Öteki olmanın karanlığı


Zingat Uzman ’a soruyoruz: Hayalimizdeki evi satın mı almalı yoksa kiralamalı mı?
“ Ne yapmayacağına karar vermek, ne yapacağına karar vermek kadar önemlidir. ” demiş Steve Jobs.
Daha fazlasını öğren →
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
Senin ihanetlerin yüzünden neden böylesine acı çektim, bilmiyorum, daha doğrusu nedenini biliyorum, ama neden böylesine acı çektiğimi sana anlatabilmek için seçmem gereken sözcükleri bilemiyorum.
— Vladimir Nabokov, İnfaza Çağrı
Albüm: Fontaines D.C., Skinty Fia
Süre: 44 dakika
Plak şirketi: Partisan Records
Kartonet: NME’in, Fontaines D.C. için yaptığı “jenerasyonunun grubu” tanımı zihnimi terk etmedi albümün 44 dakikalık süresinde. IDLES başta olmak üzere birçok grubun açılışını yaparak başladıkları kariyerlerindeki en büyük şanslarından biri, türü tanımlayan prodüktör Dan Carey’e sahip olmaları. İrlandacadan "geyiğin laneti" olarak çevirebileceğimiz albümün ismine Carey, özellikle gitarlardaki dokunuşlarıyla karanlığın lanetini de ekledi.
Skinty Fia’nın türdaşlarına yakın noktaları olsa da belirgin ayrışmaları da var. Kendine has tarafları oldukça baskın. Albümde lineer bir yükseliş var. Her şarkı, diğerinin bıraktığı yerin üstüne ekleyerek yolculuğu heyecanla birleştirmeyi görev edinmiş gibi. İşitsel olarak 1940’lı yıllardan The Maltese Falcon ya da Out of The Past gibi bir film noir örneği — belki de music noir diyebiliriz.
Albümün kendine has olmasının temel örneklerinden biri de The Couple Across The Way’in tamamının akordeon-vokal birlikteliğiyle ilerlemesi. Albümdeki diğer 9 şarkının yanında tamamen farklı bir çizgide yer alması müzikal çeşitlilik bakımından hoş dursa da görece bağlantısız hissedilmeye de açık. Bu durumun sebebi, grup elemanlarının Skinty Fia’yı iki parçadan oluşan bir albüm olarak yapmak istemeleri. Amaçlarına ulaşsalardı albümün diğer yarısında The Couple Across The Way gibi İrlanda müziğinden ilhamını alan şarkılar duyacaktık. Şimdiki hâli bir ön gösterim tadında.

Fontaines D.C., Skinty Fia
Neden dinleyelim?: Skinty Fia, hem siyasi hem müzikal hem de edebî olarak bir kütüphane âdeta. Vladimir Nabokov’dan James Joyce’a, Oasis’ten İrlanda’nın son 30 senedeki siyasetine, kısaca öteki olmaya karşı bağırmak tercih sebebi. Albümün kapağında yer alan renk paletindeki kızıl karanlığı müziklerinde de bulmak mümkün.
Albümün içinden herhangi bir şarkıyı öne çıkarmak çok zor. Ancak bu materyalin duygu durumunu ve müzikal kimliğini direkt yansıtan iki şarkının da adını geçirmek lazım. Bunlardan ilki albümün açılışını yapan In ár gCroíthe go deo. Birleşik Krallık'ta İrlandalı olmanın sadece yaşarken değil, ölünce de öteki olmaya sebep olduğunu aktaran harika bir hikâyeye sahip şarkının bas-davul uyumu da kulaklar için ziyafet.
Diğer şarkı, albümün ikinci teklisi I Love You. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Türkiyeli gençler için kurduğu “Bu ülke, evlatlarına kendisinden başka bir şeyle meşgul olma imkânını vermiyor,” sözünün Fontaines D.C. ve İrlanda ilişkisi üzerinden bir yorumu âdeta. Lirik bakımdan grubun üç albümlük arşivinde yer alan en politik şarkı olmasının yanında müzikal yolculuklarının geçmişi ve geleceğini kapsayan beş dakikalık bir özet. Dogrel’deki enerjik ve gürültülü davulları da duyabiliyorsunuz, A Hero’s Death’teki tekinsiz vokalleri de…
Fontaines D.C., dinleyicisine baştan sona bir öfke nöbetine şahitlik etme fırsatı sundu. Parmak sallamalara maruz kalarak ait olduğu yerden uzaklaştıran ama gittiği yere de alışamayan insanları hatırlatmak, dile getirmek istediler. Bu sebeple Nabokov’un aksine zifiri karanlığın içinde debelenmek yerine gerekli sözcükleri bulup zamanın ötesine geçecek bir mirasla yollarını devam etmeyi başardılar.
Benzer işler: Squid, Bright Green Field & Iceage, Plowing Into the Field of Love.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
DuendeHer hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Seyfi Teoman klasikleri MUBI'de; Fontaines D.C.'den ötekiliği yansıtan bir albüm; GSÜ öğrencilerinden Sinepark Kısa Film Festivali.
06 May 2022

YAZARLAR

Ant Arın Şermet
1998'de İstanbul'da doğdu. 2017'den beri spor, müzik ve sinema alanında yazıp konuşuyor.

Duende
Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Hollanda merkezli sinema zinciri Pathé ve Amsterdam merkezli kreatif ajans ACE, "Pathé REWIND" adlı bir deneye imza attı. Amaç, insanların sevdikleri bir filmi hipnozun etkisiyle ilk kez izliyormuş gibi hissedip hissedemeyeceğini görmekti. Biz de bu deneyden yola çıkarak Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerine hangi filmi hafızalarından silip yeniden ilk kez izlemek isteyeceklerini sorduk.

Atina’da yer alan National Archaeological Museum, kalıcı koleksiyonunun içinde ilk kez çağdaş bir sanatçının solo sergisine ev sahipliği yapıyor. William Kentridge’in “Imitate the Sleep of Stones” adlı sergisi, Burcu Fikretoğlu küratörlüğünde izleyiciyle buluşuyor. Sergi, sevdiği Eurydice’yi yeniden hayata döndürmek amacıyla yeraltı dünyasına inen müzisyen Orpheus’un antik Yunan mitinden yola çıkıyor. Sergiyi küratörü Burcu Fikretoğlu’ndan dinledik.

Lee Chang-dong’un "Possible Love"ı, 2009’daki Ssangyong Motor grevinden yola çıkarak sınıf çatışmasını, emeği ve başkalarının acılarına bakmanın etik sınırlarını sorguluyor. İşini kaybeden Choi Ho-seok ve eşi Ahn Mi-ok'a odaklanan film, kendi bakışını bu çifti filme çekmek isteyen Lee Ye-ji'nin gözüyle harmanlıyor. Bazı şeyler kamera orada olduğu için gizleniyor, bazıları ise kamera sayesinde ortaya çıkıyor.

19. yüzyılda yaşamış Fransız bir hizmetçiyi, Rumen göçmen işçileri ve Roberto Rossellini'yi birbirine bağlayan ne olabilir? Radu Jude'ye sorarsanız, pek çok nokta... Yönetmen son filminde, birbirinden uzak görünen bu dünyaları biraraya getirerek ekonomik göçün görünmeyen insani bedellerine odaklanıyor. Viyana Film Festivali’ndeki sohbetimiz sinemadan siyasete, sömürüden iyi niyete, karamsarlıktan gerçekleri olduğu gibi görebilmeye uzandı.

Yerli diziler dünya çapında milyarlarca izleyiciye ulaşırken bu başarıyı mümkün kılan set emekçileri ağır çalışma koşulları, güvencesiz sözleşmeler ve iş kazalarıyla karşı karşıya. Üstelik artan maliyetler nedeniyle birçok dizi yayından kalkıyor, en popüler diziler bile yeni bölüm yayımlayamıyor. Uzun zamandır derinden ve sessizce süren kriz, Türkiye’nin mevcut ekonomik düzenindeki sorunlar nedeniyle çok daha görünür hâle geldi.




