Rusya, uydu avcısı nükleer uzay silahları mı geliştiriyor?

ABD'li yetkililer, Rusya'nın uzaydaki uyduları hedef almak üzere tasarlanmış bir nükleer silah geliştirdiğini duyurdu. Henüz operasyonel olmayan silah, ABD'nin hayati öneme sahip uydu ağını tehlikeye atabilir. Moskova ise büyük güvenlik endişelerine yol açan bu iddiaları reddediyor.

Geçen hafta ABD Başkanı Joe Biden'a çağrıda bulunan Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi Başkanı, Başkan'dan Rusya kaynaklı "ciddi bir ulusal güvenlik tehdidi" konusunda açıklama yapmasını istedi.

Başkan Biden ise Rusya'nın "uydu karşıtı" bir uzay silahı geliştirdiğini, ancak bu silahın Dünya için bir nükleer tehdit oluşturmadığını açıkladı. Biden, silahın henüz çalışır durumda olmadığını da vurguladı: 

"Anladığımız kadarıyla, Rusya'nın teorik olarak hasar verebilecek yeteneklere sahip bir sistemi uzaya fırlatma kapasitesi mevcut, ancak bu adım henüz atılmış değil. Umarım atılmaz da."

Öte yandan, adının açıklanmaması şartıyla konuşan bir yetkili de Rusya'nın geliştirdiği silahın nükleer kapasiteye sahip olup olmadığının henüz bilinmediğini, ancak endişelerin temelini bu konunun oluşturduğunu bildirdi.

• Neden önemli? ABD'nin sivil iletişim, navigasyon, istihbarat ve askerî faaliyetlerinin omurgasını oluşturan uydular, günde milyarlarca gigabayt verinin iletimini sağlıyor.

Rusya'dan yalanlama

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov ise TASS'a verdiği demeçte iddiaları reddederek bunları "art niyetli bir kurmaca" olarak tanımladı ve "Beyaz Saray'ın Moskova karşıtı hamleleri için Kongre'nin daha büyük bütçeleri onaylamasını sağlamaya yönelik bir hile" olarak niteledi.

Aralarında Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson'ın da bulunduğu birçok önde gelen siyasetçi de Amerikalıları paniğe kapılmamaları konusunda uyardı. 

İstihbarat Komitesi'nin Demokrat Başkanı Senatör Mark Warner ve Cumhuriyetçi Başkan Yardımcısı Senatör Marco Rubio'nun yaptığı ortak açıklamada "Bu konuyu ciddiye alıyoruz ve verilecek en uygun karşılık üzerine yönetimle görüşüyoruz" ifadeleri kullanıldı.

Daha soğuk bir savaş mümkün mü?

Tehdit her ne kadar ortaya çıkan paniğin işaret ettiği kadar acil olmasa da güvenlik uzmanları, uzayda saldırı ve karşı saldırı düzenleme kabiliyetlerine sahip olmak için ABD, Çin ve Rusya arasında artan rekabete işaret ediyor. 

Bu durum da Soğuk Savaş'ın tarafları arasında bir süredir geri plana atılmış olan uzay yarışının yeni boyutuyla, yani potansiyel uzay savaşlarıyla tekrar gündeme gelebileceğine dair endişeleri artırıyor.

ABD'li araştırmacılar, Rusya ya da başka bir düşman ülkenin nükleer silah geliştirmeye çalışabileceği düşüncesinden hareketle uzayda nükleer bir patlamanın olası etkilerini yıllardır test ediyor. Cornell Üniversitesi'nden akademisyenler, Çin ya da Rusya'nın uzaya kasıtlı olarak belirli bölgelerde uydu kesintilerine neden olabilecek nükleer silahlar yerleştirmeye çalışabileceğini yıllardır bildiklerini söyledi.

Uzmanlar bu silahların bir güneş fırtınasının yol açacağından daha fazla hasar verebileceği yönünde uyarıyor. Buna göre, alçak dünya yörüngesinde patlayan bir nükleer silahın vereceği hasarın yüzlerce kilometre mesafedeki uyduları işlemez hâle getirebileceği ve ortaya çıkan radyasyonun bu bölgeden geçecek uydulara aylarca zarar vermeye devam edebileceği öngörülüyor. Uzay araçlarındaki elektronik aksam da nükleer patlama nedeniyle bozulma riskiyle karşı karşıya.

Rusya nükleer bomba kullansa da kullanmasa da, ABD ve hasımlarının birbirlerinin yörüngedeki varlıklarına karşı savaşmak için giderek daha gelişmiş programlar üzerinde çalıştıkları, uyduları devre dışı bırakma ve iletişim ağlarını bozma yeteneklerini artırdıkları değerlendiriliyor.

ABD istihbaratına göre Moskova ve Pekin, ABD'nin iletişim ve casusluk uydularına çok bağımlı olduğunu düşünüyor. Bu da Çin ya da Rusya'nın yüksek irtifada güçlü elektromanyetik darbeler yaratabilecek nükleer saldırı kabiliyeti geliştirmesi için geçerli bir sebep olarak gösteriliyor:

"Gelecekteki çatışmalarda asimetrik avantaj elde etmek isteyen iki ülke de uyduları ve uzay hizmetlerini engellemek, bozmak ya da yok etmek için karşı uzay silahları tasarlıyor, test ediyor ve sergiliyor."

ABD, yörüngedeki uydu sistemlerini devre dışı bırakma ya da zarar verme ihtimali bulunan Çin veya Rus uzay araçlarını izlemek üzere tasarladığı "Silent Barker" adındaki yeni bir uydu takımını Eylül ayında uzaya göndermişti.

Uzmanlar Rusya'nın da Çin'in de uzayda kendi sistemlerini etkilemeden bir nükleer patlama gerçekleştirmesinin mümkün olmadığını söylüyor. Ancak ABD'nin kaybedeceği daha fazla şey olduğunda da hemfikirler.