Kısaca ChatGPT üzerine

Yapay zeka ile ilgili ilk anılarım Asimov'un Son Soru kitabına dayanıyor. İnsanlığın, sadece bir tanesi hariç her sorunun cevabını bilen, tanrısal zekâya sahip bir yapay zekâ icat etmesini anlatan destansı bir kısa hikâye olan Son Soru; beni teknolojinin amacı, Heidegger'in teknoloji eleştirisi, dinler, bilim ve bu dünyada var olmaya dair tüm görüşlerim hakkında daha fazla düşünmeye itmişti.

Birkaç hafta önce OpenAI (Kâr amacı güden OpenAI LP ve ana şirketi olan kâr amacı gütmeyen OpenAI Inc'den oluşan bir yapay zeka araştırma laboratuvarı) diyalog konusunda uzmanlaşmış bir prototip yapay zeka sohbet robotu olan ChatGPT'yi tanıttı. Ayrıntılara girmeden önce OpenAI'nin misyonunu açıklayalım: Yapay genel zekanın (AGI) -yani ekonomik açıdan en değerli işlerde insanlardan daha iyi performans gösteren yüksek otonom sistemleri kastediyoruz- tüm insanlığa fayda sağlamasını temin etmek.

“Zihin için bisiklet” olarak da bilinen bilgisayarın icadından bu yana, teknoloji tarihi yarı bilim-kurgu spekülasyonları ve yarı donanım ve yazılımdaki gerçek atılımlarla karmakarışık bir hâle geldi. Teknolojiyi "daha insani" hale getirmekse Silikon Vadisi'nin vizyoner ürün liderleri için her zaman kritik bir misyon olmuştur. Macintosh'un 1984 yılındaki lansman etkinliğinde "merhaba" demesinin muhtemelen bu konudaki en ikonik anlardan biri olduğu söylenebilir.

Bu makalenin amacı, teknolojiyi daha insani hâle getirmenin geçmişte uyandırdığı hisleri artık uyandırmadığını belirtmektir. ChatGPT'nin resmî web sitesinden alınan hedefi şu şekildedir: “Amacımız yapay zeka sistemleriyle etkileşimi daha doğal hâle getirmektir ve geri bildirimleriniz sistemlerimizi geliştirmemize ve daha güvenli hale getirmemize yardımcı olacaktır”

Teknolojinin bir amaç mı yoksa araç mı olduğu sorusu bu denkleme mükemmel bir şekilde uyuyor. ChatGPT'nin icadı insanlara yardımcı olmaya mı yönelik? Yoksa ChatGPT’nin aslında hangi gerçek sorunları çözdüğünü bilmediğimiz bir tür devrimci teknoloji olduğunu söylemek daha mı yerinde olacaktır? Her iki şekilde de ChatGPT elbette sorunları çözüyor:

İnsanların Twitter'da paylaştığı ve gerçekten ilginç olan örneklerin çoğunun, başka araçlarla çözülebilecek sorunların bir varyasyonu olduğuna inanıyorum; ancak bir diyalog formatına sıkıştırıldığında, bizim için bir şeyler yapan bir Multivac makinesi gibi hissettirecek kadar ilginç hale geliyor. Bence burada temelde iki farklı bakış açısı var:

1. Yapay zekayı her şeyi çözen ve kendi içinde bir amaç hâline gelen nihai akıl olarak görmek
2. Yapay zekayı, hâlâ kendi içinde bir araç olan ve insanların yaratıcı potansiyelini yükselten, "zihnin bisikleti"nin bir uzantısı, "zihin için bir motosiklet" olarak görmek

ChatGPT ve OpenAI'nin öncülük ettiği araştırma, teknoloji dünyasının gerçekten ihtiyaç duyduğu şeydir. Ancak asıl inovasyon, ChatGPT gibi teknolojilerin asıl kullanımı; yapay zekayı "etkileşimi daha doğal hale getiren" değil, bu teknolojiyi gerçek sorunları neredeyse fark edilmeyecek şekilde çözen ürünlere dönüştüren teknolojide olacaktır. Bence artık ChatGPT'yi en devrimci araçlardan biri haline getirecek araçlar geliştirmenin zamanı geldi. Bu, evrenin "alet yapıcıları" olduğumuzu ve teknolojinin bize hizmet etmek için burada olduğunu hatırlamamızı sağlayacaktır.