Karşıt yayıncılık: Sub Factory

Metinle kurduğu ilişkiyi bireysel fayda üzerine kuran ve bunu ortaya koyarak kitap basan Sub Factory'in kurucusu Şenol Erdoğan’a sorduk.
Karşıt yayıncılık: Sub Factory

25 Şubat - ENKA Sanat - Duende
ENKA Sanat ile birlikte

Bu sezon ENKA Sanat’ta #ÇokŞeyVar

ENKA Sanat ’ın birbirinden değerli sanatçıları aynı sahnede bir araya getiren yeni sezon programının ilk 4 etkinliğini hatırlarsan geçen haftalarda seninle paylaşmıştık sevgili Duende okuru. Programın devamında bolca müziğe doyacağımız…

Daha fazlasını öğren →

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

"Bizimkisi sadece bireysel fayda gördüğümüzü ortaya koyarak arzu edenin de ondan beslenmesini sağlamak."

Kendisini bu zaman kadar yapılmış ya da yapılmaya çalışılan yayıncılık tabirlerinin dışında bırakan Sub Factory’nin kurucusu Şenol Erdoğan, Açık Radyo’da katıldığı Günün ve Güncelin Edebiyatı programında şöyle bir cümle kuruyor: "Metin beni ilgilendiriyorsa, bu metnin bana ulaştığında hissettirdiği şeyleri birinin de hissedeceğini düşünüyorsam onu nesneleştiriyorum. Bunun benim işime yaraması ya da beni mutlu etmesi, heyecanlandırması, düşündürmesi gibi şeylerin başka birinin de başına gelmesi beni heyecanlandırıyor."

Sub’ın çıkardığı/çevirdiği kitapların skalasına baktığımızda; Japonya Noise Müziğin Doğuşu, Lana Del Rey’in David Lynchvari Suç Dünyası, John Cage: Mantar Adam, Björk: Görünmez Kadın, Amiri Baraka: Kültürel Edebi Kanon Blues ve Siyahi Estetik gibi müziğe dair Türkçe kaynakların kısıtlı olduğu konuları merak eden insanların var olduğunu bize gösteriyor. Evet biz müziği merak ediyoruz, nasıl yapıldığı teori kitaplarında bize zaten öğretiliyor fakat müzik bundan mı ibaret?

Metinle kurduğu ilişkiyi bireysel fayda üzerine kurup ve okuyacak insanın da “bu konunun bir de bu tarafı var” diye düşündüren bunu ortaya koyarak kitap basan Sub Factory'in kurucusu Şenol Erdoğan’a sorduk.

Sub Factory

Sub Factory kitaplarını Kadıköy'deki Outro Record Store'da bulabilirsiniz


Sub Press adından Sub Factory ismine bir geçiş oldu. Yayının geçmişine bakarsak bu değişim neyi ifade ediyor? 

Aslında ardına aldığı ve hatta alabileceği kelimeyle “konumu” değişmiyor SUB’ın, Sub kelimesi bize Şeyh Abdülvahit Yahya’dan yadigâr. Kelime İngilizce bir karşılığa sahip değil bizim kullanımımızda. Zaten “Press” takısı çok sonra gelmişti. “Factory” ile değiştirilmesi çoluk çocuğun somut yapılar haricinde hareket ederek sanalda ota püsüre “press” demesinden kaynaklandı. Baktık hatalı ve sık kullanılıyor, kaçtık. Sıklık ve hatanın var olduğu yerleri pek sevmeyiz. Lakin net olan şu ki; takısını bırakın kendisi dahi değişebilir, sabitlikler bizim dünyamızda mümkünsüzlüklerle eş. Kalıcı olan ya da kalıcılık inancımız var olmamıştır insan olarak. Diğer yandan da “Factory” birilerine aşırı gelen üretim hızımız için esprili bir ek oldu. 

Sub Factory’i biraz daha anlamak için soruyorum. Kendinize neden yayıncı olarak tanımlamıyorsunuz? 

Sanırım Instagram medyasının geldiği konum artık bir zamanların meşhur sorusu: “Her fotograf çeken fotografçı mıdır?”ı tarihe karıştırdı. Ama elbette ki cevabı dağ gibi sarsılmaz bir şekilde bakidir — soru ne kadar yokmuş gibi dursa da. “Sürücü” ile “Şoför”ü yakın geçmişte lisanslarda birbirinden ayırdılar. Yani her araba sürene şoför demiyoruz onlara sürücü diyoruz. Ahilik dahilinde olmayan ve gelişmeyen, gövdesiz herhangi bir yapıya kişisel olarak saygı ve sempati göstermediğimiz gibi; nüvesinde ticaret olan yani hareket derdi, amacı satmak olan yapılara da aynı şekilde bakıyoruz. 

Karşıt yayıncılık bizim ülkemizde müzik yayımcılığı üzerine kurulduğunu söylüyorsunuz, Sub Factory müzik yayıncılığında kendini nerede konumlandırıyor?

Musiki bizim için arkaik kutların başlıcalarından, bu anlamda onu en fazla anlamaya ve idrak etmeye çalışabiliriz, bunu yaparken de kendi deneyimlerimizi insanlarla paylaşırız. Varlığın — burada insan —konumlandırıldığına inanan bir yapı olarak kendimizi herhangi bir yerde konumlandırmaktan korkarız. Bizimkisi sadece bireysel fayda gördüğümüzü ortaya koyarak arzu edenin de ondan beslenmesini sağlamak. Sağlamak derken bu bir amaç değil bir kendiliğindenlik.

Sub Factory önümüzdeki dönem neler yayımlamayı düşünüyor?

Arseny Tarkovsky şiirleri, Ferruhzad’ın şiirsel/imgesel etnografisi üzerine akademik bir iki iş, Şinasi Hisar, Andy Warhol’un fabrika işçileri, Sanatçı kitabı antolojisi, Joseph Jarman’ın tüm yapıtları gibi sırasız bir sıralama yapabilirim aklıma ilk gelenler bunlar.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

DuendeDuende
∙

BÜLTEN SAYISI

🎙️ Madrigal, Licorice Pizza, Sub Factory

Paul Thomas Anderson'ın son harikası Licorice Pizza'da hayat bulmanın heyecanına kapılıyor, Sub Factory'nin hikâyesine tanık oluyoruz. Dönüşte Madrigal konserinde buluşalım mı?

25 Şub 2022

ENKA Sanat ile birlikte
🎙️ Madrigal, Licorice Pizza, Sub Factory

YAZARLAR

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?

Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.

Deniz Aytekin

·

13 Kas 2026

Sinema yazarlarına sorduk: Hangi filmi hafızanızdan silip yeniden ilk kez izlemek isterdiniz?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'

Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.

Burcu Dimili

·

13 Kas 2026

Burcu Fikretoğlu ile Orpheus’un izinde, varlıkla yokluk arasında: 'Taşların uykusunu taklit etmek'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak

Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.

Aslı Ildır

·

12 Kas 2026

Lee Chang-dong'dan 'Possible Love': Direnişe bakmak
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'

19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.

Müge Turan

·

12 Kas 2026

Radu Jude: 'Benim sorumluluğum seyirciye değil, sinemaya karşı'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Dizi endüstrisinde kriz: Muhteşem yılların sonu mu geldi?

Yerli diziler dünya çapında milyarlarca izleyiciye ulaşırken bu başarıyı mümkün kılan set emekçileri ağır çalışma koşulları, güvencesiz sözleşmeler ve iş kazalarıyla karşı karşıya. Üstelik artan maliyetler nedeniyle birçok dizi yayından kalkıyor, en popüler diziler bile yeni bölüm yayımlayamıyor. Uzun zamandır derinden ve sessizce süren kriz, Türkiye’nin mevcut ekonomik düzenindeki sorunlar nedeniyle çok daha görünür hâle geldi. 

Ergin Bulut

·

11 Kas 2026

Dizi endüstrisinde kriz: Muhteşem yılların sonu mu geldi?