Kendi ormanımızı keşfe doğru

İlk olarak Dılşa'nın dille kurduğu ilişkinin ve çevirmenlik yapmaya nasıl karar verdiğinin peşine düşüyorum. Çocuk yaşlardan beri hem okumayı hem de yazmayı çok sevdiğini söyleyen Dılşa, bunu o yıllarda aslında kaçış olarak da gördüğünü söylüyor. Özellikle lise yıllarında İngilizce derslerinde hem dile hem de kültüre ilgi duymaya başlamış hatta lisedeyken değişim programıyla Çek Cumhuriyeti'ne gitmiş. Yazmayı hâlen çok seviyormuş ama yazar olma gibi bir hayali olmadığını söyledi.

Üniversiteye hazırlandığı yıllar ne istediğinden emin olmamakla birlikte, çevirmenlik birden fazla alanda çalışma ve keşfetme fırsatı verdiği için çevirmenliğe doğru deyim yerindeyse gönlünün kaydığını söylemem mümkün.🧡

Boğaziçi Üniversitesi'de Çeviribilim okuyan Dılşa, lisans yıllarının çok verimli geçtiğini söylüyor.

"Boğaziçi, gerçekten sosyal bilimler için çok doğru bir yerdi. Batı dillerinden ve diğer sosyal bilimlerden pek çok ders aldım. Sosyal topluluklar için çalışma fırsatı buldum. Lisans eğitimim bu açıdan verimli geçti diyebilirim."

Dılşa Ritsa Eşli, İllüstrasyon:Pınar Öcel

İlk çevirisini de yine bu yıllarda, içinde yer aldığı Kadın Araştırmaları Kulübü'nün güz ve bahar olmak üzere yılda iki kere çıkan bülteni için yapmış.☀️

Yakut Orman'a geçmeden evvel hangi kitabı sen çevirmiş olmak isterdin sorusunu yöneltiyorum ve şaşırmadığım bir isim duyuyorum.

"Jeanette Winterson'un Tek Meyve Portakal Değildir, isimli kitabını çevirmiş olmak isterdim. Hem Türkçe hem de İngilizce olarak severek okuduğum bir kitap çünkü. "

Fotoğraf ve illüstrasyon: Pınar Öcel

Sıra, Dılşa'nın Molly ile tanışmasına geliyor. Dılşa, Yakut Orman'ın bir kısmını lisans bitirme projesi olarak çevirmiş, o günden bugüne tabii yıllar geçmiş. Seçil, Büşra ve Bike Su'nun yayınevi kuracaklarını öğrendiğinde bu kitabın Türkçeye kazandırılmasına dair heyecanını onlarla paylaşmış, kitap zaten yayın listesinde olan bir kitap olunca da Umami'nin ilk benzersiz lezzetli kitabının bizlerle buluşmasının adımları da atılmış. Çeviri sürecine dair Dılşa şunları kayıtlara geçirdi.

"İlk roman, ilk profesyonel ve sözleşmeli çevirim o yüzden başlarken çok heyecanlıydım. Çevirinin bu kadar başarılı olmasında ve sürecin ilerlemesinde editörlerimin büyük emeği var. Çok rahat çalıştım, metinle ilgili rahatça sorularımı sorabildim. İletişimimiz çok kuvvetliydi. Bu önemli bir konu, editörle iletişim iyi olmayınca hevesiniz de kırılabiliyor. Bu konuda şanslıydım, mesela Amerikan lubuncasındaki kelimlerin Türkçe lubuncadaki karşılıklarını bulmaya çalıştım. Editörlerime 'lubunca sözlüğün' ne olduğunu açıklamaya gerek kalmaması iyi hissettirdi."

Pek çok çevirmen gibi sadece çevirerek kendini çeviremiyor Dılşa, tam zamanlı olarak bir sivil toplum kuruluşunda çalışıyor. Bundan şikayetçi olmadığını, sivil toplumun sevdiği bir alan olduğunu dile getiriyor. Ayrıca gönüllü çevirmenlik ve zamanı oldukça 5Harfliler için de çeviriler yapıyor.

Çeviri yaparken, kedileriyle rahatladığını, çay kahve ikilisinden kahveyi daha çok sevdiğini ama çarpıntı yaptığı için bu aralar daha çaycı olduğunu belirtiyor. Zihni rahatlaması gerektiğinde çizgifilm izlediğini müzikle dansa kendini bıraktığını not olarak ekliyor.

"Kedilerim benim en büyük yardımcılarım, 'miyav' demeleriyle çeviriye ara vermem gerektiğini anlıyorum."

Dılşa'nın kedilerinden biri🐈‍⬛

Kaydın sonuna doğru gelirken ekollere dair ne düşündüğünü soruyorum. Sosyal bilimler çevirilerine dair şunları kayıtlara geçiriyor.

"Sosyal bilimler alanındaki çevirileri kesinlikle herkes anlayabilmeli ve akademinin içine sıkışmamalı. Sosyal bilimler insanla ilgilidir o yüzden bir çerçeveye girmemesi gerektiğini düşünüyorum."