Sahneler farklı, konserler aynı: Büyük rock grupları neden şarkı listelerini değiştirmiyor?

2006’dan bu yana milyonlarca üniversite öğrencisiyle buluşan KoçFest, Koç Topluluğu’nun 100. yılında, altı yıl aradan sonra yeniden kampüslere döndü. Ben de 13 Ekim’de, 10 bin üniversite öğrencisiyle birlikte Athena’yı dinlemek için Gaziantep Üniversitesi’ndeydim. Uzun zamandır Athena’yı canlı izlemediğim için grubun gençlere nasıl bir performans sunacağını ve hangi parçaları çalacağını merak ediyordum çünkü Athena sahnede her zaman iyi olmayı başarabilen gruplardan...

• Gökhan Özoğuz’un sesi hasta olmasına rağmen kuvvetli, sahnedeki müzisyenler de enstrümanlarını ustalıkla icra ediyor. Fakat bu konserin derinlerinde bir sıkıntı var; şarkı listesi...

Spotify’da en çok dinlenen “Kafama Göre”, “Ben Böyleyim”, “Arsız Gönül”, “Her Şey Güzel Olacak” listede yer alıyor. Herhangi bir spor müsabakasında olmamamıza rağmen “12 Dev Adam”, “Holigan” gibi şarkılarına da yer veriyorlar. Fakat çok iyi bir müzik kataloğuna sahip olmalarına rağmen repertuvarlarını müzikal güçlerini ortaya koyan şarkılarla yeterince beslemiyorlar. Sanki bu iyi şarkılar bir halının altına süpürülmüş gibi...

Sanatçıların konserlerde çaldığı şarkıları listeleyen setlist.fm veritabanını incelediğimde grubun 2024 ve 2025 tarihli konserleri de izlediğim performansla neredeyse aynı şarkı listesine sahip, bir iki parça farkı ile... Athena ne yazık ki konserlerindeki şarkı seçimlerinde Türkiye’deki birçok köklü rock grubu gibi konfor alanından çıkamıyor.

Köklü rock grupları sahnede konfor alanlarını terk etmiyor

Gruplar yeni şarkılar çıkarmadıkça neden rutine girer ya da her yıl aynı sahne düzeni ve aynı şarkı listesi ile performans sergilemek o müzisyenin artık mental olarak yorulmasını sağlamaz mı? Billy Joel, Elton John’la 16 yıl süren ortak turnelerinin neden sona erdiğini sorduklarında “Aynı gösteriyi tekrar tekrar yapmaktan bıktım” demişti.

Türkiye’deki köklü rock grupları da son beş yıldır ya da daha uzun süredir aynı sahne arkası videoları, neredeyse birbirinin aynısı şarkı listeleri ve aynı düzenle sahneye çıkıyor. Hiçbir sürprizleri yok. Bahsettiğim müzisyenler aktif olarak büyük sahnelerde konser veren, bilet satışları her zaman yüksek olanlar...

Evet, bu politik iklim ve ekonomik kriz ile konser vermek hem maddi hem de manevi olarak oldukça zor. Kimi zaman büyük prodüksiyonlar, ışık, video senkronizasyonu ve sahne geçişleri de şarkı değişikliklerini zorlaştırabiliyor. Fakat Türkiye’deki pop şarkıcıları hâlâ performans sergiledikleri mekana özel düzenlemelere ciddi paralar harcayabiliyor. Yeniliğe daha açık gibiler… Türkiye’nin köklü rock grupları ise her yıl farklı bir sahne konsepti geliştirmek yerine yıllardır benzer prodüksiyonlar ve büyük ölçüde değişmeyen şarkı listeleri ile hayranlarının karşısına çıkmaya devam ediyor.

Bir müzik grubunun canlı performanslarında çaldığı şarkılara ne kadar önem verdiğini hiç düşündünüz mü? Hayranı olduğum bir rock grubunu festivalde izlediysem mutlaka solo konserini de takip etmeye gayret ederim. Çünkü iki konserin şarkı listeleri farklılık gösterir. ABD’li grup Turnstile’ı Haziran 2025’te solo, Ağustos 2026’da festivalde izledim ki sahne değişimine şahit olabileyim… Aradan geçen bir yılda yeni şarkı çıkarmamalarına rağmen iki sahne ve şarkı listesi arasında büyük farklar vardı.

30 yıllık kariyerleri boyunca hiç aynı listeyi çalmadılar

Müzik tarihinde en öngörülemeyen şarkı listesine sahip grup Grateful Dead. Yapılan bir araştırmaya göre grup 1965-1995 yılları arasında verdikleri yaklaşık 2.300 konserin neredeyse hiçbirinde aynı şarkı listesini tekrarlamadı. Hit şarkıları bir gece çaldıktan sonra en az 3-5 konser boyunca şarkı listesine almadı. Normalde beş dakika süren bir şarkı, başka bir konserde doğaçlama ile 20 dakikaya uzatıldı.

Setlist.fm’deki başka bir araştırmaya göre de R.E.M. “Shiny, Happy, People” şarkısını hiçbir zaman canlı çalmadı. Bu şarkının yer aldığı listelenen iki konser sadece iki şarkıdan oluşan bir televizyon yayınıydı. Michael Stipe, röportajlarında şarkıdan nefret etme nedenini şöyle dile getirdi:

“Aşırı neşeli, yapay ve bubblegum pop havasında. Çocuklar için yazılmış gibi.”

2019’daki bir araştırmaya göre aynı şarkı listesini en çok çalan grup Iron Maiden. Grup, Setlist.fm’e kayıtlı 2.188 konserinin yaklaşık yüzde 80’inde bir önceki konserle aynı şarkı listesi çaldı. The Rolling Stones da 1982 tarihli “Tattoo You” Avrupa turnesinde tüm kariyerinin en tekrarlı performanslarını sergiledi. AC/DC, Def Leppard ve Bon Jovi de çok sayıda konser vermelerine rağmen şarkı listelerini az değiştiren isimler arasında yer alıyor.

Bütün turneyi takip etseniz de aynı liste ile karşılaşmıyorsunuz

Bu yazıyı yazmaya karar verdiğimden beri Türk rock sahnesinin önemli gruplarının 2026’da hayranları tarafından çekilen yüzlerce konser videosunu sosyal medya platformlarında izledim. Büyük, küçük konser mekanları, festivaller... Setlist.fm’e kayıtlı şarkı listelerinin istatistiklerini aldım. Geniş müzik katalogları olmasına rağmen aynı şarkılar etrafında dönüp durduklarına artık eminim. Neredeyse beş yıldır aynı sahne prodüksiyonunu kullandıklarına da...

Bazı gruplar, hayranları bilet paralarının karşılığında bütün hit'leri duymak istedikleri için de bir değişime gitmek istemeyebilir. Müzik dinleme platformlarının bir sanatçının kataloğunun tüm sıra dışı şarkılarını büyük kitlelere ulaştırdığı bir dönemde bazen de bu tekrar bilinçli bir sanatsal tercih de olabilir. Ancak bütün bunlar, repertuvarın yıllarca neredeyse hiç değişmemesini sorgulamamıza engel değil. Öte yandan aynı şarkı listesini kaç kere dinleyebiliriz ve aynı sahne düzenini kaç kere izleyebiliriz?

The Cure konseri sırasında tanıştığım bir hayranları 2026 yazında grubun toplam 27 konserine gittiğinden bahsetti. Turne ise 31 konseri kapsıyordu. Setlist.fm’deki istatistikleri aldığımda The Cure'un turne boyunca şarkı listesinin omurgasını yüzde 75-80 oranında koruduğunu gördüm. Konserler “Alone” ile açılıyor ve “Boys Don’t Cry” ile sonlanıyordu. Grubun her konsere özel olarak değiştirdiği üç ila altı şarkılık bir rotasyon alanı vardı. Robert Smith, bazı şehirlerde yıllardır çalınmayan nadir parçaları tozlu raflardan çıkardı. Mesela benim katıldığı Paris konserinde Pornography döneminden bir tane şarkı çalmazken başka şovlarında bu albümden eserlere yer verdi. Arka arkaya iki farklı The Cure konserine gittiğinizde aynı liste ile karşılaşmıyorsunuz ve grup mutlaka her şehre özel nadir birkaç şarkı çalıyor.

Bir konserde tam olarak ne olacağını bilmek, konserin keyfini çıkarmaya engel değil, hatta takıntılı hayranların zevkini artırabilir. Ancak ne bekleyeceğinizi bilmemek çok daha büyülü bir heyecandır. Her şeyin kayda alındığı günümüzde o öngörülemeyen an dinleyiciye çok daha fazla şey ifade eder. En sevdiğiniz grubun, hayranları kadar çeşitli müzik arşivinin farkında olmasının verdiği mutluluk tarifsizdir. Bu, insanların günümüzde bir konsere gitmek için ne kadar zaman, para ve çaba harcadığının bir göstergesidir. Sanatta değişim ise her zaman olumlu bir adımdır. Belki bir gün rock sahnemiz, sadece senfoni konserleri ile değil üzerine düşünülmüş, dinleyicisine başka yeni kapılar açan sahneleriyle de yeniden heyecan yaratır.