Orman Buluşmaları

Merhaba Dünya Ahalisi, bu hafta “Arkadaşım Dünya” köşesinde sizlere, “çocuklar ormana gider çünkü…” diyorum, çünkü çocukların ormana gitmek için çok sebebi var. Doğayla sıkı bir dost olan eşlikçi ya da rehberle bu macera bir çocuğun doğayla ömrü boyunca kurduğu ilişkiyi çok daha anlamlı kılabiliyor. Bahar kapıda, hayat doğada daha sahiciyken sözü Eda Çizioğlu’na bırakıyorum:

NaturPirat nasıl doğdu? Eda Çizioğlu nasıl bir doğa korsanıdır?

NaturPirat İstanbul’da çocukların uzun süreli kapalı alanlarda olmasından rahatsız olan iki annenin çocuk parkında tanışıp arkadaş olmasının ardından doğdu. Yıl 2012’ydi. Açık havada olmanın önemi bugünkü kadar sık dile getirilmiyordu, biz de o zamanki ortağım Gitte ile birlikte çocukların şehir merkezinde doğa ile iç içe olabileceği, tabiata ulaşmak için uzun saatler trafikte kalmayacakları bir model üzerine düşünmeye başladık, NaturPirat yıllar içerisinde gelişti, evrildi ve bugünkü şekline ulaştı. 

Eda hayatının ilk yıllarını bir çitlembik ağacının dalları ve İstanbul Boğazı’nın serin sularında geçirmiş, büyük bir şehirde bile doğanın ne kadar zengin olduğunu keşfederek büyümüştür. Tabiata, çocuklara, neşeye ve edebiyata inanır. Meşeleri ve ibibikleri diğerlerinden bir parça daha fazla sever. Gerçek bir korsan olarak hep keşiftedir. Şiddetsiz iletişim üzerine kafa yorar, hayatını bu doğrultuda sürdürmeye çaba harcar.

Orman Buluşmaları nedir? Ormanda kim, kiminle, nelerle, nasıl buluşur? 

Orman Buluşmaları 18 ay-4 yaş arası çocuklar ve ebeveynleri ile birlikte düzenli orman buluşmalarına vermiş olduğum çatı adı. İstanbul Validebağ Korusu’nda her hafta bir gün buluşan grubumuzla, 90 dakika boyunca orman anaokulu prensiplerine uygun bir akış eşliğinde ormanı keşfediyoruz. Buluşmaların temel amacı, çocukların tabiat ile bağ kurmalarını sağlamak, yetişkinlerin ise kırılan ya da kaybolan bağlarını onarmak. Programın yürütücüsü olarak ben de gruba eşlik ve rehberlik ediyorum.

Oyunlar aracılığıyla çocuklar doğayla nasıl bağ kurar? 

Çocuğun işi oyundur. Oyun ile kast ettiğim ise ‘serbest oyun’. Yetişkin yönlendirmesinin olmadığı çocuk merkezli, yapılandırılmamış serbest oyun esnasında çocuklar kendilerini ve çevrelerini keşfetmeye başlarlar. İçinde bulundukları ortam orman olunca da orman ile oyun arkadaşı olma süreci başlar. Ağaçlara sarılırlar, çamurdan toplar yaparlar, sularda zıplar, kütüklere tırmanırlar. Zamanla oyunlar gelişir, kütükler artık kütük değildir sadece, otobüs, uçak, denizaltı ve hatta kedi bile olur. Çocuğa yeterli alan ve zaman tanındığında bağlar kurulmaya başlar, ilişki derinleşir. Bu aslında çocuğun genetik temelinde var olan ‘doğaya ve canlı olana yatkınlığını’ esas alan biyofili hipotezi ile anlatılan kavramın da bir yansımasıdır. Bir arada olmak, zaman ayırmak zaten var olanı ortaya çıkarmaya yardım eder.

Çocukların düzenli olarak ormanla bir araya gelmesinin çocuklara ve doğaya ne faydaları vardır? 

Çocuklar düzenli olarak doğaya geldiklerinde, değişimi görmeye başlar, bunun için özel bir çaba harcamak gerekmez, iyi bir rehberle doğal akışında, kendiliğinden olur, yağmuru görürler, güneşi hissederler, yaprakların döküldüğünü, çiğ tanelerini, yağmur sonrası ortaya çıkan mantarları ya da sümüklü böcekleri fark etmeye başlarlar. Çocuk doğayı tanır, bilir, merak eder ve sevmeye başlar. Sevmeye başladığı yere bilinçli olarak zarar vermez. Kazalar olabilir, bazen yapraklar kopar, bazen çiçekler annelere gider ama aynı çocuk kırılan dalları onarmak içinde çaba harcar. Uzun vadede çocuklar bu hislerinin peşinde tabiatı koruyup kollayan yetişkinlere dönüşür, kısa vadede hem zihinsel hem de fiziksel gelişimlerine tabiat destek olur. Düzenli açık havada bulunan çocukların bağışıklık sistemleri daha güçlüdür. Öz denetimleri, yaratıcılıkları, estetik algıları daha gelişkin olur. Kendilerinin dışında bir dünya olduğunun, orada başka canlıların yaşadığının farkına varırlar, farkındalıkları ve merak duyguları artar.

Çocukların doğada olmayı en sevdiği mevsim sence hangisi ve neden?

Her mevsim. Yağmurlu günler ve su birikintilerinde geçen zamanlar çocukların favorileri, yaprakların içine yatıp, bolca yaprak banyosu yaptıkları sonbahar sonu keza öyle. Kar her zaman, her dem ilk sırada. İlkbaharda havaların ısınması ile ormanda daha uzun saatler geçirmeyi de seviyorlar. Böcekler aktifleşmeye başladığı için yeni keşiflere imkân sağlıyor ilkbahar. Yetişkinlerin aksine çocukların sevmedikleri bir zaman yok. Yeter ki adını doğru koyalım. Soğuksa kötü değil, soğuk hava, yağmurlu ise berbat trafikli değil, yağışlı hava, o zaman her mevsim güzel.