Nida Eliz Üstündağ: "Olimpiyata katılabilecek bir sporcu yetiştirmek, belki de o sporcunun kariyerinden daha uzun zaman istiyor."

Galatasaray ve millî takım sporcusu Nida Eliz Üstündağ, Türkiye’de yüzmede güncel durumun fotoğrafını, hem sporcu hem spor psikoloğu adayı olarak çekti.

• Gelişim ve sistem: Aslında bu gelişim, 2011 yılında uluslararası alanda çok kıymetli bir antrenör olan Dimitri Mançeviç’in Millî Takımlar Teknik Direktörlüğü’ne getirilmesi ile başladı diyebiliriz. Bilime bağlılık, tahmin edersiniz ki zaman alan köklü değişiklikler ile başarıyı getirir. 2011’de başlayan bu ilerleme, Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezi’nin (TOHM) kurulması ile hızlandı. — Olimpiyata katılabilecek bir sporcu yetiştirmek, belki de o sporcunun kariyerinden daha uzun zaman istiyor. Türkiye Yüzme Federasyonu (TYF) ile Gençlik ve Spor Bakanlığı, sistem oluşturma noktasında sabırlı ilerlediler ve sonunda şu anda gördüğünüz güzel başarılar ortaya çıktı.
• Kulüp, tesis ve sponsor yapısı: Team Paribu’nun bir parçası olduğum için çok mutluyum. Markaların spora ve sporculara maddi-manevi desteği, sürdürülebilirlik açısından çok kıymetli. Sporun ve sporcunun bilinirliği, elde edilen başarının sisteme katkı sağlamasına yardımcı oluyor. Sponsorlar ve sporcularla çalışan ajanslar, tanınırlığı arttırarak sporcuların çocuklarla etkileşime girmesini hızlandırıyor. Kültürel açıdan sporculuğu bir meslek olarak görmemiz gerektiğini düşünüyorum.
  
  Tesisleşme ile çok daha fazla çocuk kaliteli ortamda spora başlıyor, daha fazla sporcu olimpik tesislerde antrenman yaparak uluslararası mecralarda yarışıyor. Türkiye öncü kulüp ve markaların desteği ile son dönemde ilerleme gösterse de bu konuda gelişmekte olan bir ülke.

Olimpiyat tecrübesi yaşamış bir millî sporcu olarak aynı zamanda Başkent Üniversitesi Psikoloji mezunusunuz, yüksek lisans ile eğitim sürecine devam ediyorsunuz. Psikoloji eğitimi yüzücü Nida Eliz Üstündağ’a neler kattı?

Bunu başarmadan önce herkes bana bunu imkansız olduğunu söylüyordu, gördüğümüz üzere imkansız değilmiş. Fakat fiziksel ve mental olarak çok yorucu olduğunu söyleyebilirim. Derslerde eğitime, antrenmanlarda spora odaklanarak Psikoloji Lisansı eğitimi beni çok fazla zorlamamıştı. Ancak Hacettepe Üniversitesi’ndeki Egzersiz ve Spor Psikolojisi yüksek lisansı için çok zorlu ama bir o kadar da keyifli bir süreç diyebilirim. 

Spor kariyerimde 5 yıldır aktif şekilde spor psikologları ile çalışıyorum. Sporcu bir spor psikoloğu adayı olarak, psikolojinin performansı ne denli etkileyebileceğini deneyimleyerek öğreniyorum. Bazen bir davranışı neden yaptığınızı anlamak, teorik olarak temellendirmek; bir duygu, düşünce, davranışa müdahale etmek ya da o anki akışa eşlik etmek; tüm bu süreçlerin farkında olmak harika bir duygu.

2020 yılında Eurosport Türkiye’ye verdiğiniz röportajda sporcu karakterli bir ailede büyüdüğünüzden bahsediyorsunuz. Sporcu ilkeleriyle büyümüş olmanın havuzda ve günlük hayatta size ne gibi artıları oluyor?

Doğduğum andan itibaren spor her zaman aktif şekilde evimizdeydi. Daha 2 yaşındayken babamın antrenman yaptığı voleybol sahasının içinde oyunlar oynardım. Sporun mecburi kıldığı düzenli, sağlıklı ve disiplinli hayat biçimi benim de hayatım oldu. Başka türlüsü nasıl olurdu bilmiyorum ama şu anki Nida Eliz Üstündağ’ı spora borçluyum. 

Elit düzeyde performans göstermek için sağlıklı beslenme, öz disiplin, kaliteli uyku şart. Küçüklüğümden itibaren bu yaşam biçimini gördüm ve oyunu kuralına göre oynadım diyebilirim. Oyunu kuralına göre oynadım derken mecazi anlamda söylüyorum ama “fair play” kavramı ile büyüdüğümü söylemeliyim. Sporun temelinde azim, hırs olduğu kadar paylaşma, yardımlaşma, adil olma, eşitlik de var.

2021’in son döneminde Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası’nda 200 metre kelebekte finale kaldınız. Kelebek branşında uzmanlaşma süreciniz nasıl oldu ve 2024 Paris Olimpiyat Oyunları yolunda sizi en çok heyecanlandıran hedefleriniz neler?

Tokyo 2020’ye hazırlık süreci pandemi nedeniyle oldukça uzun ve zorluydu. Avrupa Şampiyonası’ndaki final, İstanbul’a taşınıp kendi ayaklarımın üzerinde durmaya başladığım bir dönemin hemen ardından geldi. Doğru yolda ilerlediğimin bir kanıtı oldu, çok gurur verici ve motive ediciydi.

5 yaşından beri, 21 yıldır sudayım aslında. Antrenörler sporculara 4 stili de öğretir ve sonrasında sporcunun hangi stile yatkın olduğuna karar verirler. Vücut tipimin ve esnekliğimin kelebek branşına yatkınlığından ötürü, antrenörlerimin yönlendirmesi ile kelebek stilde uzmanlaştım. 

Birkaç gün önce 2024 Paris Olimpiyat Oyunları barajları açıklandı. 200 metre kelebek, Tokyo 2020'de olduğu gibi zorlu bir yolculuk. Paris 2024'ün olimpiyata 2. katılımım olabilmesi için var gücümle çalışıyorum. İki olimpiyat tecrübesi bulunan bir spor psikoloğu olmak, en büyük hayalim diyebilirim!