruz ve bu süreç büyük resimde analitik yaklaşım yönünde değişikliklere yol açar.