Kadıköy'den geçen unutulmaz Fenerbahçe-Beşiktaş derbileri

Ali Şen’in muştuladığı hükmen galibiyet, şampiyonluk getiren goller, Sergen’in 90. dakikada 90’a “astığı” frikik, Uche’nin bacağının kırılması, Pancu’nun kaleye geçmesi… Bol kırmızı kart, bol tartışma, bol gol…

Türk futbolunun ezeli rekabetler janrında başrol her zaman Fenerbahçe-Galatasaray’a ait olsa da uzun süredir Beşiktaş-Fenerbahçe derbilerinin daha verimli geçtiği yaygın bir kanıya dönüştü. Öyleyse şampiyonluk yarışında da belirleyici role sahip olması muhtemel, Cumartesi günkü derbi öncesi Kadıköy’de oynanan unutulmaz Fenerbahçe-Beşiktaş derbilerine yeniden göz atalım. 

• Önden not: “Şu maç neden yok” diyeceklere şimdiden söyleyeyim, listemiz sadece 1982’de yeniden açılan Kadıköy’deki Fenerbahçe Stadı’nda oynanmış maçları kapsıyor.

4 MAYIS 1983

Meğer Mehmet Ekşi cezalıymış

Arka plan: 18 yıllık inşaat sürecinin ardından yeniden açılan Fenerbahçe Stadyumu, 1982/83'te 5 yıl aradan sonra şampiyonluğa ulaşmayı hedefleyen bir ekibe ev sahipliği yapıyordu. Sonbaharda yakaladığı 9 maçlık galibiyet serisiyle ligde zirveyi yakalayan ve bırakmayan sarı-lacivertliler, Türkiye Kupası'nda da işi sıkı tutuyordu. Çeyrek finalde rakip Beşiktaş'tı.  

^AA

Ne oldu? Normalde maç 1-1 bitmişti ama devre arasında dönemin başkanı Ali Şen'in soyunma odasına gelerek Fenerbahçeli futbolcuları tebrik ettiği, "Merak etmeyin maçı hükmen kazandınız" müjdesini verdiği kulaktan kulağa yayılmaya başlamıştı. İddiaya göre Beşiktaşlı Mehmet Ekşi, sarı kart cezalısı olduğu hâlde maça çıkmıştı. Ekşi'nin kart cezalısı olduğu ise hakem raporuyla kulübe bildirilmemişti. Kulüpte de Ekşi dahil kimse durumun farkında değildi. 

Neden hatırlıyoruz? Neticede Beşiktaş hükmen 3-0 yenik sayıldı, rövanşı İnönü'de 2-1 kazansalar da finale Fenerbahçe çıktı. Sarı kanaryalar finalde Mersin İdman Yurdu'nu yendi ve kupayı müzesine götürdü. Beşiktaş'ta hükmen mağlubiyetin faturasını tek başına Mehmet Ekşi ödedi ve kaptanı olduğu takımdan uzaklaştırıldı. Fenerbahçe ise 1983'ten sonra 29 yıl Türkiye Kupası'nı müzesine götüremedi.

18 MART 1989 

103 gollü şampiyonluğun habercisi

Arka plan: 1988/89'daki Fenerbahçe takımı, lig tarihinin o döneme kadar gördüğü en dominant ekipti ve bunu da 103 gollü, 2.58 puan ortalamalı şampiyonluğuyla kanıtlamıştı. Ancak 18 Mart'ta Fenerbahçe Stadı'na iki ekip çıktığında lider olan Beşiktaş'tı. Üstelik Gordon Milne'in öğrencileri ligin ilk yarısında Fenerbahçe'yi evinde yenmişti ve sezon boyunca aldıkları tek yenilgiyi tattırmıştı. Ne oldu? Bu kadar formda iki takımın heyecan dolu maçında siyah-beyazlılar Ali Gültiken'in golüyle öne geçse de Aykut Kocaman ve Hakan Tecimer'in golleri 3 puanı ve şampiyonluk yolunda momentumu Fenerbahçe'ye kazandırdı. 

Neden hatırlıyoruz? 6 yıl aradan sonra rakibini mağlup eden sarı-lacivertliler sezonun kalan 10 maçında 9 galibiyet 1 beraberlik elde ederken Beşiktaş, 10 puan daha kaybetti ve sezonu da rakibinin 10 puan gerisinde tamamladı.

6 OCAK 1990

5-1'lik siyah-beyaz şov

Arka plan: Karlar temizlense de soğuğun etkisini hissettirdiği bir kış gününde ligin zirvesinde geçen yılın rövanşı için yarışan iki dev... 

Ne oldu? Adana Demirspor'u 10-0, Sakaryaspor'u 7-0 yenerek bu kez şampiyonluk için ne kadar iddialı olduğunu hissettiren Beşiktaş, Kadıköy'de Gordon Milne'in Everton'dan getirdiği Ian Wilson'ın Türkiye'de attığı tek golle öne geçiyor; 2 dakika sonra Oğuz Çetin oyuna beraberliği getiriyor.

Neden hatırlıyoruz? O dakikadan sonra soğuğun etkisiyle kısmen boş kalan tribünler, tamamen Beşiktaşlı golcülerin resitalini izliyor. Ali Gültiken fırsatçılığını iki kez konuştururken Metin Tekin ve Feyyaz Uçar'ın sanat eseri kıvamındaki golleri ise tarihî skoru belirliyor. Beşiktaş'ın bu sezonla birlikte üst üste 3 kez şampiyonluk serisini başlattığını hatırlatalım.

11 MAYIS 1991

Şampiyonluk Kadıköy'de ilan edildi

Arka plan: Gordon Milne ve kartalları bu sezon Galatasaray'la çekişiyordu ve kafa kafaya girilen son 4 haftada ilk darbeyi sarı-kırmızılıları Ali Sami Yen'de 2-0 geriden gelip 3-2 yenerek vurmuşlardı. 

Neden hatırlıyoruz? Korkunç bir sezon geçiren, bir hafta önce Galatasaray'a 4-1 yenilen Fenerbahçe'ye karşı maçın favorisi Beşiktaş'tı. Nitekim müsabakanın hemen başında Ulvi Güveneroğlu'nun, son dakikalarında ise Feyyaz Uçar'ın golleriyle Beşiktaş üst üste 2. şampiyonluğunu elde etti.

16 KASIM 1991

Top çizgiyi geçti mi geçmedi mi?

Arka plan: Piotr Soczynski'nin hatasıyla 1. dakikada "Şifo" Mehmet'in golüyle öne geçen Beşiktaş, daha sonra Aykut Kocaman'ın kendisiyle özdeşleşen "santrfor işi" gollerine engel olamamıştı. 88. dakikada Mehmet Özdilek bu kez sol kanattan ceza sahasına girdi ve topu eski takım arkadaşı Engin İpekoğlu'nun üzerinden içeri çevirdi. 

Ne oldu? Kaleciden seken top kaleye doğru yöneldi, hakem Ahmet Çakar yardımcısının uyarısıyla golü verdi, saha karıştı ve lig tarihinin en büyük tartışmalarından biri başladı. Top çizgiyi geçmiş miydi, geçmemiş miydi?

Neden hatırlıyoruz? 2008'de Lig TV, Piero sisteminin yardımıyla "tarihî sır"ı çözdü, top çizgiyi 4 santimetre geçmişti! Beşiktaş o sezon namağlup şampiyonluğa (üst üste üçüncü) uzandı, Fenerbahçe ise rakibinin 5 puan gerisinde 2. oldu.

14 EYLÜL 1996 

90'da Sergen'den 90'a!

Arka plan: Sezonun henüz 5. haftası ama önceki sezonun şampiyonu Fenerbahçe, 4. haftada Galatasaray'a Ali Sami Yen'de 4 atmanın havasıyla evinde Beşiktaş'ı ağırlıyor. Kadıköy'de bir kez daha şampiyonluk şarkıları söylemek için tüm gerekçeler mevcut ve geçerli. Hatta 89. dakikasına 0-0 girilen rüzgarlı maçın böyle bitmesi dahi Fenerbahçelileri üzmeyebilir.

Neden hatırlıyoruz? Ama işte tam o anda cepheden kazanılan serbest vuruşta topun başına Türk futbolunun dahi çocuğu Sergen Yalçın geçiyor. Herkesin Hagi'yi, Okocha'yı konuştuğu sezonda, Rüştü Reçber'i derbiler tarihinin unutulmayacak frikiklerinden biriyle avlıyor. 

17 NİSAN 2005 

Kaleci Pancu'nun zaferi!

Arka plan: Fenerbahçe'nin kazanması hâlinde "şampi" olacağı maçta Beşiktaş rakibi karşısında 3 kez öne geçmiş ve son 12 dakikaya 3-2'lik avantajla girmişti. 

Ne oldu? Ama Oscar Cordoba'nın önce penaltıya sebebiyet vermesi sonra itirazları sebebiyle kırmızı kart görmesi her şeyi değiştirdi. Beşiktaş'ın oyuncu değişikliği hakkı kalmamıştı bu yüzden Daniel Pancu eldivenleri taktı ve Alex de Souza'nın penaltısı dahil Fenerbahçe'nin uzatmalarla birlikte son 15 dakikadaki ataklarına karşı direnişini başlattı.

^DepoPhotos

Neden hatırlıyoruz? 90'da Koray Avcı'nın uzaktan attığı gol sonucu belirlerken Pancu kalesini gole kapadı ve hem bu maçın hem de kendisinin derbiler tarihine girmesini sağladı. Fenerbahçe bu sürprize rağmen sezon sonunda şampiyon oldu.

29 KASIM 2020

Pandemi ortamında 'ispat' maçı

Ne oldu? Pandemi nedeniyle seyircisiz oynanan maçta Beşiktaş, Vincent Aboubakar'ın 2 golüyle öne geçti. Skor 2-1'ken Cyle Larin'in kırmızı kartla atılmasını Necip Uysal'ın golü telafi etti ama 88'de Fabrice N'sakala, Süper Lig kariyerindeki tek golünü atana kadar siyah-beyazlılar maçı koparamadı. 

Neden hatırlıyoruz? Beşiktaş'ın 18 yıl aradan sonra Kadıköy'de elde ettiği ilk lig galibiyeti olan bu zafer, sezona 7 maçta 3 yenilgiyle başlayan Beşiktaş'ın o yıl şampiyonlukta iddialı olabileceğini herkesten önce kendisine kanıtladığı maçtı. Nitekim Sergen Yalçın, sezon sonunda öğrencilerini mutlu sona ulaştırdı.

2 NİSAN 2023

10 kişilik Beşiktaş'tan 4 gol

Arka plan: Galatasaray'la kıyasıya bir şampiyonluk yarışının içinde olan Jorge Jesus Fenerbahçesi'nin dönüm noktalarından biri... 

Ne oldu? Sarı-lacivertliler ilk yarıda Enner Valencia'nın penaltı golüyle öne geçmiş, 51'de Welinton'un penaltı yaptırarak atılmasıyla 3 puanı neredeyse cebine atmıştı. Ama sezonun gol kralı Valencia 2. penaltıyı kaçırdı, üzerine 10 kişilik Beşiktaş, Cenk Tosun'un 58 ve 62'de attığı gollerle öne geçti. 

Neden hatırlıyoruz? Şok atlatılamadan Cenk Tosun'a 2 asist yapan Nathan Redmond, 75'te muhteşem bir golle durumu 3-1 yaptı. Rakibi 10 kişi olmasına rağmen bu avantajı değerlendiremeyen sarı-lacivertliler, belki de şampiyonluğu bu maçla kaybetti.