"Bu cadde İstanbul’un zaman makinesi "

Rota: Çukurcuma Caddesi, Çukurcuma. Mahalleli: Yağmur Çoban. Fotoğraflar: Deniz Sabuncu.

Cihangir’de işi olan birisin, kestirmeden Galatasaray Lisesi’nin oradan gideyim dedin, Tarihî Galatasaray Hamamı; Turnacıbaşı Caddesi hattında yürüdün. Dar, sakin, yokuşlu sokakların birinden diğerine kıvrıldıkça seni neyin karşıladığına şaşırabildiğin bir bölge burası. İstanbul’un ortası.

İsimler mühimdir. Sokak ve cadde isimleri nereden gelir diye araştırmayı severim. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethinden sonra ilk cuma namazını bu çukur bölgede kılmasından geliyormuş Çukurcuma’nın ismi. Çukurcuma Caddesi ofis ve mağazamız Local Makers burada olduğu için günlük rutinimde. Esnafla günün nabzını tutmak, yokuştan aşağıya inerken Galata Kulesi'yle bakışmak, Hamamhane’nin sabun kokusu eşliğinde yürümek pek keyifli.

Yağmur mahallenin müdavimlerini Samsung Galaxy Z Fold4'le fotoğraflıyor

Maker'ları bir araya getirip, hikâyelerini anlattığımız bir platform Local Makers. Makers kültürünün temelinde yer alan, hem de onu en çok besleyen unsur paylaşım. Üretenin, bilgiyi kendisine saklamak yerine paylaşıp öğrenmek isteyenlere aktarmasına ve bunu bir deneyim hâline dönüştürmesine aracı oluyoruz. Çukurcuma'da, bu tarihî atmosferde lokal hikâyelerin ve üretimlerin; İstanbul’u ziyarete gelenlerle tanışabileceğine inandığımız için bir mağaza inşa ettik. 3 senedir de buradayız.

Atölyede üretim zamanı

Bu cadde İstanbul’un zaman makinesi. İstanbul’un ilk şehir müzesi unvanına sahip Masumiyet Müzesi, Boğazkesen tarafından döndüğünde, hemen orada bekliyor seni. Nobel ödüllü ünlü yazar Orhan Pamuk 1990’lardan itibaren romanı ve müzeyi birlikte düşünerek kurguluyor. 1974'le 2000’lerin başı arasında geçen romanda, biri zengin diğeri orta hâlli 2 aile üzerinden geçmişe dönüşler ve hatıralarla birlikte 1950-2000 arası İstanbul hayatı anlatılıyor. Müzede romanda anlatılan kahramanların kullandığı, giydiği, işittiği, gördüğü, biriktirdiği ve hayal ettiği şeyler kutu ve vitrinlerde sergileniyor. Çukurcuma’nın tonunu, büyü ve masal arasında gidip gelen ruhunu anlattığını düşünüyorum burasının.

Bir sabah yürüyüşünde sokağa serilmiş halılar ve Yağmur

Sokağın ortasına serilmiş halıların yarattığı evde olma hissi, havada uçarak hareket ettiğine kanaat getirdiğimiz bir köpek, mikrofilizleri yetiştiren laboratuvarı sağımızda bırakarak ilerliyoruz Çukurcuma Caddesi’nde. Limoges porselenlerine rastlayabileceğimiz Feraye Antik kapıdan şöyle bir bakıp geçenleri değil, dikkatle ve bilgiyle; raflar, çay bardakları ve kahve fincanları arasında gezinenler gelsin istiyor. Gramofon, efemera ve daktilolar içinde kaybolabileceğin Berol Antik; kapıdaki aslan heykellerini takiben içeri girdiğinde, eğer pazartesi saat 21.00'se müzayedeye denk geleceğin Karadeniz Antik Çukurcuma Caddesi’nin ilk selam verenleri.

Cuma’da İspanyolca, İbranice, Fransıca ve Portekizce konuşulan masalar arasında yer bulamadığın bir günse Çukurcuma Köftecisi’nde piyazı da ısmarlıyor sonra devam ediyorsun geçmişin rafları arasında dolaşmaya. Biraz daha ileride Tombak Antika İngiliz dosya dolaplarının çekmeceleri, pusulalar ve haritalarla; Osmanlı Antik Palas 1920’lerin göz kırpan bebekleri, Koçgiri dökme sobalar, 60’ların posta kutuları ve 70’lerin lambalarıyla bekliyor seni. Çukurcuma zamansız, yaşıyor.

Yıllar içinde binalar dönüşüyor. House Hotel’in bulunduğu Zenovitch Apartmanı’nın kapısında kilit çıkıyor mesela karşımıza, antikacılarla dolu dükkânlar yerini çağdaş tasarım dükkânlarına ve atölyelerine bırakıyor ancak hâlâ bu caddede yaşam sakin, ticaret sanki keyfî yapılıyor ve bölgeye girince dünya işlerinden uzakmışçasına bir his seni karşılıyor. Bunda Deform’dan gelen bas, gitar, piyano seslerinin de etkisi olabilir.