Sosyal medya ‘sosyal’ olmalı: Bluesky neden yükselişini sürdüremedi?

X’e merkeziyetsiz bir rakip olarak 2024 yılında yaygın kullanıma açılan Bluesky, iki yıllık kısa ömründe iki büyük kullanıcı göçüne sahne oldu. Eski Twitter çalışanları tarafından geliştirilen ve bir dönemler X’in tahtını devralacağı düşünülen platform, göç dönemlerinde kısa süreliğine yıldızı parlamış olsa da bir türlü beklenen ilgiyi göremedi. 

Bluesky yönetimi, platformu klasik bir sosyal medya deneyimine yaklaştıracak özelliklerle zenginleştirse de platform, hiçbir zaman rakipleri kadar geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşamadı. Üst düzey yönetimde stratejik değişikliklere yol açan bu “olduramayışın” arkasında sosyal medyanın doğasına ilişkin birkaç ana neden vardı. 

Arka plan: Bluesky, 2019 yılında Twitter çatısı altındaki dahili bir ekip tarafından kuruldu. Dönemin Twitter CEO’su Jack Dorsey’nin liderlik ettiği ekip, platform için açık kaynaklı bir altyapı geliştirmekle görevlendirilmişti. Fakat Bluesky ekibi, 2022'de tamamen bağımsız bir ekip hâline gelerek Twitter ile yollarını ayırdı. 

Başlangıçta aktif bir Bluesky kullanıcısı olan Dorsey de 2024’ün Mayıs ayında Blueksy’ın yönetim kurulundan ayrıldı. O dönem platformun Twitter’ın yaptığı tüm hataları tekrar ettiğine işaret eden Dorsey, kullanıcılara X’te kalma çağrısında bulunurken Eylül ayında Bluesky hesabını da sildi. 

• Kullanıcılara merkeziyetsiz bir sosyal medya deneyimi sunmayı hedefleyen Bluesky; X ile Threads’in merkeziyetsiz bir versiyonu olarak konumlanıyor. 

• Kullanıcılar, Bluesky’da X’te olduğu gibi metin, görsel ve video paylaşımı yapabiliyor, diğer paylaşımları yanıtlayabiliyor, mevcut gönderileri tekrar paylaşabiliyor ve başka kullanıcılara kişisel mesaj gönderebiliyor. 

• X’ten farklı olarak Bluesky’da kullanıcılar, kendi sunucularını da kurabiliyor ve algoritmalarını kişiselleştirebiliyor. Böylece içerik denetimi ve moderasyon gibi konularda sosyal medya deneyimi çok daha kişisel hâle getirilebiliyor. 

Bununla birlikte: Bluesky, mavi tik, doğrulama rozeti ve trend listesi gibi özellikleri yaygın kullanıma açıldıktan sonra platformuna entegre etti. Hâlihazırda rakip platformlarda bulunan bu özellikler, Bluesky’ı zenginleştirerek kullanıcı tabanını genişletmeyi hedefledi. 

Platform, yakın zamanda kullanıcıların akışlarını şekillendirmesine yardımcı olmak için tasarlanmış “Attie” adlı bir yapay zeka asistanı da geliştirdi. Blueksy ile aynı protokol üzerine inşa edilen asistan, ajan tabanlı bir sohbet robotu olarak nitelendirildi. 

• Bluesky’dan bağımsız bir uygulama olarak kullanıma sunulan Attie, kullanıcıların metin komutları doğrultusunda Bluesky akışını kişiselleştirebiliyor. Kullanıcılar, Attie’ye "Ağımda elektronik müzik içerikleri göster” ya da "Ajan altyapısı üzerinde çalışan geliştiricileri öne çıkar” gibi komutlar verebiliyor.

Öte yandan: Platformu zenginleştirmeye yönelik çabalar, beklenen kullanıcı ilgisini görmedi. Bunun üzerine Bluesky, üst düzey yönetiminde stratejik değişiklikler yapma yoluna gitti. 

CEO Jay Graber, Mart ayında platformun artık ölçeklendirme ve uygulama geliştirme odağında uzmanlığı olan bir yöneticiye ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak görevinden istifa etti. Bluesky’ın ilk CEO’su olan Graber’ın, platformun baş inovasyon sorumlusu olarak görev almaya devam edeceği açıklandı. Yönetim kurulu, yeni CEO’nun kim olacağına karar verene kadar WordPress’in çatı şirketi Automattic’in eski CEO’su Toni Schneider, geçici CEO görevini üstlendi. 

Bluesky iki büyük göç aldı

Bluesky, yaygın kullanımda olduğu iki yıllık kısa ömründe iki büyük kullanıcı göçü deneyimledi. Bu göçlerden ilki, 2022 yılında Twitter’ı satın alan Elon Musk platformu X adıyla yeniden markalaştırdıktan ve içerik moderasyonu ile doğrulama sistemi gibi bazı temel özelliklerde kritik değişiklikler yaptıktan sonra yaşandı. 

Musk’ın yönetimine güvenmeyen birçok kullanıcı, Twitter yeniden markalaştırıldıktan sonra Bluesky gibi alternatif platformlara akın etti. Benzer şekilde X’e Musk’ın yapay zeka şirketi xAI’ın sohbet robotu Grok’un entegre edilmesi de birçok kullanıcının platformdan kaçmasına neden oldu. X’in kullanıcı gönderileri ve Grok ile yapılan etkileşimlerle Grok’u eğittiğinin ortaya çıkması da bu göçe büyük bir ivme kazandırdı.

• Daha önce Grok, kullanıcı sorgularına verdiği küfürlü, hakaret içerikli, ofansif, ırkçı ve yanıltıcı yanıtlar nedeniyle pek çok kez geniş çapta tepki toplamıştı.

İkinci göç: Bluesky’a ikinci göç, seçim kampanyasını Elon Musk ile dirsek temasında yürüten Donald Trump, 5 Kasım 2024’te ikinci kez ABD Başkanı seçildikten sonra yaşandı. Platformdaki muhafazakar ve sağ eğilimden rahatsızlık duyan milyonlarca kullanıcı, Bluesky’a geçiş yaptı. 2024'ün Eylül ayında yalnızca 9 milyon kullanıcısı bulunan Bluesky, aynı yılın Aralık ayında kullanıcı sayısında 25 milyon barajını aştı. 2025’in Mayıs ayında ise platformun kullanıcı tabanı 30 milyon kişiye ulaştı. 

X ise Trump’ın zaferinin ardından Aralık ayına kadar 2,7 milyon aktif kullanıcı kaybetti. 

Öte yandan: Siyasi konjonktürün getirdikleriyle umut vadeden bir başlangıç yapan Bluesky, geride bıraktığımız iki yılda aynı ivmeyi sürdürmeyi başaramadı. Güncel olarak 40 milyondan fazla kayıtlı kullanıcı bulunan Bluesky’da 2024 yılı sonunda 1,5 milyon seviyesinde olan günlük gönderi sayısı, Nisan ayı itibarıyla 650 bine kadar düştü. Aynı dönemde günlük beğeni sayısı da 2,7 milyondan 1,1 milyona geriledi. 

Ayrıca iki büyük kullanıcı göçü sırasında Blueksy’a geçiş yapan birçok yüksek profilli kullanıcı, sessiz sedasız X’e dönüş yaptı. 

Bluesky neden yükseliş ivmesini sürdüremedi? 

Uzmanlara göre Bluesky, üç ana sebeple başlangıçtaki yükseliş ivmesini sürdüremedi. 

1. Göçün maliyeti: Başarısızlık, temel olarak yeni bir sosyal medya platformuna geçmenin kullanıcıya maliyetinden kaynaklandı. Geçişin başarılı olması için kullanıcının ağındaki birçok kişinin de ona paralel olarak Bluesky’a geçiş yapması gerekirdi. Fakat eşzamanlı bir geçiş yaşanmayınca etkileşim ve içerik akışı durdu. 

Yapılan paylaşımlar, boşluğa atılan çığlıklar gibi hissettirmeye ve çok az etkileşim almaya aldı. Yoruma oldukça az rastlanan platformda çok az sayıda gönderi, yüzlerce beğeniyle sonuçlanıyordu. Uzmanların “sosyal medyanın can damarı” olarak nitelendirdiği etkileşim olmayınca platform da durağanlaştı. Kullanıcılar, “sosyal” olmayı reddedince Bluesky da ideal bir sosyal medya platformu olmayı başaramadı. 

• Bunun yanında platformda kendini tanıtmaya yönelik bir kültür oluştu. Kullanıcıların büyük bir çoğunluğu, konuşmaları, makaleleri ve yeni kitaplarının bağlantılarını paylaşırken Bluesky, bir çeşit LinkedIn analojisine dönüştü.

• Twitter, tartışmalar ve esprili paylaşımlardan beslenirken “yeni Twitter” olmayı vadeden Bluesky, profesyonel bir ilan panosuna benzemeye başladı. 

2. Çeşitlilik eksikliği: İki büyük kullanıcı göçü sırasında ağırlıklı olarak demokrat ve sol eğilimli kesim Bluesky’a geçiş yaptı. Fakat bu durum, bir kesimin yalnızca kendi sesini duyduğu bir yankı odası yarattı ve etkileşimin ana tetikleyicisi olan tartışma kültürünü ortadan kaldırdı. Bluesky, karşıt görüşlerin çekişmesi ve kitlesel katılımın yarattığı kaos olmadan başarılı olamadı. 

Platform, sürekli birbirlerinin görüşünü onaylayan ve ciddi insanlardan oluşan bir kitleye indirgendikçe kullanıcılar, tartışacak başka birisi olmadığı için acımasız bir şekilde birbirlerine saldırmaya başladı. Günün sonunda Bluesky’ın sol eğilimli kesimi, sağ kesimin sosyal medya kültüründe eleştirdiği her şeyi yapar hâle geldi. Platformda Trump yönetimine yönelik nefret söylemleri ve şiddet eylemlerine yönelik çağrılar giderek daha da yaygınlaştı. 

• Aktif bir Bluesky kullanıcısı olan milyarder Mark Cuban da geçen yılın Haziran ayında bu durumu eleştirerek platform kullanıcılarının “daha kaba ve nefret dolu” hâle geldiğini dile getirdi. Bluesky’ın yankı odasına dönüştüğünü ve bu nedenle birçok kullanıcının X’e döndüğünü vurgulayan Cuban, “Düşünce çeşitliliğinin eksikliği kullanıcı deneyimini gerçekten olumsuz etkiliyor” dedi. 

• Daha önce platformda siyaset ve gündem hakkında harika tartışmalara rastladığını belirten Cuban, artık tartışmaların “Benimle aynı fikirde misin, yoksa faşist bir Nazi misin?” noktasına geldiğini ifade etti. 

3. Algoritmik akış çıkmazı: Bluesky’ın algoritmik akıştan uzak durma tercihi, ilk etapta bir “erdem” olarak nitelendirilse de zamanla yapısal bir zayıflığa dönüştü. X, TikTok ve Instagram gibi rakiplerindeki öneri algoritmalarından yoksun olan platform, doğal olarak etkileşim ve bağlılığı artıramadı. Hesapların küçük bir kısmı, tüm etkileşim ve dikkati domine ederken büyük çoğunluk görünmez kaldı. 

Uzmanlara göre bu nedenle platform, geniş ve dinamik bir topluluk oluşturmak yerine, influencer’ların öncüsü olduğu bir oligarşiyi pekiştirdi. 

Threads örneği ne anlatıyor?

Güncel olarak 140 milyondan fazla günlük aktif kullanıcısı bulunan Threads, ana rakibi X’in tahtını tamamen devralamasa da Bluesky’dan çok daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmayı başardı. Platform, mobil uygulamadaki günlük aktif kullanıcı sayısında Ocak ayında ilk kez X’i geride bıraktı. Web kullanımında hâlâ X’in gerisinde olan Threads, bu başarıyı üç yıl gibi kısa bir sürede elde etti. 

Geniş açı: Uzmanlar, Threads örneğinin Bluesky’ın başarısızlığının perde arkasına dair çok fazla mesaj barındırdığına dikkat çekti. Bluesky’ın sahip olduğu tüm yapısal zayıflıklardan uzak kalan Threads, Instagram’a entegre bir deneyim sundu ve böylece hâlihazırda aktif olarak kullanılan bir platformdaki ağın topluluk oluşturmayı mümkün kılacak kadar önemli bir bölümünü platformuna taşımayı başardı. Algoritmik akışı da benimseyen platform, bu sayede çeşitlilik ve tartışma kültürünü korumayı başararak etkileşimi artırdı. 

• Bluesky’dan farklı olarak çok daha merkezî bir sosyal medya deneyimi sunan Threads, Instagram ile entegre bir biçimde çalışıyor. Bu sayede kullanıcılar, Instagram hesap bilgileriyle Threads’e giriş yapabiliyor ve Instagram’daki bağlantılarını kolaylıkla Threads’de bulabiliyor. İki platform, çapraz paylaşıma da olanak tanıyor. 

Perspektif: Mart ayında Bain Capital Crypto liderliğindeki yatırım turunda 100 milyon dolar yatırım alan Bluesky, üst düzey yönetimindeki stratejik değişiklikler ve taze finansmanla yeniden lansman dönemindeki yükseliş ivmesini yakalamayı hedefliyor. Fakat analistler, platformda giderek artan sessizliğin iyiye işaret olmadığını söylüyor. 

Bugüne dek yaşanan örnekler de yeni sosyal medya platformlarındaki anlık parlamaların geçici popülariteler yarattığını, fakat ana akım sosyal ağların bir şekilde uzun vadede kullanıcı tabanını korumayı başardığını ortaya koyuyor. Bluesky’ın vadettiği şekilde Twitter’daki sinerjiyi yakalayamaması da eski topluluktan kaçarak yeni bir topluluk inşa edilemeyeceğini kanıtlıyor. Tıpkı daha fazla insan geldikçe daha eğlenceli hâle gelen bir parti gibi sosyal ağların gerçek değeri de yalnızca teknolojik altyapı ve ideolojiyle değil, içeride biriken enerji, ortak dil ve kullanıcı etkileşimiyle ortaya çıkıyor. 

• Editörün önerisi: Büyük göç: ABD seçimleri, X’in sonunu getirir mi? | Quando İçgörü, Doğa Yurduneri