Nil, öncelikle festival dolu dolu geçiyor, geçen sene dahil olduğun bu festivali sahiplendiğini ve sahada her yerde olduğunu görüyorum. Bir yandan festival çeyrek asrı geride bırakıp yeni bir asra başlıyor, hem konukların hem izleyicilerin festivali sahiplendiğini ve kendine festivalde alan bulduğunu görüyorum. Bu festivali bu kadar “samimi” konumlandırmayı nasıl başarıyorsunuz?Festival son iki yıldır Ankara izleyicisinin çok sahiplendiği Büyülü Fener Kızılay Sineması’nda yapılıyor. İzleyicinin Ankara’nın bağımsız sinemasıyla kurduğu bağın festivale yansıdığını düşünüyorum. İzleyiciler sürekli sahada olan küçük bir festival ekibi görüyor. Büyülü Fener ekibi de festivalin samimi bir atmosferde ve aksamadan geçmesinde önemli bir rol üstleniyor. Bilinen bir sinema salonunda sürekli sahada olduğumuz için izleyiciler film tavsiyesi almak, yorumlarını paylaşmak, sinemacılarla soru-cevap çıkışında sohbete devam etmek gibi bir diyaloğu rahatlıkla kurabiliyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/5/0/1685919533021.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Festivalin tüm gösterimleri Ankara Büyülü Fener sinemasında gerçekleşiyor.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Ankara ve İstanbul arasında kurduğu köprüye dair festivalin direktörü olarak neler söylemek istersin?Aslında Uçan Süpürge ekibi sadece Ankara-İstanbul değil, birçok yer arasında köprüler kuruyor. Film trafiğimizi ve sosyal medyamızı yürüten Fatma Edemen, Polonya’da; yine sosyal medyamızı üstlenen Cem Koç İrlanda’da yaşıyor. Basın koordinatörümüz Merve Genç, festival hazırlıkları sırasında Ayvalık’taydı. Ankara’da da koordinatör Dilek Metin Sert ve festival asistanımı Dalım İlteriş Mayadağlı çalıştı. Dolayısıyla ekip festivali farklı yerlerden çalışarak hazırladı.Ben kendim adına Ankara izleyicisinin takip edeceği bir festival hazırlamayı büyük bir sorumluluk olarak görüyorum. Sinemayla çok derin bir ilişki kuran, festivalin en zor filmlerinin biletlerini ilk tüketen, cesur ve keşfe açık bir izleyici için program hazırlayabilmek, bir programcı için bulunmaz bir nimet.<img src="https://images.aposto.com/2023/5/0/1685918980887.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Açılış gecesinden, "Daha Fazlası, Daha Azı Değil"<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Festivalin ödüllerine dair şunu söyleyerek başlamak istiyorum soruma, bir yarışma değil de üretenlerin tüm sürecine odaklanan, hatta yolun başındakiler için de motivasyon olacak ödüller takdim ediyor festival. Bu ödülleri seçenler kimlerdir, bize biraz bahsedebilir misin?Festival ödüllerini Uçan Süpürge Vakfı ve festival ekibi tartışarak belirliyor. Ödülleri, o yılın veya son yılların üretimlerini mercek altına alarak ve üzerinde konuşarak kararlaştırıyoruz. FIPRESCI jürisinin ödül verdiği yarışmayı da programı hazırlarken belirliyorum. Keşif değeri olan, farklı sinema dillerinin örneklerini Her Biri Ayrı Renk adlı FIPRESCI ödüllü bölüm için seçiyorum.Festivalle geçen sene tanışan biri olarak seçki başlıklarına gerçekten bayılıyorum! Geçen sene benim vauv dediğim "Olay Yeri: Aile" olmuştu. Bu sene Üretim Kaydı adına en heyecanlandığım, programa yeni eklenen seçki "Oyunbozanlar" oldu. Nasıl karar verdiniz bu seçkiyi yapmaya ve ismine, seçkiyi nasıl yaptınız?Aslında bölümler, festival seçkisi büyük oranda tamamlanmışken belli oluyor. Seçilen tüm filmleri post-it’lerle duvara yapıştırıp birkaç hafta nasıl bir araya gelirler diye gidip gidip o duvara bakıyor ve bölümlere ayırmaya başlıyorum. Aralarına ipler, oklar yerleştirdiğimi düşünmeyin ama yine de duvar biraz polisiye dizileri andırıyor. Oyunbozanlar da bu şekilde ortaya çıktı. Jeanne Dielman&nbsp;gibi tüm kalıpları altüst eden bir klasik, Saint Omer gibi cesur bir senaryo matematiğine sahip bir film, Laura Citarella’nın 290 dakikalık oyunbaz filmi Trenque Lauquen ve Somnur Vardar’ın kente bambaşka bir şekilde baktığı belgeseli Boşlukta gibi filmler bir düzen karşıtlığında birleşiyordu. Bir süre zihnimde "Bu bölümün adı ne olabilir?" diye dönüp durdu. Sonra Nora Fingscheidt’ın 2019 yapımı filmi “System Crasher / Oyunbozan”dan yola çıkarak isim bulundu. O filmdeki küçük kızın ruhundan izler taşıyan filmler var bu bölümde.Bu sene dikkatimi çeken unsurlardan biri de seçki teaser'ları oldu festivalin ruhunu çok iyi yansıtıyordu, kimlerle çalıştınız? İsimlerini analım isterim.Seçki teaser’larını Caner Gümüş ve Mehmet Olcay Aydemir hazırladı. Festivalin, bölümlerinin meselelerini çok iyi kavrayan fragmanlara imza attıklarını düşünüyorum. Ana fragman ilk geldiğinde defalarca izledim. Neredeyse tüm yılı seçilen filmlerle geçirdikten sonra seçkideki filmlerin bir araya nasıl geldiğinde, hangi sahnelerinin, hangi filmlerin ortak duygularda birleştiğini görmek çok heyecan vericiydi.<img src="https://images.aposto.com/2023/5/0/1685919187397.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Belmin Söylemez, Ayna Ayna Gösterimi sonrası soru-cevapta<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Son sorum, bu sene festival sayesinde tüm filmlerini izleme imkânına eriştiğim Belmin Söylemez’in seçkisine dair olacak. Belmin Söylemez’in ustalık sınıfı da etkinler arasında, bu seçkinin festivale dahil olma sürecinden de biraz bahsedebilir misin?Geçen yıl Antalya Film Festivali’nde Belmin Söylemez’in yeni filmi Ayna Ayna’nın Türkiye prömiyeri yapıldı. Festivalde konuşurken söz Belmin Söylemez’in kısa ve orta metrajlarına geldi. Sohbet görenlerin görmeyenlere Bıyık ve Dalgalar’ın da aralarında olduğu Belmin Söylemez filmlerini anlattığı bir yere uzandı. İzlemiş olanların bu filmlerin özgünlüğünü, yaratıcılığını izlememişlere anlatmasındaki heves görülmeye değerdi. Bir neslin bu dönemi tamamen ıskaladığını fark edince, Antalya biter bitmez Belmin Söylemez ve yapımcısı Haşmet Topaloğlu’na seçkiyi önerdik. Kabul etmeleri bizi çok mutlu etti. Seçkinin hazırlanma sürecinde de festivale çok destek oldular, filmlerin kopyaları, fotoğrafları, künyelerini festivalle paylaştılar. Açıkçası bizim için programın en özel ve izleyiciyle buluşturmaktan en çok gurur duyduğumuz bölümü bu şekilde uzun süreli bir hazırlık sonucunda ortaya çıktı.<img src="https://images.aposto.com/2023/5/0/1685919356361.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ayna Ayna, Yönetmen: Belmin Söylemez<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">📌Editör notu:&nbsp;Ayna Ayna’nın festivaldeki son gösterimi sonrası yönetmen Belmin Söylemez seyircilerin filme dair sorularını yanıtladı. Söylemez, biri baskıcı babasından kurtulup özgürleşmeye, biri geçmiş travmalarının etkileriyle baş etmeye, bir diğeri ise ekonomik zorluklara rağmen tiyatrosunu ayakta tutmaya çalışan ve bir şekilde yolları kesişen üç kadını anlattığı filmde İstanbul’un da karakterlerden biri olduğunun altını çizdi ve ekledi:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(54, 80, 245); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(54, 80, 245); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Önceki filmlerde de, kısa filmler olsun belgesellerde de olsun, İstanbul hep vardı, filmin karakteriydi. İstanbul’daki değişimin bir devamlılığı olsun istedik filmi yazarken. Kentteki değişimi bizzat yaşıyorduk. Çünkü filmde ve diğer filmlerde de bizim yaşadığımız ve İstanbulluların yaşadığı İstanbul var. İstanbul’un karakteristik merkezi mekânları var. O dönüşüm git gide daha da hoyratlaştı. Şehir sakinlerinin düşünceleri alınmadan gerçekleşen bir değişim bu. Birçok mekân kapandı, şehri tanıyamaz hâle geldik. Biraz daha klostrofobik olsun istedik. Barikatlarıyla, karanlığıyla olsun istedik ama ara ara da İstanbul’da ve diğer şehirlerde olduğu gibi nefes aldırsın istedik.”&nbsp;</blockquote>Ayrıca 4 Haziran tarihinde gerçekleşen Belmin Söylemez söyleşisi yakında <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/@UcanSupurgeVakfi/featured" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YouTube&nbsp;</a>kanalında olacak.

Kültür ve sanat alanında üreten insanlarla buluşarak “üretim süreçlerini” kayıt altına alan ve bu buluşmalardan kendine kalanların da kaydını tutmayı dileyen yayın.

Üretim süreçlerini konuşuyoruz. 

Üretim Kaydı 

26. Uçan Süpürge Film Festivali devam ederken festival koordinatörü Nil Kural ile söyleşi

Daha Fazlası, Daha Azı Değil: Süpürge daha yükseklere havalanıyor

Kurak Günler'den Erol Babaoğlu ile "kötü karakterler" oynamak, seyirci ile dayanışmak ve "oyunda" kalmak üzerine.

Erol Babaoğlu ve gitgide büyüttüğü oyun alanları

Seçim günü yaklaşırken ben kendimi hep aynı şarkıları döne döne dinlerken buluyorum ve fark ediyorum ki yalnız değilim. Her şarkının da kulağımda yer etmesinin bir sebebi var. Çalma listesinde de etkisini göreceksiniz, ben bu ara yine eski televizyon dizilerine düştüm.Hatırla Sevgili ile fark ettim ki televizyonda siyaset zamanında ne de güzel konuşuluyormuş, üstelik kavgaya mahal vermeden. Ben tam bunları yazarken Twitter'da da bir akım başladı, herkes izlediği eski dizileri paylaşıyor. Gülbeyaz'ı izlememin üstüne denk gelince onu da not edeyim Beykoz kıyısında bir teknede, "balık+ekmek: 2 Milyon" yazıyor, iki aile İstanbul'da bir bakkal bir tekneden gelen gelirle geçiniyor. Üstelik maaile Karadeniz'e otobüs biletini kolaylıkla alıyor. Sene 2002! Son bir not; daha yeni bir sokak müzisyeni cinayete kurban gitmişken dizinin Kazım Koyuncu'nun sesiyle buluştuğumuz, İstiklal'de çekilen bu videoyu <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=OxWg4bW7PuE" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buraya</a> bırakıyorum. İnadımız var!"Bir Derdim Var" deyip başlıyorum "Uyan"maya davet ediyorum kulaklarımı. "Park" ile çok değil, 10 sene öncesini hatırlıyorum. Peşi sıra "Spring of War"ı dinliyorum, gezi zamanında bir akşamı anlatan "Taksim Holdem" filminin soundtrack'i "Texas" ile yola devam... Boğaziçi'ne kayyum atanınca hep bir ağızdan söylenen "Yuh Yuh"un ilhamını unutmuyorum, o da kulağımda. "Vodki" yine beni yerimde sallandırıyor. Ve "gitmediim işte delirmedim de" deyip bağıra bağıra "Forsa"yı söylüyorum. Ekonomi bu hâldeyken onu da unutmadım tabii "Hazinende" dinlerken "Cebinde birazcık parayla kendini buldun sen bu yolda" diyen kendimi hatırlatan Journers'den "Yok Mu?" ile devam. Oyları verdik eve dönüş yolunda da "Yangın Akvaryumla" ile başlayıp, "Dünyaya Bedel eşsiz ruhum" diye devam diyorum. Finale yaklaşırken "Tamiri Mümkün Kalbimin"... Ertesi sabah kahvemi içerken "Daha Mutlu Olamam" ve "Gül Kendine"...Ece'nin çalma listesine <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/playlist/5VOliY2HyeK6THR3C4kWxa?si=421bcabf6e2c4d62" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz. Ece'nin yayını Üretim Kaydı'na da <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/n/uretim-kaydi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsiniz.

20’lik, kafada oluşan saçma soruların, açılmayı bekleyen ve bazen suratımıza çarpılan kapıların, gündem ile üzerimize çökebilecek fenalığın paylaşıldığı bir bülten. 

Kafada oluşan saçma soruların, açılmayı bekleyen ve bazen suratımıza çarpılan kapılar.

20'lik

Kulağımızda yer edinen şarkılar

Seçim günü neler dinliyorum?

Bu sayıda Özcan Alper ile son filminin üretim süreci ve yüzleşmede umudu bulmak üzerine konuşuyoruz.

Karanlık Gece'de failin "öteki" yüzü

Sezer ile müziğe olan tutkusunu ve ilk solo albümü Sadece Bi Rüya’nın üretim sürecini konuştuk.

Karanlığa aldırmayan bir albüm yapmak: Sezer Koç

Tiyatro ve Multimedya&nbsp;kitabıyla tanıştığım <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/habituskitap/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Habitus Kitap</a>, kısa sürede tiyatro seçkisiyle, çeviri oyun metinleriyle deyim yerinde olacak, kalbimi çaldı.💙 On yılı geçkin bir süredir yayın hayatında olan Habitus Kitap'ın kurucusu ve genel yayın yönetmeni Emrah Yaralı'ya yayınevine dair merak ettiklerimi sordum.Yakın dönem diyebileceğim bir süre önce (2020 yılında) onuncu yılınızı kutladınız. Merak ediyorum Habitus Kitap nasıl bir ihtiyacı fark edip de yola çıktı? Yayıncılık bizim ülke şartlarında özellikle zaten çok zor, yola çıkarken ne gibi korkularınız vardı? Bugün o korkular devam ediyor mu? Günümüzde kaç kişilik bir ekipsiniz?Merhaba, teşekkürler öncelikle. Evet onuncu yılımızı kutladık ama kötü bir döneme denk geldi ne yazık ki, değerinin farkına bile varamadık açıkçası. Ama yine de yaş almak güzel. 2010 yılında başladığımızda elimizde kültürel birikim ve iş deneyimi dışında bir şeyimiz yoktu. Zamanında tiyatro kulübünden tanış iki arkadaştık: Yapar mıyız? Yaparız dedik ve giriştik. Ama bu süreçte ben biraz tek kaldım; arkadaşım çeşitli sebeplerden işin içine giremedi ama hep bir ihtiyaç anında kendini görünür kıldı.Borç aldığımız küçük bir miktar para ve çektiğimiz küçük bir kredi ama özellikle de ilişkilerimiz bize başlangıç için sermaye oldu. Uğraştığımız meseleler üzerinden gitmek, bilmediğimiz işlere bulaşmamak gibi bir ilkemiz vardı. Bununla birlikte inceleme, araştırma, sosyal bilimler ve tiyatro ile birlikte edebiyat basacaktık ve tiyatro metinleri basmayacaktık (bunun bir sorumluluk ve ihtiyaç olduğunu anlayana kadar da basmadık). Üç aşağı beş yukarı da bu çizgide kaldık. Habitus Minör (çocuklar için bir dizi) ve Habitus Majör (ebeveynler için bir dizi) hayatlarımız da çoluk çocuğa karışınca devreye girdi. Ama çocuk yayıncılığının dinamikleri farklı olduğu için çok fazla beceremedik; belki önümüzdeki yıllarda gene dener, gene yeniliriz bilemiyorum.🙂<img src="https://images.aposto.com/2023/3/0/1680462117168.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.91" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Emrah Yaralı, Habitus Kitap<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Yayıncılık evet çok zor bir alan, tabii eğer hakkıyla bir yayıncılık faaliyetinden söz edersek. Hem entelektüel birikim olacak, hem sermaye birikimi, hem dayanma gücünüz hem de bir çizginiz olacak. Daha birçok şey sıralanabilir ama bunlar bile ne kadar çeşitli parametrelerin bir araya gelebileceğini göstermesi açısından önemli. İçlerinden birinin eksikliği dengelerin şaşmasına sebep olabiliyor. Bu anlamda tutarlı bir çizgi yürüttüğümüzü, kendimize ihanet etmeden açılımlar yapmaya çalıştığımızı söyleyebilirim.Hep bir kitabımızın diğerleriyle bağı olmasına dikkat ettik ve korkumuz da burada devreye giriyordu: Bu çizginin dışına çıkmak ve elimize geleni basmak, yapmak istediğimiz her şeyi anlamsız kılabilirdi. Korktuğumuz başımıza gelmedi.Son soruya tek bir cevap: Tek kişilik bir yayınevi. Olmaz ama oluyor. Elbette ki dışarıdan bize destek veren çok sayıda arkadaşımız sayesinde. Elini taşın altına koyan, yüksünmeden yayınevinin derdini kendi derdi yapan dostlarımız var.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/0/1680461927455.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bourdieu, Habitus için söyle diyor; “Her bireyin kendi toplumsallaşma süreci boyunca kendi bedeninde içselleştirdiği nesnel varoluş koşulları, o birey için kalıcı ve aktarılabilir habitus'u oluşturur.” Siz yayınevine bu ismi verirken bu anlamından mı yola çıktınız, diye sormak isterim. Ben, gerek metinleriniz gerek tiyatronun toplumla ilişkisini düşündüğümde %100 sizi anlatan bir isim olduğunu düşünüyorum.Tam tamına bu bağlamda karar verdik. Bizi biz yapan, bizi oluşturan, bizi gerçekleştiren, geçmişimizde geleceğimizde ne varsa heybemizde de onların olacağını açık ettik en baştan. Kitaplarımız bizi yansıtacak (alamadığımız ve reddettiğimiz kitaplar da dahil), farklı düşüncelerde de olsak aynı yöne bakacak bir gelecek, bir perspektif geliştirmekti isteğimiz. Kitap seçimleri de interdisipliner bir yapıda çoklu düşünceye açık metinlerdir bu anlamda. Seçtiğimiz metinler de keza aynı şekilde. Sahnelemesinden kurgusuna (hepsi değil elbet ama ağırlıklı olarak) klasik metinlerden ayrışırlar. Okuması daha zor, sahnelemesiyle birlikte belki düşünülmesi gereken bir metin seçimi, bir estetik düşüncesi vardır. Burada tiyatroya bakışınızı belirleyen bir estetik var. Elbette burada GalataPerform’la yaptığımız işbirliğinin etkisi büyük. Özellikle de Ferdi Çetin’in emeklerini görmek gerekir. Ama demek istediğim aynı yöne bakmadan bu buluşma sadece kitap çıkarmak olurdu. Habitus ismi anlam olarak bu ölçekte değer kazanıyor. Bizim Habitus’umuzda ortaklaşmak, birlikte iş yapmak, bir irade koymak var. Bir derdin anlatımı, bir tartışma yaratmak var. İşbirliği yaptığımız kurumlar da aynı yönde hareket edenler olunca güzel işler, uzun soluklu ve perspektifi geniş bir bakış gerçekleşiyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/0/1680461963135.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.38" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Habitus Kitap<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Oyun metinlerini bizimle buluşturduğunuz bu şahane tasarıma dair de bir soru sormak istiyorum. Parkta okurken herkes “kitap okuyormuşum gibi yapan,” kitabı tersten tutan biri olduğumu düşünüyor, gülüp geçiyor yanımdan ama ben tek kitapta iki metin okuyabilmeyi seviyorum. Bu fikir nasıl doğdu? Yayıncı olarak avantajları neler oldu?&nbsp;Bu eşleme kararlarını nasıl veriyorsunuz?Doğrudur ve bu bizi çok da eğlendiriyor. Esprili bir yanı var ve bu bizi biraz tarif ediyor kesinlikle ama bizimki bir ihtiyaçtan doğdu. Kitabı, metinleri daha somutlaştırma, yazara, oyuna hakkını verme ihtiyacı. İki oyun olan kitaplarımızda (iki oyun olmasına da dikkat ediyoruz) her oyunun kendi kimliği, kendi anlatısı olduğu fikrinden yola çıktık. Ve bunlar sadece oyun isimlerinin yazıldığı bir kapağı değil, derdiyle okurunu çeken, ona bir şey anlatması gereken bir kapağı hak ediyorlar. Ve kitabın arkasını da kullanmak istedik. Kapaklarımız zaten hep bir afiş gibi düşünülüp tasarlandığı için bu fikri de değerlendirirken çok zorlanmadık. Burada ilk günden bugüne kapak tasarımlarımızı, kurumsal kimliğimizi oluşturan Ahmet Söğütlüoğlu’nu anmamak olmaz. Üzerimizde büyük emeği var. Kapakları, içerikleri ve fikirlerimizi kendi harmanından geçirerek bize bambaşka bir dünya açtı (bu anlamda eğlenceli tartışmalarımız da olmuyor değil). Ve iç tasarımda da (evet ona da bir tasarım gerçekleştirdik) yine çok uzun zamandır arkadaşım olan Murat Kaspar bizde büyük destek sahibidir. Demek istediğim, kitaba bütüncül bir bakışla yaklaşıyoruz; butik yayıncı olmanın avantajını kullanabiliyoruz. Soruya dönersek arkalı önlü tasarım bir kolaylık değil çünkü bize daha çok iş olarak geri dönüyor. Bandrol alımlarından tutun da, sözleşmelerin ayrı ayrı ama ortak olması gibi ya da birçok kontrolün iki kez yapılması vs. gibi. Ama bu biraz göze aldığımız bir süreç. Uğraşıyorsak sebebi var.Hangi metinler nelerle birlikte basılacak kararında biraz dil uyumu, bazen konu bütünlüğü, biraz aynı memleketli olma hâli ya da aynı yazarın benzer iki metnini seçmek gibi tercihler devreye girebiliyor. Ama son kertede baktığınızda onları birleştirecek bir uyumu yakalamaya çalışıyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/0/1680462018840.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Habitus Kitap<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Hem buradan çıkmış özgün metinleri kitaplaştırıyor hem de çevirilerle tiyatro kitaplığını zenginleştiriyorsunuz. Ayrıca alandaki araştırmaları, sempozyumları da derliyorsunuz. Yeni Metin festivaliyle birlikte üretilen metinleri de e-kitap olarak satışa sunuyorsunuz. Ben önce teşekkür etmek istiyorum sonra da şunu sormak istiyorum yayın programlarınızı nasıl oluşturuyorsunuz? Çeviri metinleri doğru çevirmenle nasıl buluşturuyorsunuz?Biz teşekkür ederiz. Bu çalışmalar genelde kolektif bir üretim sürecinde gerçekleşiyor. Sempozyum kitaplarını bu tip etkinlikleri desteklemek, düşünsel üretimi artırmak için yaptık. Burada İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü’yle ve zaten yazarımız ve arkadaşımız olan Kerem Karaboğa ile birlikte çalıştık. Makale üretimi sadece puan vs. gibi düşünülmediğinde düşünsel ufku açan, farklı disiplinlerin kesiştiği, karşılaştığı çok güçlü bir alan. Bir arada olmak, birlikte iş yapmak açısından sağlam bir arka plan sağlıyor. Özgün metinlere, Yeni Metinler’e geldiğimizde de orada da bir birikimin ısrarlı bir takibin Yeni Metin Yeni Tiyatro Festivali bağlamında Yeşim Özsoy’un ve onun akabinde oraya emek veren tüm arkadaşların katkısı var. Bu festival herkesin yaptığını tekrar ederek değil (zaten çok iyi festivaller var) tamamen yeni metinleri ortaya çıkarmak gibi bir misyondan hareketle, popüler ana akımın biçimini, şeklini oluşturduğu yoldan değil, kendine açtığı yeni bir patikadan çalılara takılarak, çamurlara batarak, her yıl üzerine koyarak yürüyen ve çoğalan estetik bir okuma tiyatrosu festivali. Bu tam da bizim başlangıç ilkelerimizde Habitus olarak baktığımız yöndü. İnsanları harekete zorlayan, dinamizm katan, insanları bir araya getiren, tüketimin değil üretimin bir hareket sahası olma, ilkesi. Oyun seçimleri, çevirmenlerin bu sürece katılımları, okuma seansları, provalar, gösterim ve tartışmalar süresince hangi oyunun basılacağı, hangi çevirmenin ele alacağı da bu süreçte belirlenmiş tercihler oluyor. Burada da iki kurum arasında bağlantı kuran, işin ameleliğini çeken kişi Ferdi Çetin oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/3/0/1680462467151.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Habitus Kitap<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Uzun soluklu çalışmalar bu anlamda zordur, özellikle her şeyin bir anda buhar olduğu bizim çağda ve zorlu memleket koşullarında. Ama bizim için süreklilik sağlamak, bir işin devamını getirmek hem bizim için hem de bizi takip eden, bizde bir bakış gören, farklı bir şeylerin peşinde olduğumuzu gören dostlarımız için önemli. Bu birbirini gören, birbirine değen yeni alanlara vesile, diğer üretimlere de yansıyan bir devamlılık getiriyor. Arkamızdaki o birikim de bu üretim süreçleri bizim gibi düşünen insanlarla hareket etmemizle ilgili. Burada sadece tiyatro ile ilgili konular bağlamında ilettim ama tüm kitaplarımızda sosyal bilimlerde, inceleme araştırma alanında bu sürece dikkat ediyoruz. Yapabildiklerimiz var, yapamadıklarımız var ama adı üstünde bir süreç. Hep bir yol, bir arayış ve buluşma...

Habitus Kitap'ın Genel Yayın Yönetmeni ve Kurucusu Emrah Yaralı ile tiyatro yayıncılığı üzerine söyleşi.

Tiyatroya odaklanan bir yayınevi kurmak: Habitus Kitap

"İçimizde Saklı Olan Sorular"

Muğlak mekânlar, açık duygular: Ekin Tümer

Nezaket Erden ve Hakan Emre Ünal'la üretmek, oynamak, yönetmek ve uyarlamak hakkında konuşuyoruz.

Bir arada üretmek, "birbirini" yönetmek

Zamansız, mekânsız ve evrensel bir anlatıcı olmak

Müzikle zamansız ve evrensel bir anlatıcı olmak: Efe Demiral

Oyuna başlamak ve oyunda kalmak üzerine bir sohbet

Edilgenlikle kendini keşfetmek arasında oynamak: Kübra Balcan

Taner Yücel ile müzikle olan bağını, prodüktörlükteki titizliğini ve film müziği üretirkenki süreçlerini konuşuyoruz.

Atmosferik müzikler yaratmak ve şehri kaydetmek

Efe, oyunculuk hayatında on birinci sanat yılına girerken aynı zamanda müzisyenlik, podcast sunuculuğu ve stand- up gösterileri yapıyor.

Her gün farklı bir sahnede olmak

20'likten "En büyük korkun ne?!" sorusu geldiğinde tüm gün düşündüm. Aklıma hemen bir şey gelmemesini de garipsedim. "Benim, korkum yok mu? Korkusuz olamam sanırım" diye düşünüp neden korktuğumun peşine düştüm. Cevap belki oradadır diyerek, bilinçaltının en gizli çekmecelerinin açıldığı rüyalarımı düşünmeye başladım. Ve buldum!Dijital mecrada arşiv niteliği taşıyan bir iş yaptığını düşünen ve bu alanda üreten bir insan olarak en büyük korkum bir gün Üretim Kaydı ile herhangi bir linkin "404 not found" hatası vermesi.Blade Runner'daki gibi kara gün sayılan bir dijital yok olma en korktuğum şey.&nbsp;Evet! Rüyalarıma bile giren korkum dijital dünyada ürettiğimiz şeylerin geri gelmeyecek bir şekilde yok olması.

Korku #1: Dijital izin kaybolması

"404 not found"

Şebnem, seksen üç doğumlu bir seksen kuşağı insanı. Radyo, Televizyon ve Sinema bölümünde okurken kültür-sanat muhabiri olarak da çalışmış. O zamanlar yazmak konusunda ilk öğretmeni Atilla İlhan olmuş. Yıllardır yayınevilerinde basın, editörlük, son okuma ve çevirmenlik gibi görevlerde yer aldıktan sonra şimdilerde Kafka Kitap’ta yayın sorumlusu olarak çalışıyor. Hâliyle ilk sorum da yazarlarla ve yazmakla olan ilişkisini anlamaya yönelik oluyor.Kitabın sonuna bir tarih ve gece yarısından sonrasını not düşen Şebnem, genellikle gece saatlerinde yazabildiğini söylüyor. Sabahlarını e-posta yanıtlamakla ya da toplantılarla geçiriyor. Pek çok çalışan gibi.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Bütün gün evin içinde dönüp duruyorum. Evden çalışıyorum genelde, sonra geceden sabaha kadar oturup yazdığımı bilirim ama bunu da çok tercih etmiyorum. Sonraki günü de öldürebiliyor çünkü.”</blockquote>Daha önce radyoda jazz &amp; blues programı yaptığını bildiğim için çalışırken müzik dinleyip dinlemediğini soruyorum. Okurken ve yazarken bir yandan müzik dinleyemediğini dile getiren Şebnem’in küçük yaşlarda keman eğitimi aldığını bu vesileyle öğreniyorum. Dinlediği müzik türü ise tek bir türle sınırlı değil. "Klasik müzik, jazz &amp; blues’un yanına aslında türkülerimizi de dinliyorum" diyor. Romanı düşününce türkü yanıtına şaşırmıyorum.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Okurken müzik dinleyemem ama okuduğum şeylerin aklıma getirdiği müzikler vardır. Okuma bitince dinlerim. Çalışacağım zaman genellikle mutlak bir sessizlik arıyorum. Dinlediğim şeylerden ilham alıp yazdığım da oluyor, müziğin yaratıcı gücüne inanıyorum tabii.”</blockquote>Kitapta masallar ve mitler dünyasına sıkça atıf var. Şebnem’in çocukluğunda böyle bir anlatıcı ile sürekli bir ilişkisinin olup olmadığını merak ediyorum. Annesinin onu bu konuda çok beslediğini söylerken, ansiklopedi okuyan bir çocuk olmanın bugününe etkisinden de bahsediyor. O yaşta okuduğu ansiklopedilerin peşinde düşmeye, sahaf sahaf gezerek kendince bir koleksiyon oluşturmaya başlamış.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/1/1659380406473.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.81" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Şebnem Soral Tamer<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Şebnem, eski İstanbul anılarından bahsediyor. Benim de dört senemi geçirdiğim Avcılar ilçesi eskiden sayfiye yeriymiş. Anneannesi ise Salacak'ta yaşadığı için bu iki nokta arasından çokça yolculuk yapmış. O yıllarda gördükleri ve duyduklarının da bu kitabı beslediğini söylüyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Anneannem ve babaannemden duyduklarım var tabii ama bu sürekli olan bir şey değildi. İkisi de farklı kültürdendi, bu beni çok besledi. En çok da Salacak ve Avcılar arasındaki tren yolculukları, göçmenlerin yoğun olduğu bir yerdi. Avcılar o yıllarda sayfiye yeriydi, çok güzeldi o yıllar. İçimdeki merakı, orası ve o yıllar besledi. Mısır kültürünü çocukken ansiklopedide görmüştüm mesela. Zaten Yaşar Kemal ile tanıştıktan sonra hiçbir şey benim için eskisi gibi olmadı. Ondan dinleme şansım oldu. Köy köy gezip ağıtların, destanların hikâyelerini defterlerine not edermiş.”</blockquote>Romanda genç bir kadının kültür ve sanat sektöründe stajıyla başlayan hikâyesinden de yerler var. Ben kendi anılarımın benzerlerini görünce burada otobiyografik ögelerin olup olmadığını sormadan edemedim. Şebnem, bu çizginin çok belirsiz olduğunu ve onun da neyin otobiyografik olduğunu, neyin olmadığını bilmediğini söyledi.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Yazmaya yeni başlayan birisi için zor olan bir şeyi denemek istedim. Biyografik gerçeklikleri alıp ondan yeni bir gerçeklik yaratmak. Tabii sen de benzerleri yaşamışsın, sorman doğal. Ama doğru mu değil mi? Benim başıma gelip gelmediği konusunda ben bile bilmiyorum. Büyülü gerçeklik akımındaki gibi başka bir hikâye yaratabilir miyim? Onu söyleyebilirim.”</blockquote>Şebnem kendine “acemi yazar” diyor. Romanı için de&nbsp;“başkası için onun metnini düzenlemişim gibi geliyor bazen”&nbsp;deyince editör olmasının bu kitabı okurla buluşturmasında gecikmeye sebebiyet verip vermediğini merak ediyorum. Yayıncılık alanı tanıdıklar ve tanışlıklar üzerinden ilerliyor, bunu onaylamasak da bir derecede böyle. Şebnem de yazdıklarına objektif bir gözle bakılmasını istediğinden, daha doğrusu editör olmasının yazdıklarının önünde olmasını istemediğinden, “kör randevu,” &nbsp;yani romanın dosyasını yayınevine isimsiz olarak iletmiş. Onay geldikten sonra kimliğini açıklamış. Burada Şebnem sonradan çalışma arkadaşlarından özür dilediğini ancak sebebini de çekinmeden açıkladığını dile getirdi.Editörlükle ilgili şunları söyledi:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Kariyerim böyle başlamadı. O zamanki işimden istifa edip bir süre boyunca evde çalıştım. Freelance editörlük işleri alıyordum ufak ufak. Evim ine dönmüştü, düzenli gelirim yoktu, gün ışığı görmeden sürekli okuma yaptım ve editörlük için kendimi besledim. Yazarın düştüğü yerde elinden tutup kaldırmak editörün görevi. Kafka Kitap ve Epsilon için çalışmam da bu sürecin sonrasında başladı. Yaklaşık dört yıldır da burada editörlük yapıyorum. Okuduğum insanlarla yemek yeme şansımın olduğu yıllardı. "</blockquote>Kitabın sürecini konuşmaya devam ediyoruz. Bu roman belirli ve parça parça metinlerin beklemesi ya da birleşmesiyle oluşmamış.Mutlak sessizlikte çalışmayı seven Şebnem, çok gürültülü bir akşamda bu romanı yazmaya başladığını söyledi:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Mutlak sessizlik dedim ama kitabın ilk sayfalarını yazmaya çok gürültülü bir akşamda başladım. Devamını yazarken tabii yine sessiz anlarda yazdım ama başlangıcı böyleydi. Üç dört ay gibi sürede bitirdim. Sonrasında yıllık iznimi kullanarak giriş kısımlarındaki araştırma metinlerini bitirdim. Kitabın adı da eşim Mert’in askerlik dönemindeki Mardin ziyaretimden geliyor. Bir gece şehrin üstünde sıcaklık farkından doğan denizi görmüş ve etkilenmiştim. Kitabın son bölümünde de yazdım bunu, zaten ikinci roman için de oradan alıp devam edeceğim. İkinciyi yazmaya cesaret verecek güzel yorumlar aldım."</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2022/7/1/1659379784006.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.64" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Kitabın kapağında René Magritte'in bir tablosunu görüyoruz. Hem kapak tasarım sürecini hem de Şebnem'in sanat tarihine ilgisini merak ediyorum. 👀 Kitabın kapak tasarımı Mert Tamer'e ait.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Kitabın kapağını tasarlayan eşim Mert ile çalışma odasında sırtlarımız birbirimize dönük çalışıyoruz. Bu tabloyu gördüm ve “Aa Servi” dedim. Dönüp baktığı anı unutamıyorum. Servi’yi yansıtmamız gerekiyordu. O yüzden tablo üzerinden Servi’yi yansıtan eklemeler yaptık.”</blockquote>Sanat tarihinde sadece belli isimlerin ön planda olmasından biraz yakındı ve Celil Sadık ile birlikte yürüttükleri <a fr-original-style="" href="https://www.goodreads.com/author/show/19682988.Celil_Sad_k" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">"Uygarlığın Ayak İzleri"</a> kitap serisinden bahsetti.📌 Kitabın düzeltisini Nur Çakır, sayfa tasarımlarını ise Berna Özbek Keleş yapmış.

Bu sayıda konuğum editör ve kısa bir süredir de yazar olan Şebnem Soral Tamer. Kendisiyle ilk romanı Gece Denizi’ni ve editörlükle yazarlık arasındaki geçişkenliği konuşuyoruz.

Gece Denizi’nde bir kere yüzmek

Hayatımıza nereden ve nasıl geldiğini bilmediğim bir kelime var: “guilty pleasure.” Türkçe karşılığı suçluluk duyulan zevk olan bu kelime öbeğini ne ara bu kadar benimsedik, inanın bilmiyorum. 20’li yaşlarımın son demlerindeyken yine bu yaşların başındaki beni düşünüyorum. Yeni yaşamaya başladığım bir şehirde bambaşka bir kültürle haşır neşir olmaya çalışıyordum. Zevk almayıp, almış gibi yaptığım çok şey vardı bu yaşlarımın başında. Benzersiz bir zevk dünyam varmış meğer, bilmediğim. Bana özel, biricik…“Guilty pleasure” larımızın olmasını öyle bir benimsedik ki! Sarhoş olmadan ya da güvenli alanlarımızın dışında bunu biriyle paylaşamıyoruz ya da tam tersi büyük bir rahatlıkla “benimki bu, seninki ne?” gibi bir soru soruyoruz. Bu soru bana ilk sorulduğunda ‘“zevk ve suçluluk” “mutluluk ve utanma” yan yana nasıl gelebiliyor?’ diye sorgulamış, “benim yok galiba” diye bir yanıt vermiştim. &nbsp;Şimdi nasıl oldu ben de bilmiyorum ama listelerce “uff bunu yapmamam lazım, izlememem lazım, dinlememem lazım hatta okumamam lazım!” dediğim guilty pleasure listelerim var. Neyse ki ilk zamanlarda kurduğum bu cümleleri, Fran Lebowitz sayesinde hatırlıyorum. Kendisi Türkiye’de yazar kimliğiyle çok tanınan biri değil çünkü hiçbir kitabı Türkçeleştirilmedi. Ben de kendisiyle Netflix’de yer alan <a fr-original-style="" href="https://www.netflix.com/title/81078137" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Fran Lebowitz: Bir Yazarın Portresi</a> isimli belgesel serisi ile tanıştım. 18 yaşından beri New York’ta yaşayan ve şehirle huysuz-tatlı bir ilişkisi olan bu kadınla tanışmak benim için büyük zevk. Sayesinde zihnimde şu cümle yankılanıyor: Zevk aldığımız şeylerden suçluluk duymayı ne zaman ve nasıl kabul ettik? <img src="https://images.aposto.com/2022/6/2/1658839148048.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.44" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fran Lebowitz, Vanity Fair Oscar Party. (Larry Busacca/VF13 / Contributor)<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Onun “guilty pleasure” konseptine dair söyledikleriyle, ben de kendimle tekrar yüzleşiyorum.Önce hukuken suç sayılan şeyleri yapanların suçluluk duymadığı dünyadan bahsediyor ve ekliyor: “ İki tabak spaghetti yediğim ve polisiye okuduğum için suçluluk mu duyayım?”Haklı. Neden bir vampir dizisini tekrar tekrar izlediğimizi birbirimize söylerken, mesela, utanıyoruz? Fran, ‘bizi mutlu eden filmleri ve kitapları okumaktan neden suçluluk duyalım?’ cümlesini masanın ortasına bırakıp, entellektüelliğin ördüğü saçma duvarlardan bahsediyor.“İnsanların suçluluk olarak addettiği zevkler pek de yüksek sanat olarak addedilmeyen bir formdan keyif almakla ilgilidir hep.”<img src="https://images.aposto.com/2022/6/2/1658839270063.png" width="550" height="405" ratio="1.33" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">PRETEND IT'S A CITY (L to R) FRAN LEBOWITZ in episode 101 of PRETEND IT'S A CITY Cr. NETFLIX © 2020<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Eleştirmenlerden düşük puan alan bir filmi defalarca seyretmeyi istememiz bizi suçlu yapmaz. İki saatte bitirdiğimiz çerezlik romanları okumayı istemek de daha iyi bir romanın bizde bırakacağı etkiye gölge düşürmez. Fran, belgeselde bu konuya dair konuşmasını kendine has tavrıyla sonlandırıyor.“Bir kişinin, bunu neden yapıyorsun sorusuna cevabı “eğlenceli” ise bu benim için yeterlidir.” Benden tüm 20’liklere not, duyduğunuz an dans etme isteği uyandıran şarkıyı kimin söylediğinin önemi yok! O zaman DANS!

 Zevk aldığımız şeylerden suçluluk duymayı ne zaman ve nasıl kabul ettik?

Guilty Pleasure: Eğlenmek suç mu?

Çilingir Sofrası'nın üretim sürecini filmin senaristi ve yönetmeni Ali Kemal Güven ile konuşuyoruz. 🎙

Geçmiş güzel miydi bilmem ama şimdi çok güzel: Çilingir Sofrası

Cümlelerime odaklanamama sorununun komik halleriyle başlamak istiyorum. Geçen yıl Dominic Pettman’ın <a fr-original-style="" href="https://www.bkmkitap.com/sonsuz-dikkat-daginikligi?gclid=CjwKCAjw2rmWBhB4EiwAiJ0mtZp9_cIJqYt-Sk1tJ4KQKf9JVpNvLEVNrVlP5ZmbwsX27PEN3UPPlxoCu4EQAvD_BwE" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sonsuz Dikkat Dağınıklığı</a> kitabını satın almak için okuma listeme ekledim, kitabı listeme öyle bir eklemişim ki telefonumda kitabın kitapçı raflarında çekilmiş üç fotoğrafı, sosyal medya görsellerinden alınmış ekran görüntüleri vardı. Kitabı satın aldım, okumaya fırsat bulamadan satın aldığımı unutup tekrar satın aldım. (Yazar burada gülüyor) Bu ay, bu kitabın yanına konuyla ilgili yeni bir kitap daha ekledim ve okumaya çalıştım: <a fr-original-style="" href="http://kitapyurdu.com/kitap/purdikkat/432139.html" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Pürdikkat</a>Cal Newport’un bu kitabını okumaya çalışma denemelerim de bir o kadar ironik. Mesajlarla, çalan telefonla, mail kutumu güncellemekle okumalarım bölünürken kafede okuma denemelerinin de hepsi başarısızlıkla sonuçlandı. Artık kitabı okuyabilmek için bir yeni habitat yaratmam gerekiyordu. Günde bir saat telefonu uçak moduna alıp okuyarak kitabı üç günde bitirdim.Kitabın ortalarına kadar neden odaklanamadığımızı anlamaya çalışılıyor ve pürdikkat çalışmanın öneminden bahsediliyor. Odaklanarak çalışmanın soyunun tükendiğinden bahsetmesi de cabası! ‘Heh!’ diyorum, yalnız değilim, tüm dünya aynı dertten muzdarip. 'Çevrimiçi' olmaktan. Eskiden, yani kağıtla bağımın daha yakın olduğu zamanlarda, kendimi daha üretken hissettiğimi hatırlıyorum. Bilgisayar ekranına bakmaktan yorulduğumda ama yazmak istediğimde defterlerim imdadıma koşuyordu. Ekrana bakmak istemediğim ama müzik dinlemek istediğimde de mp3 çalarımı kullanıyordum. Kulağa nostaljik geldiğinin farkındayım. Şu an bu satırları yazarken bile dünyanın bir kaç dakika durması gerektiğini düşündüğümü belirtmem gerekiyor. Eğer bu sözleri sizlerle buluşturamasaydım, “bu yazı odaklanamadığım için yazılamamıştır” cümlesiyle sizi karşılayacaktım. Kitaba dönecek olursam, bu isteğin nostaljik olması ile ilgili iki alıntı paylaşıyorum:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(250, 218, 196); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(250, 218, 196); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Pürdikkat çalışma, yazar ve çizerlere veya yirminci yüzyıl başındaki düşünürlere has nostaljik bir takıntı değil, bilakis esas değeri yeni anlaşılan bir beceri.”</blockquote><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(250, 218, 196); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(250, 218, 196); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Entelektüel kapasitemizin tümünü kullanabilmemizin yolu pürdikkat çalışmadan geçiyor.</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2022/6/4/1657780235059.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.24" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Newport, kitabın ikinci kısmında odaklanma becerimizi artıracak pratikler, kurallar ve metodlar paylaşıyor. Tabii, yüzyıl öncesi ya da günümüzdeki bunu deneyimleyen üretenlerin ve bilimsel çalışmaların ışığında. Bir insanın günde verimli çalışabileceği dakika sayısının 270 dakika olduğunu okuduğum an mesai saatiyle çalışmanın saçmalığı bir kez daha beni sinirlendirdi, yazar sinirimi hissetmiş gibi bir sonraki sayfada “kapanıp çalışma ihtiyacı hasıl olduğunda günlerce ortadan kaybolmaya müsaade edecek bir iş herkese kısmet olmuyor,” cümlesini kuruyor. Gerçek dünya hepimize bir işimizin olması gerektiğini onun yanında da sürekli çevrimiçi olmamızı söylüyor. İlki belki doğrudur ama ikincisi pek değil. Günümüzde bir yazarın yazmak dışında uğraşması gereken pek çok işi var mesela!&nbsp;Kitabın stratejiler kısmında derinleşmekten, ritüeller oluşturmaktan ve kurallardan bahsediliyor. İlk kural olan derinleşmek başlığının altında “kendinizi yüzeyselliğin baş tacı edildiği bu dünyada derinliğin peşine düşmüş bir derviş olarak görebilirsiniz,” yazıyor. Burada ritüellerin önemine değiniyor. Herkesin ritüeli kendine ama arayışta olanlar için <a fr-original-style="" href="https://www.amazon.com.tr/G%C3%BCnl%C3%BCk-Rit%C3%BCeller-Yarat%C4%B1c%C4%B1-Kad%C4%B1nlar-%C3%87al%C4%B1%C5%9F%C4%B1yor/dp/6052205679/ref=sr_1_1?crid=6FBHH6GGX9PT&keywords=g%C3%BCnl%C3%BCk+rit%C3%BCeller&qid=1657717171&s=books&sprefix=g%C3%BCml%C3%BCk%2Cstripbooks%2C110&sr=1-1" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">&nbsp;Günlük Ritüeller 2: Yaratıcı Kadınlar Nasıl Çalışıyor?</a> iyi bir kaynak olabilir.&nbsp;Ben aylardır odaklanamama ve günün dakikalarının elimden kaçıp gittiği hissiyle savaşıyorum. <a fr-original-style="" href="https://apos.to/n/uretim-kaydi" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Üretim Kaydı</a>’nda üretenlerle bir araya gelince çalışma ve odaklanma saatlerimizi konuşuyoruz. Genel olarak iki saat tercihi var; sabahın erken saatleri ya da gece yarısından. Gözlemlerime göre bu iki saat diliminin bir ortak noktası var; biz ayaktayken diğer her şeyin duruyor olması. Bu yazıyı yazma sürecinde de gördüm ki arada zihnimi uçak moduna almamla bir şey kaçırmıyorum. Kendi zihnimin odaklanmaya değer gördüğü şeyleri iyice keşfetmeli ve artık bir yol haritası çizmeliyim. Şimdilik telefonumu uçak moduna alıp minik hub’lar yaratmakla başlayacağım, tekrar burada bu deneyim için buluşuruz belki...&nbsp;***Ece'nin yayını Üretim Kaydı'na <a fr-original-style="" href="https://apos.to/n/uretim-kaydi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> üye olabilirsiniz.&nbsp;

Merhaba, sonsuz dikkat dağınıklığı ile pürdikkat arasında bir yerden bildiriyorum.

Zihnimizi uçak moduna almak

Grup sahneye çıktığında beklemediğim ve tanıdık bir sesle başlıyor. Bu beklemediğim ve en tanış olduğum ses gece boyun benimle oluyor. Çocuk yaşta babaannemden, dedemden duyduğum türküler söyleniyor. Yine onlar sayesinde öğrendiğim Lazca ile ben de şarkılara eşlik ediyorum. Gece bitimi yanlarına gidip teşekkürümü ediyorum. Gruptan Derya'nın Üretim Kaydı'nı severek takip ettiğini söylemesiyle gözlerimin dolmasına engel olamıyorum ve gruba sorularımı soruyorum. 🥲Grubun kuruluş hikâyesi ve adının anlamı nedir? Dokuz kadın nasıl bir araya geldiniz?Peradi, Gürcüce “peri” yani renk kelimesinden, rengârenk anlamında türemiş. Yani inanılmaz bir peri türemesi var evrende. Biz de şaşırıyoruz. Zeus’un 9 ilham perisi ve Peradi’nin de 9 rengi olması peki?👀Uzun zaman farklı korolarda şarkılar söyledik. Sonra bir gün batımı sahilde, yürüyüş tempomuza söylediğimiz şarkıyı uydurmaya çalışırken, seslerimiz iskelede karşılaştı, karıştı. Ve hep beraber denize atladık. 🙂Seçtiğiniz şarkıların hikâyeleri aslında belgesele göz kırpıyor, ilk sorum festivalin 15. yaşında sırf bu sebepten dolayı, o akşam neler hissettiğinize dair olacak. Festivalin açılış gecesi neler hissettiniz?Bizim için çok değerli ve heyecanlıydı. Peradi 15’ten küçük, şarkılar ve hikâyeleri, belgeselde izlediklerimiz kocaman... Payı farklı paydası aynı olan ve sonunda bir tam sayıya dönüşen bir geceydi.Festival programında da çok katmanlı filmler vardı, hayatın kendisi gibi. Açılış gecesinde gösterilen Aşk, Mark ve Ölüm, Almanya’ya giden işçilerin hikâyesini müzik üzerinden anlatıyor. Biz de o gece yaşamın içinden farklı hikâyeleri müzik yoluyla anlatmaya çalıştık. Pandeminin ardından, CRR’de müthiş bir dinleyiciyle birlikte olmak bize çok büyük bir direnç verdi. Böyle zamanlarda dayanıştığınızı hissediyorsunuz. Ayrıca en başından itibaren Documentarist ekibince çok güzel de ağırlandık, tekrar teşekkür ediyoruz bu güzel festivale bizi davet ettikleri için.&nbsp;Hepinizin aynı zamanda kurumsal bir iş hayatı var. Kurumsal hayatın yanında zaman açısından zorlanıyor musunuz? Müzik hayatınızın neresinde duruyor?Tam da ortasında! Bazı günler kimlik karmaşası yaşasak da bu ikili yaşam bize gerçek anlamda mücadele gücü veriyor. Bütün buluşmalar, yeni tanışlar, hikâyeler başka bir dünyanın kapısını aralıyor. İyileşme, devam edebilme gücünü aldığımız bir yer burası. Ve hayatımızda kendiliğinden öyle güzel gelişmeler oluyor ki biz de şaşırıyoruz. İlham veriyor... Şehrin temposundan kaynaklanan zorluklar elbette yaşıyoruz, ama hepimiz antrenmanlıyız ve müziğin temposu bizi ayakta tutuyor.Kendinizi “çok sesli ve çok dilli kadın vokal topluluğu” olarak tanımlıyorsunuz, bu diller hangi diller?Tek rakibimiz google translate. 🙂Fransızca, Gürcüce, Abhazca, Belarusça, Rusça, Bulgarca, Lazca, Megrelce, Çerkesçe, Azerice, Arapça ve Ladino gibi kaybolmakla karşı karşıya olan dilleri de kapsayan bir repertuvarımız var.📌 Grubu @peradiensemble olarak Instagram'dan ve <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/channel/UCvMzgNPHX-Z8J-5yyKNYU5Q" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YouTube</a>'da takip edebilir, sonraki konserlerinden haberdar olabilirsiniz. 👀

Festivalin açılış gecesine gidiyor, konser sonrası anları Peradi Ensemble ile kayda geçiriyoruz.

Hikâyesi olan şarkıları söylemek: Peradi Ensemble

Filmi Aynalı Geçit'te kalabalık bir seyirci ile izliyoruz. Film bitimi, Berkay filmin hikâyesini anlatmaya başlıyor ve kendine özgü kronolojisiyle on dört yaşında çektiği ilk görüntülerden, filmdeki ses sorunlarından bahsediyor. Ondan "on dört yaşı" duyar duymaz zihnimde sorularım belirmeye başlıyor. Önce o yaşlarda müzik ile olan ilişkisini soruyorum. Ve beklediğim bir yanıt alıyorum. 👀&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">" Müzikle çocukluğumdan beri sıkı bir ilişkim oldu. Kendimden 6 yaş büyük abimin olması rap ve rock ile çok erken yaşlarda tanışmama sebep oldu. MTV, Number 1 ve Dream TV’nin hüküm sürdüğü bir televizyon çağında büyümem de neslimdeki birçok kişi gibi beni de etkiledi. Ortaokulda punk ve rock müzikle tanıştım ve bas gitar çalmaya başladım. Zaman içerisinde rocktan metale bir skala da tüm alt türlere bir şekilde hakim oldum ve kendi beğenilerimi ifade edebilir hâle geldim. Lisenin son yıllarına kadar sert müziğe olan ilgim bu şekilde devam etti. Yani müzik ve sinemaya ilgim eş zamanlı gelişti diyebilirim. Üniversiteye geçtiğimde, tanıdığım yeni insanların da getirileriyle, cazdan hip hopa, geniş bir yelpazeye yayıldı müzik zevkim."</blockquote>Berkay, hâlâ severek dinlediği iki albümü de benimle paylaşıyor. 🎶 Pantera - Vulgar Display of Power 🎶 Dead Kennedys - Fresh Fruit for Rotting Vegetables Belgeselin ilk görüntülerini daha çocuk yaşta çekmeye başlamışsın, sence seni o yaşlarda kayıt alma hissine ve motivasyonuna iten neydi? Geleceğe iz bırakma, o anı kaydetme gibi şeyler miydi?2007 yazında, yazlıkta sıkıntıdan çatladığım bir dönemde, elime geçen her şeyi okuyordum. Radikal gazetesinde “Sinema Tarihinin Yasaklı 15 Filmi”&nbsp;gibi bir yazıya denk gelmiştim. İstanbul’a döndüğümüzde o filmlerin bir kısmını o zamanlarda CD/DVD satan yerlerden, kimi korsan şekilde, temin edip peş peşe izleyip aslında televizyonda gördüğümüz sinemanın dışında farklı bir sinema olduğunun farkına varmıştım. Bu dönemde izlediğim filmlerden biri de Fatih Akın’ın İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek&nbsp;adlı müzik/kent belgeseliydi. Belgesel, İstanbul’un müzisyenlerini takip ederek kentin bir müzikal haritasını sunuyordu. O dönemlerde henüz ortaokula giden Bakırköylü bir metalciydim.Gerçi, bu noktada kabul etmem iki gerçek var: Birincisi, Bakırköylü değildim hemen Bakırköy’ün sınırında Bahçelievler ilçesinde oturuyordum ancak Bakırköylülüğün Bakırköy’de yaşamanın dışında bir tanımı olduğunun, daha çok aidiyet hissetmekle ve temas etmekle alakalı bir durum olduğunun o dönem dâhi farkındaydım. İkincisi, ilgim metal müziğe kıyasla punk ve hardcore türlerine daha yönelikti.2008’de on dördüncü yaş günümde bin bir ısrarla babama bir video kamera aldırdım. Fatih Akın’ın İstanbul için yaptığını ben de Bakırköy için, çevremdeki metalci arkadaşlarım ve yaşça benden büyük tanıdıklarımla yapabilirim diye düşündüm. Nihayetinde, filmimdeki 2008 röportajlarından birinde de geçtiği gibi, “her şey özentilikle başladı.”Kayda alma arzumun kökeni ergence bir özentilikti. İçinde bulunduğum ve eskiden çok daha yoğun olduğunu sürekli duyduğum Bakırköy metal kültürüne ve topluluğuna dair bir film yapmayı ve yönetmen olmayı çok kolay sanan bir ergenlik tutkusu. Yani, kamerayla ilk temasım etrafımı öylesine çekmekten öte, etrafımı bir bağlam çerçevesinde ve bir hedef doğrultusunda çekme arzusuyla oldu. Filmimin en son kısmında dahi 2008’de bu konu hakkında konuştuğumuzu duyabiliyorsunuz. Belgesel yarışmasına katılacağımızı konuşup kazanma şansımızın ne kadar olduğunu sorguluyoruz. Eh tabii, o zamanlar kurgu yapmayı bilmediğimiz için filmi bitirememiştik ve o kayıtlar 10 yıl boyunca bir rafta öylece durdu.Eğitimini de sinema üzerine almışsın ve hatta bu alanda artık bir “öğretensin,” bitirme projen de bu belgeselmiş. Seni sinemaya iten sence bu filmin peşinden gitmen, bitirmek istemen miydi?Ben bu filmin, yani 2008’deki çekimlerin varlığını gerçekten unuttum. Üniversiteye başladığımda ailemin yanından ayrılmıştım, ara sıra yanlarını gittiğimde odamdaki bir kutu mini-DVD içindeki bu kayıtları görürdüm ancak bir kere bile açıp izlememiştim. Dolayısıyla film yapmaya dair erken yaşlarda bir aşinalık yaratması dışında bir etkisi olduğunu iddia etmem güç.Sinemaya genel anlamda duyduğum bir hayranlık beni bu alanda okumaya itti. Ortaokulun son yılından liseden mezun olana kadarki dönem hayatımda en yoğun şekilde film izlediğim dönem oldu. Korsan CD’ciler, torrent vb. internet kaynakları, televizyondaki sinema kanalları... Nereden olursa olsun, hangi film olursa olsun sadece film izlediğim ve kimileri üzerine düşündüğüm bir ilk gençlik dönemiydi lise yıllarım. Etrafımda sinemayla benim kadar ilgili birkaç arkadaşımın varlığı sayesinde giderek perçinlenen bir tutkuya dönüştü. Üniversite öğrenciliğim sırasında ve bugün dahi öyle bir sıklıkla film izlemedim, izlemiyorum.2011’de lisedeyken çektiğim ve toplamda belki 10 kişinin gördüğü ilk tamamlanmış kısa film denemem Yine, Yeni, Yeniden’in sinema okumamda çok daha büyük bir etkisi olduğunu söyleyebilirim. Bu film Jim Jarmusch&nbsp;özentisi bir dinginliğe ve mizansene sahip, biraz deneysel bir işti. Bir kişi bir bankta bir kamera unutur ve kamera gün boyu karşı banka oturanları kayıt altına alır. Liseden müzik öğretmeninim ve birçok arkadaşımın yardımıyla çekmiştim. Kabataş ve Vefa Liselerinin kısa film yarışmalarına göndermiştim ama herhangi bir sonuç çıkmamıştı.Peki, o zaman şunu merak ediyorum, lisans hayatın boyunca belgesel konusunda emin adımlarla ilerledim diyebilir misin?Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi ve fakültenin eş diploma programıyla Bordeaux-Montaigne Üniversitesinden mezun oldum. Sonrasında da Kadir Has Üniversitesi'nde Sinema ve Televizyon yüksek lisansı yaptım. Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi'nin biraz sıra dışı bir yapısı var. Fakültede bölüm yok ancak sinema-tv, halkla ilişkiler-reklam ve gazetecilik gibi üç farklı uzmanlık alanı var. İkinci sınıfta bu uzmanlık alanlarından birini seçerek bu alanlarda dersler alıyorsunuz, bir yandan da iletişim alanında teorik dersler de almaya devam ediyorsunuz. Dolayısıyla Galatasaray’daki eğitimim sırasında sosyolojiden uluslararası iletişime, film yapımından metin çözümlemelerine kadar farklı derslere maruz kaldım. Hiçbirine tamamıyla hakim olamadım ancak her birine dair fikir sahibi oldum. Yani, Galatasaray Üniversitesi'ndeki eğitimimin genel dünya görüşümün ve entelektüel birikimimin gelişmesinde büyük bir faydası oldu, ancak film yapımın teknikleri bakımından uzmanlaşmam ise daha güçtü.Eğitim sürecimdeki en önemli unsurlardan biri ise Galatasaray Üniversitesi Sinema Kulübü'ydü. Yıllarca okulun cep sinemasında özenle, ortak bir biçimde seçtiğimiz filmleri izledik ve üzerine tartıştık. Buradaki sürekli izleyicilik deneyimi ve izlenen filmler üzerine fikir üretme pratiği, birçok dersin katabileceğinden daha fazla şey kattı bana. Bugün bu kulübün hâlâ devam ediyor olması ve kulüpten öğrencilerin Documentarist’te gönüllü olarak çalıştığını görmek çok sevindirici.Belgesel, sinema izleyiciliğime nispeten geç dahil oldu ancak giderek daha fazla tercih ettiğim ve üretmek için daha büyük bir tutku duyduğum bir türe dönüştü. Bunun en önemli sebeplerinden birisi kurmacadan çok daha özgür bir tür olması. Formsuzluğa ve çok formluluğa çok daha açık bir alan. Hikâyenin kurmacadaki bariz egemenliğine nazaran, biçimin çok daha etkin olabildiği ve deneyselliğe daha açık bir alan. Kurmaca veya belgesel, sinemada her zaman biçimi daha ilgi çekici buldum. Akademik çalışmalarımda da anlatı analizlerinden daha çok anlatıma, yani biçime yöneldim. Dolayısıyla, film biçimini anlamak ve uygulamak adına emin adımlarla ilerlediğimi düşünüyorum ancak aynısını henüz belgesel için söyleyemem. Bakırköy Underground ilk belgeselim, sonraki projelerimin nasıl işlere evrileceğini henüz bilmiyorum.Belgesel kelimesi senin için ne anlama geliyor? Üretim Kaydı da kayıt kelimesine önem veriyor mesela. Belgesel ve kayıt kelimelerini sence yan yana düşünebilir miyiz?Belgesel, üzerine okudukça muğlaklaşan, tanımlaması zor bir tür. Kelimenin “belge” niteliğini işaret etmesinin tek boyutlu okunmaması gerektiğini düşünüyorum. Dirk Eitzen’in When is a Documentary?&nbsp;makalesi belgesel ile kurmaca sinemanın o kadar da farklı olmadığını, her belgeselin kurmaca bir tarafı olduğu kadar, her kurmaca filmin de belgeleyen bir işlevi olduğunu tartışıyor.Belgeselin en klasik tanımı ise John Griersion’ın önerdiği “creative treatment of actuality.” Yani kabaca, gerçekliğin yaratıcı şekilde ele alınması. Dolayısıyla, belgesel belgelemenin ötesinde yaratıcı bir üretim sürecini de içeriyor. Yaratımda kullanılan kamera ve kurgu gibi araçlar gerçekliği sınırlandıracağı ve yeniden düzenleyeceği için belgeselde gerçeğe ulaşmak zaten imkânsız. Belgesel aracılığıyla karşılaştığımız şey yalnızca gerçeğin yeniden üretilmiş bir yansıması. Yapım ekibinin ele aldığı gerçeği ne kadar eğip bükeceği ve hangi noktalarda sınırlayacağı belli bir vizyon doğrultusunda verilen bir seri estetik kararla ilişkili.Belgesel, gerçeğin bir yansımasını kaydettiği için elbette kaydetme eylemiyle birlikte düşünülmeli. Ancak, belgeselin daha önemli olan işlevi, ele aldığı gerçeği düzenleyip tanınabilir ve tüketilebilir bir hâle getirilebilmesidir. Yani belgesel, kayıt artı yaratıcı düzenlemenin bir çıktısıdır; seçilmiştir, kişiseldir, organizasyoneldir, sanatsaldır, gerçek olduğu kadar kurmacadır çünkü üretilmiştir. Şu an fark ediyorum mesleki deformasyon sanırım, bu tarz tanıma yönelik şeyler konuşulunca biraz didaktik bir üslup kullanabiliyorum.<img src="https://images.aposto.com/2022/6/0/1656853648559.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.02" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">📽 Filmin <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/bakirkoyundergroundfilm/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">@bakirkoyundergroundfilm</a>&nbsp;hesabını takip ederek gösterim programından haberdar olabilirsiniz.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Tek başına başladığın bu yolculuk yanına iki kişinin daha eklenmesiyle artık bir finale erişti, bu süreçten bahsedebilir misin?Bakırköy Underground çektiğim ve kurguladığım süre boyunca bir deneme tahtası niteliği kazandı. Öğrendiğim teorik ve pratik yeni bilgileri filme sürekli olarak uyguladım. Gözlemci belgesele ilgi duyduğum bir dönemde röportajları yönlendirilmemiş şekilde gerçekleştirmeye çalıştım. Kurguda Vertov’a çok fazla öykündüm. Özdüşünümsellik (self-reflexivity) üzerine çalıştığım dönemde kendimi filmde göstermeden nasıl aynalayabilirim diye kafa yordum. Tüm bunları uygulamaya çalışmam filmle çok fazla oynamamı getirdi. Filmin kurgusu bu deneme tahtası niteliğinden ötürü gereğinden çok daha fazla uzadı. Böyle uzun bir süreç içerisinde filmin içerisinde kayboldum ve körleştim; yani, filmde hatalı olabilecek kısımları göremez hale geldim.Berfin Altınışık ile birkaç yıldır tanışıyorduk. Bilgisine güvendiğim, ortak beğeniler paylaştığım ve oldukça yapıcı eleştiriler sunmaktan asla çekinmeyen biri. Filmi bitirip kitlemekte tıkandığım bir noktada filmin üzerinden bir kez de birlikte geçmeyi teklif ettim Berfin’e. İyi ki de yapmışım. Film, çok daha dinamik bir hale geldi ve temposunu yakaladı. Bir planın bir saniye önce mi ya da sonra mı biteceğine karar vermek için aynı geçişi defalarca izlediğimiz bir çalışmaydı bu. Filmde büyük farklar yaratan ufak detayları birlikte çözdük. Berfin hâlâ daha filmle alakalı tüm kararlarda etkin bir şekilde söz sahibi.Yüksek lisansı bitirme telaşım, Galatasaray Üniversitesindeki aktif görevim ve filme yatırdığım uzun sürenin getirdiği yorgunlukla filmin festival ve gösterim süreçlerine ne vaktimin ne enerjimin kaldığı bir dönemde, Çağla Aslan ile filmin yolculuğunun devamını birlikte götürmek üzere anlaştık. Çağla ile o dönemde başka bir projeyi geliştirmek için hâli hazırda birlikte çalışıyorduk. Bakırköy Underground’ı izledikten sonra ortaklığı kabul etti ve filmin gösterim programını birlikte planladık, planlamaya devam ediyoruz. Bakırköy Underground’ın Documentarist’te ilk gösterimini yapması çok gurur duyduğumuz bir andı. Bunda Çağla’nın ve Berfin’in katkısı çok büyük.

Bakırköy Underground seyirciyle buluştuktan hemen sonra filmin yönetmeni Berkay Şatır ile sohbet ediyoruz. 👀

14 yaşında kaydetmeye başlamak:
Bakırköy Underground

Aşk, Mark ve Ölüm filminin yönetmeni Cem Kaya ile filmin üretim sürecini kayıt altına alıyoruz. Podcast dinlenen tüm mecralarda dinleyebilirsiniz.

Düğün kasetleri, yol şarkıları ve  arşivler: "Aşk, Mark ve Ölüm"

15. yaşını kutlayan festivale ben bu yıl ilk kez seyirci olarak katıldım. Geçtiğimiz iki yıl pandemi koşullarından ötürü online gerçekleşen festival bu yıl altı mekâna yayıldı. Bu mekânların ikisinde de gösterimler ücretsiz olarak gerçekleştirildi. Festivalin açılış gecesinde festivalin sanat yönetmenlerinden Emel Çelebi, bu yolculuğa on beş yıl önce arkadaşlarının evinin terasında başladıklarını söyleyince o gece Cemal Reşit Rey’e gelen kalabalığa dönüp tekrar bir baktım.Festival boyunca Aynalı Geçit’e girip çıktıkça burada böyle bir salonun varlığını bilmeyişime hayıflandım açıkçası. On beş yıldır süren bu belgesel günlerine dair merak ettiklerimi sormak için festivalin sanat yönetmenleri Emel Çelebi ve Necati Sönmez ile Documentarist’in Aynalı Geçit’teki ofisinde buluşuyoruz.Terasta güneş bizi ısıtıyor. Caddenin sesi geliyor. Filmden çıkan ya da filme giren insanları görebiliyoruz. Ekip bir yandan kapanış gecesine hazırlanıyor. Derken konuşmaya başlıyoruz.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Açılış konuşmasında 15 yıl önce "dostların evinde başlamıştık" dediniz, ben ilk olarak on beş yıl öncesine gitmenizi istiyorum. On beş yıl önceki belgesel izleyicisi nasıldı? Yıllarca sizinle birlikte büyüyen bir izleyiciden bahsediyoruz, bu size nasıl hissettiriyor?Emel:&nbsp;Festivalin kuruluş amaçlarından biri de belgesel seyircisi ve kendi mekânlarını yaratmak, bunun yanında belgeseli aslında tanıtırken sevdirmekti. Çünkü biz başladığımız sırada yurt dışındaki festivallerde çok yaratıcı belgeseller izliyorduk kendimiz de belgeselci olduğumuz için. Kurmaca filmler gibi yaratıcı belgeseller, sınırı yok. Fakat Türkiye'ye baktığımızda TRT yapımlarını biliyorsunuz çok didaktiktir. Herkes belgesel diye onları biliyordu, haliyle belgeselleri sıkıcı biliyordu.&nbsp;"Yok," diyorduk biz. Arkadaşlarımıza &nbsp;"şöyle bir film gördük, seyrettik, seyredelim. Sizler de görün." &nbsp;diyorduk sürekli.&nbsp;Öyle olunca arkadaşlarımızın evlerinde terasları vardı, terası bize açıyorlardı ya da küçük kültürel yerlerde, belgesel film gösterimleri yaparak başladık.Bir de hep bahsediyorum, o devir RTÜK ceza veriyordu televizyon kanallarına. O ceza da bütün gün belgesel izlettirmekti. Bütün bunlar bizim çok canımızı yakıyordu. Çünkü belgesel çok yaratıcı bir şey. Bunu kimse niye bilmiyordu?! Üstelik form olarak da yaratıcı. Böyle sıkıcı olmak zorunda değil. O ara Bodrum Film Festivali'nden bize bir teklif geldi. Onların kurmaca büyük bir bölümleri var. Yanı sıra da belgesel bölümü de yapıyorlardı. Biz oraya yaklaşık üç sene belgesel yaptık. Esnaf, ev hanımları herkes geliyordu, salonlar doluyordu.Ta ki Bodrum Film Festivali'ne belediye artık destek vermekten vazgeçene kadar. Bizim de elimizde filmler kalmıştı göstermek istediğimiz, orada gösteremediğimiz... "İstanbul'da da böyle bir açık var, biz niye göstermiyoruz?" Bir cesaret başladık. Yani hiç bütçe yoktu başlarken.Necati:&nbsp;15 sene önce, yani 2008 yılı, ilk festivalin yapıldığı sene. Bana göre 2000'lerin başı dünyada da Türkiye'de de belgesel için, belgesel sinema için yeni bir dönemin başladığı bir tarih. Dolayısıyla festivalin tarihi de doğuşu da böyle bir şeye tekabül etti. Yani çok yeni değişik belgeseller yapılıyor, yaratıcı belgeseller yapılıyor ve bunlar ilgi görüyor. Eskisinden çok daha fazla izleyiciye ulaşıyor. Sinemalarda gösterilmeye başlıyor, artı festivallerin yarışmalarına seçilmeye başlıyor. Cannes'a Berlin'e belgeseller de geliyor. Bunlar hep ilklerdi.O dönem de Türkiye'de hiç kimsenin henüz belgesele dönüp bakmadığı bir dönem. Biraz onunla bizim festival de değişti. Başta o seyirciyi yaratmakken şimdi o seyirciye belli sinemacıları tanıtmak, hiç duymadıkları, hiç bilmedikleri insanları duyurmak, onların filmlerini getirmek, biraz belgesel tarihine de dikkat çekmek... İlk senelerde böyle şeyler yoktu.Emel:&nbsp;Necati'nin saydığı yan etkinlikler de hep ücretsiz. Yani kaç senedir "anima doc" atölyesi yapıyoruz, animasyon-belgesel. Bu sene de daha üretime yönelik &nbsp;"Uluslararası fonları nasıl buluruz?" isimli bir belgesel atölyemiz vardı.Sizce “Z kuşağı” izleyicisi belgesel türüne meraklı gözlerle bakıyor mu?Necati:&nbsp;Ben bu "Z kuşağının" yaş sınırını çok kestiremiyorum, nerede başlar nerede biter? Ama etkinliklerimize çok ilgi gösteriyor genç kuşak. Hatta sanki filmlerden daha fazla ilgi duyuyorlar. Master Class&nbsp;diyorduk, şimdi sinema dersi diyoruz. Yönetmenlerle kendi filmleri üzerine detaylıca sohbet ettiğimiz etkinliklere geliyorlar. Atölye ve forumlara geliyorlar. Filmlere de geliyorlar tabii ama bunlara çok daha ilgi göstermeleri, biraz film yapmaya dönük de ilgileri ve merakları olduğu duygusu yaratıyor. Bir de iyi belgesele erişim kolaylaştı. Yani 15 yıl önce platformlar, online izleme olanakları yoktu. Biz yurt dışından hâlâ DVD'ler, Blu-ray'ler falan getirterek gösteriyorduk. Şimdi linklerle, online platformlarla falan pekâlâ ulaşılıyor.Emel: Bizim festival gönüllerimiz gençlerden de oluşuyor ve her sene çalışırken "Film izlemeye fırsatımız olacak değil mi?" sorusu geliyor. Bu soru beni çok mutlu ediyor. Necati'nin de dediği gibi atölyeler çok ilgi görüyor. Burada şunu da söylemem gerekir biz burada eğitimcilere bir maddi karşılık veremiyoruz. Tanıdıklarımızdan rica ediyoruz, ama hani bu ilelebet de böyle gitmek zorunda değil tabii ki. Bu emek karşılığı onlara da bir eğitimci parası ödemek gerekir. Biz bunun da gayreti içindeyiz. Çünkü yurt dışındaki başka festivallere de bakıyoruz. Mesela Danimarka, İsveç, Hollanda, Almanya belgesele çok değer veriyor, festivallere de öyle. Onlar da küçük küçük böyle bizim gibi başlamışlar ama geldikleri nokta bütçe açısından çok profesyonel. Fakat biz devlet desteği de olmadığı için her sene yeniden bir bütçe arayışındayız.Necati: Şunu da söylemek istiyorum. Bizim amaçlarımızdan biri de hangi belgeselleri izlemeye değer olduğu konusunda rehberlik yapmak. Böyle bir misyonu olmaya başladı festivalin. Bu genç kuşağa seslenerek söylemek istediklerim var, fırsat bulmuşken sesleneyim. Çok insan film yapmak istiyor. Çok da doğal yani, belgesel görece kolay teknik anlamda. İnsanların da anlatacak, söyleyecek çok sözü var. Hele Türkiye gibi bir ülkede. Şu anda öyle büyük prodüksiyonlara, devasa yatırıma girmeden bir insan kendi başına ya da iki arkadaşıyla birlikte rahatlıkla belgesel işine girebilir.Ama kolay gözüken fakat o kadar da kolay olmayan bir şey: Eğer belgesel yapacaksanız belgesel tarihine hâkim olmanız lazım. Sizden önce ne yapılmış, neler yapılmış? Onları bilmeden kamerayı alıp eline belgesel yapmaya girişmek biraz hiç roman okumadan roman yazmaya benziyor. Film izlesinler, festivaldeki filmleri görsünler ve bunun üzerine ne katabileceklerine baksınlar. <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Bu yıl programda yeni bir bölüm vardı. 3x3 usta seçkisi. Bu bölüm yeni olduğu için sonraki yıllarda da olacak mı diye merak ettim. Daha önce zaten "usta" bir yönetmene ayırdıkları bölüm olduğunu ve daha geniş bir seçkiyle yer verdiklerini söylediler ama listeleri o kadar uzunmuş ki herkese alan açabilmek adına böyle bir fikre evrilmiş. Bu bölümün ilhamını da Selanik Film Festivali'nden aldıklarını dile getirdiler. Ama bu bölümün artık o festivalde olmadığını üzülerek belirttiler.Atölyelerden bahsederken, festivalin sinema öğrencilerine açtığı alandan da bahsettik. Pek çok öğrenci teorik bilgi aldığı eğitimlerde pratikten eksik olduklarını ve bu eksikleri festivaller aracılığıyla kapattıklarını festival ekibine söylüyormuş. Bu yıl benim de gözlememim, hatta deneyimim bu yönde olmuştu. Ne de olsa Üretim Kaydı da bugünlerin kültür sanat dünyasının kaydını tutmaya meraklı. 👀<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Programda “LGBTİ+ Hakları” bölümü var. Bu yıl Onur yürüyüşü festivalin 3. gününe denk geldi ve mekânlara erişim, yasaklamalar dolayısıyla kısıtlanınca, gösterimler ve söyleşileri ertelemek durumuna kaldınız. Festivalin 15 yıllık geçmişine baktığınızda böyle bir durumu daha önce yaşamış mıydınız?Necati: Festivalin şöyle bir şansı var İstiklal'e de yakın olduğumuz için sokağın nabzını tutan ve o nabızla birlikte etkileşim halinde olan bir festivaliz. O kadar perdeyle sokaktaki şeyi iç içe geçiyordu ki Gezi döneminde, bu sene de öyle oldu. O dönemde de yurt dışından gelen pek çok üreten alanda çekimler yaptı o filmleri sonradan burada da gösterdik.Emel: Belgeseller zaten hayatla iç içe.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Documentarist 30 Haziran’da yapılan ödül töreniyle sona erdi. Yeni yönetmenlere verilen JvdK Yeni Yetenek Ödülü&nbsp;Aslı Erdoğan’ın hapis ve sürgünlük hikâyesini konu alan “Bitmemiş Cümleler”&nbsp;filmine giderken&nbsp; “9/8 fight 41”&nbsp;adlı kısa belgesel&nbsp;Jüri Özel Ödülü’ne değer görüldü. &nbsp;FIPRESCI Eleştirmenler Ödülü’nün sahibi ise “Aşk, Mark ve Ölüm”&nbsp;oldu.Gurbet şarkıları, memleket türküleri ile açtığımız festivali bu yıl 9/8'lik alkışlarla sonlandırdık.

Belgesel dolu günlerin ve bu sohbetin ardından zihnimde bu cümle ile Aynalı Geçit'in merdivenlerinden inip caddedeki kalabalığa karışıyorum.

Hayat, tam da belgesellerdeki gibi

Bir kitabın ilk cümlesinin, genellikle yazara dair ilk ipucu olduğunu daha önceki sayılarımda da söylemiştim. Ekin'le tanıştıktan sonra ilk öykünün "Çoğu zaman barlarda" olması anlam kazandı. Bir yazma rutinin olmadığını söyleyen Ekin, genellikle bir bira ve şarabın kendisine eşlik ettiğini söylüyor. Metin yazarı olarak da çalıştığı için de genellikle gece geç saatlerde kendisiyle kalıp yazabildiğini de ekliyor.Ülkenin pek çok şehrinde yaşamış olan Ekin, İstanbul doğumlu ancak lise yıllarını Fethiye'de geçirmiş. Üniversiteyi ise Ankara'da okumuş ancak henüz mezun değil, kendi deyimiyle eğitim hayatına bir ";" koymuş. Birkaç seneden beri tekrar İstanbul'da yaşamaya başlamasından dolayı, ilk sorum şehirlere hissettiği aidiyet üstüne oluyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Ankara'ya ilk gittiğimde çok zorlandım, dokuz sene kadar da yaşadım. Ankara'da durmayı, durup bakabilmeyi ve etrafımı hissetmeyi, çevreme bakmayı öğrendim. İstanbul, insanda pek düşünme payı bırakmıyor, şehirde hep bir koşturma içindeyiz."</blockquote>Şehirdeki kültür sanat ortamlarının besleyiciliğinden konuşurken, yazarken dinlediği bir playlist'inin olup olmadığını merak ediyorum. O da yazarken döndürdüğü, tekrar tekrar dinlediği üç parçayı sizlerle paylaşıyor. Ekin, yazarken genellikle klasik müzik dinleyenlerdenmiş. 👀🎶 <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/5pjDwtMPly0cNMbuGXhUOI?si=-b2_pLMlSRin_4cbMneNXg" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Edward Elgar, Jacqueline du Pre, London Symphony Orchestra, Sir John Barbirolli - Elgar: Cello Concerto in E Minor, Op. 85: I. Adagio-Moderato</a>🎶 <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/56oReVXIfUO9xkX7pHmEU0?si=gVhEUPSjRIyZ1bzv8C-1lA" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Max Richter - On The Nature of Daylight</a>🎶 <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/track/2lAGG4iF7XsuqsG059t27S?si=CxaBHgLOSA6nrTntDl4JGQ&context=spotify%3Asearch%3Aederle" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Barcelona Gipsy Klezmer Orchestra - Ederlezi</a><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> <img src="https://images.aposto.com/2022/5/1/1655749351177.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Ekin Deniz Kuzu, Fotoğraf: Deniz Akseki<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> Ekin, kendine yazar diyebildiği ilk anın kitabı eline aldığı gün olduğunu söylüyor. Yazmaya başladığı ilk yıllar ise lise yıllarıymış, yazmaya başlamasına vesile olan lise şiir ödevini unutamadığını ve o mutluluğun peşinden gittiğini söylerken. O yaşlardan beri yazmayı bırakamadığını ve inatla hayatının merkezine bunu koyduğunu da ekliyor. <blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Genelde sanat alanındaki üretimlerde küçük yaşta başlamak mutluluk verici bir olgu gibi görünür ama bence öyle değil. Ben on beş yaşımda yazmaya başladım. Bir şeye erken yaşta başlamak o kadar iyi bir şey değil. Özellikle yazma konusunda, o yaşlarda yazdıklarını beğeniyorsun ve paylaşmak istiyorsun ama aslında tam donanımlı da değilsin. O yüzden yirmi iki yirmi üç yaşlarında tam anlamıyla üretmeye başladım, diyorum. Yazar oldum demekten hep&nbsp;korktum ve bunu diğer yaşıtlarımda da gördüm, ne zaman kitabı elime aldım, oluyor artık dedim. Dost meclislerinde diyebiliyorum artık, evet yazarım diye.&nbsp;"</blockquote> <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2022/5/1/1655751359283.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Fotoğraf: Deniz AksekiAnkara Üniversite'sinde Sanat Tarihi eğitimi alan Ekin, çalışma masasının yakınında bir Matisse eseri bulunduruyor. Başucu kitabı Gombrich'in Sanatın Öyküsü.&nbsp; <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Yazmanın kendisine dair konuşuyoruz, her öyküde olan ölümün üzerine yazmayı. Bizi içeriden kemiren, kaşındıran ve karasinek gibi sesiyle rahatsız eden o duyguları nasıl yazdığını merak ediyorum. 👀<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Bir şey dikkatimi çekiyor ve 'Bunu anlatmaya değer mi? Biri anlatsa bunu okur muyum?' diyorum. O duygunun peşine düşüyorum. İlk on cümle çok önemli benim için eğer onu seviyorsam yazmaya devam edebiliyorum. Yazmaya başlarken genelde öykünün sonunu düşünerek yazmıyorum. Ya da &nbsp;karakterin sosyolojik bir temelini aramıyorum. Benim aradığım şey samimiyet. Öykülerimde ilk başlık çıkıyor, tek kelimelik başlıkları pek kullanmamaya çalışıyorum. Başlıkla eğlenmeyi ve düşündürmeyi seviyorum."</blockquote>Ekin, başlıklara çok hızlı karar verdiğini söyleyince kitabın adına ne kadarlık bir sürede karar verdiğini sordum. Onun o kadar kolay olmadığını söyledi. Semih Gümüş ile birlikte karar vermişler.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"İki seçenek vardı biri Zamanın Kısa Devresi ikincisi de Ölüm Kalım Öyküleri'ydi. İlk Zamanın Kısa Devresi'ni söylemiştim, Semih bey üzerine biraz daha düşünelim deyince zaten ikinci seçenek olan isme yöneldik."</blockquote> <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> <img src="https://images.aposto.com/2022/5/1/1655751448213.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.80" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Fotoğraf:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/denizakseki/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Deniz Akseki</a><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Kitapta yer alan öykülerden ilki, 2011 yılında yazılmış. Dosya süreci de yaklaşık dört yıl sürmüş. Notos'a dosyayı ilk kez 2019 yılında yollayan Ekin, o yıllarda olumlu bir dönüş alamamasına rağmen &nbsp;2021 yılında dosyayı tekrar yollamış ve yayın takvimine girmiş. Aslında 2022 yılı planına alınan kitap, yayın takvimlerinin değişmesiyle 2021 yılında okuruyla buluşmuş. Daha önce yayıncılık sektöründe de çalışan Ekin, bunun da onun için öğretici bir dönem olduğunu söyledi.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;"><div fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;" title="Page 1">"Kitabın dosya süreci de ilk başta çok yavaş sonrası çok hızlı oldu çoğu yazardan da duyardım bunu hakikaten öyleymiş. ilk öyküyü 2011'de yazdım. Dosyayı oluşturma süreci de dört sene kadar sürdü. Lise yıllarımdan beri ben de Notos'u takip ediyor ve okuyordum. Oggito'da 2017'de ilk öyküm yayınlanmıştı. 2019'da dosyamla kapılarını çaldım ama olmadı. 2021'de tekrar şansımı denedim ve dosya yolladıktan sonra artık haber gelmeyecek herhalde dediğim bir zamanda iki ay sonra haber geldi. Semih Gümüş'ün editöryal önerileriyle de kitap son şeklini aldı." &nbsp; &nbsp;</div></blockquote> <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2022/5/1/1655758030536.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Fotoğraf: Deniz Akseki<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Kendine yazan bir yazar olmadım, ben ilk yazdığım andan beri hep paylaşmaya, bir yerlerde yayınlama yönelikti isteklerim o yüzden bunun hayal ettiğim yayıneviyle olması benim için çok önemliydi. Dosya onay aldıktan sonra beş yıl da bekleyebilirdim, yeter ki Notos Kitap'tan çıksın, demiştim."</blockquote> Kapak illüstrasyonu Ekin'e benzemesinden ötürü bana biraz ilginç geldi. O yüzden son soru olarak bunu sordum. Notos Kitap'ta pek çok kitap aynı tasarımcının yaratıcılığından çıkıyor: <a fr-original-style="" href="https://notoskitap.com/n/kapak-tasarimi/virginia-elena-patrone/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Virginia Elena Patrone</a>. Ekin karar aşamasında üç tasarıma baktığını ve tam da dediğim sebepten ötürü, bu kapağı kendine ve İlhan'a daha yakın bulduğunu söyledi.

Konuğum Ekin Deniz Kuzu ile ilk öykü kitabı Ölüm Kalım Öyküleri'ni, kaşıntıya ve karasineklere benzeyen duyguları yazmayı konuşuyoruz.

Kaşıntı veren duyguları yazmak 

Konuğum Gökçe Çoşkun ile müziğe, kabuklarımıza ve üretmeye dair konuşuyoruz illüstrasyon:Pınar Öcel

Dünyanın kabuğuna müzikle sığınmak

Bir Nefes Daha ve Pera Palas'ta Gece Yarısı'nın yönetmeni Nisan Dağ konuğum, başlığın ilhamı ise Bir Nefes Daha filminin iki karakterinin kendilerini müzikle bulmasından geliyor.

Üretirken kendini bulan kayıp ruhlara

20’lik bültenle ilk karşılaştığımda açıklama kısmında okuduğum, “Ben ne yapıyorum ya diyenlerin yeri” cümlesinin çok tanıdık gelmesiyle kendisiyle hızlıca kaynaşmıştım. Çünkü bu cümleyi 2019’ların sonlarında çalışmaktan İstanbul’da nefes almaya bile vaktimin kalmadığı o günlerde kendime söylemiştim. Sonra dünya beni duymuşcasına otur evinde ve istediğin kadar nefes al dedi. Evde “kapanmış” dururken- birazdan yazacaklarım öyle uzak bir dönemmiş gibi hissediyorum ki sanırsın on sene öncesi ama değil!'Ben İstanbul’da ne yapıyorum ya?' dedim. Buraya neden gelmek istediğimi, özellikle neden burada okumayı hayal ettiğimi tekrar bu soru ve kapanma sayesinde hatırladım.&nbsp;Cevap ne mi? Hazır olun açıklıyorum:&nbsp;Film izlemek, konserlere gitmek, sergilerden sergilere koşmak... Kısaca kültür sanatın kalbi burada olduğu için burada olmak istediğimi 26 yaşımın son demlerinde tekrar anladım ve hatırladım. <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=_sHGFZ_NePQ" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">“26’yı tamamladım adım adım…”&nbsp;</a>İnsanın on yedi on sekiz yaşlarında kurduğu hayalleri unutması ne garip! Ve bu hayaline yeni bir hayalmiş gibi sıkı sıkı sarılması onun için baştan yeni bir yola girmesi. Bu hayali hatırladığım ve yapacağım dediğim zaman aralığının ise tahmin edeceğiniz gibi şöyle bir bir handikapı vardı. Yaşamak istediğim tüm bu deneyimler “kapanmıştı”. Geçen sene bir 23 Nisan günü benim de burada yazılarıyla tanıştığım Yasmin ile Zoom’da tanışmıştık. “Ne yapmak istiyorsun?” diye o sormuştu bana. “Ben sabahtan akşama kadar film izlemek istiyorum be, Yasmin.” demiştim.&nbsp;Bu dileğimi yakın zamanda gerçekleştirebildiğim için 20'liğin başlangıcına dönüyoruz ve o günden bugüne bakıyoruz. Okuma gözlüklerinizi ya da düşünme şapkalarınızı takın bakalım.2014 yılından beri pek çok festivalde sahada gönüllü olarak çalışmıştım, birkaç arkadaşımın film setine yardıma gitmiş, bolca üretim konuşulan masalara yancı olmuştum. Bugün <a fr-original-style="" href="https://apos.to/n/uretim-kaydi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Üretim Kaydı</a>’nı yaparken aklıma gelen üretim soruları da biraz o zamanlarda sahada gördüklerimden besleniyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/4/4/1652939647389.jpeg" width="550" height="800.4367683215293" fr-original-style="" fr-original-class="fr-draggable" style="vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; max-width: 100%; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;">“Sahada çalışan arkadaşlarımı yeniden görüyorum.”<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Bu sene, festivali günlük-vari edayla gün gün yazmam gerekiyor diyerek elimde defterle seanstan seansa koşuyorum. İstiklal Caddesinde benim gibi koşanları görüp mutlu oluyorum. Sahada çalışan arkadaşlarımla yeniden kucaklaşıyorum. Festival partilerinde, iki film arasında yeni fikirleri dinlemek ve kutlamak bana iyi geliyor.&nbsp;Bu festival basın olarak katıldığım ilk festivalimdi. Yani 20’lerimin son demlerinde bir hayalimin gerçekleşmesine ve bunu üretime dönüştürmeye başlamıştım. Diğer senelerden farklı olarak bu sene izlediğim her film için kafamda beliren soruları o filme üretenlere sorma imkanım vardı. Basın olarak katılmanın yanı sıra film sonrası soru-cevaplarda insanların filme dair sorularını dinlemek, film ekiplerinden festivale dair heyecanına şahit oldukça, film sonu alkışlarına ellerim kızarana dek katıldıkça içimden sürekli “Teşekkürler, Özlem Türeci ve Uğur Şahin.” dedim.&nbsp;Salonlarda film izleyemediğimiz o günlerin bir daha gelmemesi &nbsp;dileğiyle. <img src="https://images.aposto.com/2022/4/4/1652939646932.jpeg" width="550" height="803" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp;“Sahada çalıştığım son festival, en son buna bakarak Atlas Cafe’de kahvaltı tostumu yemiştim.”<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Şimdi ise ben bu satırları yazarken Ankara’ya doğru yol alıyorum. Yaşadığım şehirde film peşinde bir yolculuktan sonra sıra başka bir şehirde! Belki seneye başka bir ülkenin film festivaline doğru adım atarken sizinle yine burada karşılaşırız. Belki Cannes, neden olmasın? Ben şimdilik <a fr-original-style="" href="https://kadinlarinmirasi.com/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Uçan Süpürge’mi</a> Ankara’da park ettiğim yeri bulmaya gidiyorum.

İnsanın on yedi on sekiz yaşlarında kurduğu hayalleri unutması ne garip! Ve bu hayaline yeni bir hayalmiş gibi sıkı sıkı sarılması onun için baştan yeni bir yola girmesi.

Ben buraya neden geldim? Ne yapıyorum?

"Bu meret tek başına içilmiyor." Vallahi tek içemedim. apéro, 20'lik ve İstanbul'da Nasıl Eğleniyorduk? bülteni bir masadayız. Yanı başımızda da Tan Morgül var. Herkesin ona soracağı en az bir sorusu var 👀 🥂

İçkili tarih, üretim konuşulan masalar, İstanbul ve Londra semâları 💫

Alper'e ilk sorum izlediği ilk çocuk oyununu hatırlayıp hatırlamadığı üzerine oluyor.👀 İzlediği ilk çocuk oyununun hikâyesini hatırlayamasa da Bursa Devlet Tiyatrosu'nda oyun çıkışı, oyuncularla bir iletişim kurduğunu hatırladığını söylüyor, üstelik bu oyun sonrası onlarla konuşabilme fırsatının onun bugünkü oyunlarda çocuklarla iletişim kurmasında çok önemli bir yerde durduğunu da ekliyor. Onun oyunculuk mesleğine doğru yönelmesine bu anının bile etkisini olabileceğini de kayıtlara geçiriyor.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Oyunculuk eğitimi alırken, çocuk oyunlarına dair bir arayışta olup olmadığına dair sorduğum soruya ise şöyle yanıt veriyor.</li></ul><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Eğitim öncesinde de çocuklarla çalışmak çok keyifliydi benim için. Okula girdikten hemen &nbsp;sonra da yolum Tiyatro BeReZe ile birleşti. Orada da şimdi sahne arkadaşım olan hocam Tuğrul Tülek ile. Hayalimde olanın fazlası vardı orada. Çok şey öğrendim oradan. Aradığımız nitelik ki o nedir? Sorusunun cevabını halen arıyoruz, bu sorunun ateşini orada yaktım diyebilirim."</blockquote> <ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Primat Atölye ve DasDas'da çocuk oyunları şahane, eşit ve üretime, öğrenmeye alan açan bir ekosistem var diyebilirim, Alper'e sorum bu ekosistemi nasıl kurdukları üzerine oluyor.</li></ul> <blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(66, 64, 141); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"DasDas çocuk birimi bir hayalle başladı. Didem Balçın, Mert Fırat ve o zamanlar Volkan ile birlikte başladık bu hayale. Mert, bir kuluçka merkezimiz olması gerektiğini söylemişti o dönem. Mert zaten bir fikir de tıkanıklık yaşarsam danıştığım ilk insanlardan, bu yüzden anjiyo lakabı bile taktım ona😅" </blockquote><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2022/3/6/1650728546462.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Beceriksiz Kralın Öyküsü, DasDas<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Konu, oyunlardaki dil algısının kırılmasına geliyor.&nbsp; Olmayan bir dille oynanan oyunlar var. 🧐 Merak etmeden edemiyorum, sahi o metinleri nasıl yazıyorsun?&nbsp;Oyuncularla provalar nasıl geçiyor? "İletişim kurmak bu kadar zorken sözsüz oyun hayali kurmakla başladı her şey aslında. Örnekleri de çok vardı yurt dışında. Daha önce çalıştığım özel bir tiyatroda başlayan sözsüz oyunlar maceram DasDas’ta üretmekle devam etti. Gelelim metinlere; oluşurlarken hayatta birebir olanlarla ilişkilendirmeye çalışıyorum. Dilin sınırların içinde kalmak istemiyoruz. Birden fazla oyunda oynayan arkadaşlarla daha hızlıca oluyor prova süreçleri ama ilk kez oynayacak olanla dilimizin oturması biraz zaman alıyor tabii. Pandomim yapmıyoruz sözsüz bir performans aslında. Metot soruluyor evet ama aslında temel şey insanla üretim yapıyor olmamız.🙂 Dile ihtiyaç kurmadan da o iletişimi kurabiliyoruz."<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> <img src="https://images.aposto.com/2022/3/6/1650728354169.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Uyku Nereye Kaçar?, DasDas</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Peki, çocukların oyunu izlerken katılımcı olması, oyuncu olarak odağı nasıl dağıtmıyor? Ekipçe bunu nasıl başarıyorsunuz?&nbsp; "Frene basmayarak.🙂 Bunu karda araba sürmek gibi düşünüyoruz, frene basarsak direksiyon hakimiyetimiz kaybolur o yüzden frene basmıyoruz. Yolunu kaybetmek üzereysek gazdan ayağı hafifçe kaldırıyoruz ama durmuyoruz sonra oyun tekrar akışını buluyor zaten. Bir de oyun kapı açıldığı an başlıyor, müzikle birlikte aslında seyircilerimizi oyuna hazırlıyoruz." <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2022/3/6/1650731005537.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.70" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Senin hem yazıp, yönettiğin hem de anlatıcısı olduğun &nbsp;Beceriksiz Kral’ın Öyküsü ve Prens Olmayan Prens’in konusundan biraz bahseder misin? Nasıl bir ilhamla çıktı bu iki oyun? Ne kadarlık bir sürede yazdın? "Beceriksiz Kralın Öyküsü, pandemi döneminde ortaya çıktı. Beceriksiz bir kral olsa (tabii çok uzak ülkelerde) nasıl olurdu? Neden bir kral beceriksizlikle anılır ki? Halkının ona, şarkılar bile yazdığı bu hikâyenin amacı ne olabilir? gibi sorular sorarak oluştu. Aslında "Usta-Çırak Masalı" oyunumuzun bir nevi devamı gibi de bir hareketti bu. Bir üçleme yapsak nasıl olur acaba dedik. "Göçebe", göçü dert eden bir oyundu, "Usta-Çırak Masalı" ise her türlü iktidarı dert ediyordu, "Beceriksiz Kralın Öyküsü" de ötekileştirmeyi kendine dert edindi.&nbsp; Prens Olmayan Prens de ise toplumsal cinsiyet eşitliği temelli bir hikâye olmayı seçti. Bu oyunda Itır Erhat hocamızdan da danışmanlık aldık. Afişten oyun sonuna kadar aynı derdi biz de paylaştık "prens olmayan prens" ile. Yazım sürelerini tam olarak bilmiyorum ama genelde önce anlatarak oluşturuyorum hikâyeleri. Anlatırken gelen tepkilere göre de şekillendiriyorum." </li></ul><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> <img src="https://images.aposto.com/2022/3/6/1650741737729.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Pi Hanım'ın Tarifsiz Kurabiyeleri, DasDas<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dekor, oyunları izlerken ilgimi çeken bir diğer konu oluyor, dikkatli bakınca geri dönüştürülmüş eşyaları, kumaşların renklerinin güzelliğini fark etmemek mümkün değil.👀 "Zamansız, mekânsız, ulaşılabilir, sürdürülebilir ve adil oyun mümkün. Kullandığımız tüm eşyaları çocuklar hayatlarında sıkça görebilirler ve kullanabilirler. Oyun oynamak arzusu olduktan sonra elinde ne varsa o materyal her şey olabilir. Kumaşları çok seviyorum. İçinde büyüdüğüm için belki de. Babamın işyerinde en renkli ve ilk oyun alanım onlardı. Kumaşları oyunlara yerleştirirken renklerine göre değil dokularına göre yerleştiyorum."</li></ul> Kaydın sonunu 23 Nisan'a dair bir soruyla bitiyorum.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">23 Nisan’da bir gelenektir çocukları yönetici koltuğuna oturturlar, ben tam tersini yapacağım bugünkü Alper hangi yaşına geri dönmek isterdi ve o yaşında 23 Nisan’da ne yapardı? "Çocukluğum çok eğlenceli geçti her yaşım çok güzeldi ama bu soruya cevabım 8 yaşım olacak. Her 23 Nisan biz de tam anlamıyla bayram gibiydi. Geri dönmüşken tabii bir de altın alırdım.🙃"</li></ul><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"> DasDas'da yer alan tüm çocuk oyunlarının hikâyelerini ve gelecek gösterimlerini <a fr-original-style="" href="https://www.dasdas.com.tr/cocuk/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> inceleyebilirsiniz.

Konuğum Primat Atölye'nin kurucusu ve aynı zamanda DasDas Çocuk biriminin de yöneticisi Alper Baytekin'le 23 Nisan'ı bahane edip çocuk oyunlarının üretim süreçlerine dair konuşuyoruz.🌸

 Oyun her yerde ama en çok içimizde🎭

Fotoğrafçı Mert Terliksiz'le bir set gününü, çektiği ilk fotoğrafı ve fotoğraftaki oyun alanlarına dair konuşuyoruz.

"Fotoğraf, benim oyun alanım”

Ebru Nihan Celkan ve Barış Gönenen ile kayıttayız, 'Bir İhtimal Daha Var' oyununun üretim sürecine dair konuşuyoruz.

Umut ve ihtimal her zaman var

 'Bir İhtimal Daha Var' oyununun üretim sürecini konuşuyoruz. Kulis de ise Pelin Ermiş ve Talha Kaya ile birlikteyiz.

İhtimallerin güzelliğine🥂

Esra Ece Kuleci

Daha Fazlası, Daha Azı Değil: Süpürge daha yükseklere havalanıyor