Suudi Arabistan’ın katkılarıyla: Teniste doğum izni kazanımı!

8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne doğru gidilirken WTA, tarihî bir anlaşmayı duyurdu ve bundan böyle hamile tenis oyuncularının 12 aya kadar ücretli izin kullanabileceğini açıkladı. Yeni anlaşma ayrıca evlat edinen ya da taşıyıcı annelik yoluyla çocuk sahibi olanlara da 2 aylık izin sağlayacak. Dünya genelinde erkeklerin düşünmek zorunda dahi olmadığı, kadınlar için ise çoğu kez “kariyer baltalayıcı” olan bu hayati karar için elde edilen bu kazanım, kadın sporcuların eşit haklar mücadelesi için bir dönüm noktasını teşkil ediyor.

• Açıklamalar: WTA CEO’su Portia Archer, konuya dair “İlk kez bu kadar kapsamlı doğum yardımları bağımsız sporculara sağlanıyor. Ayrıca anlaşma yumurta dondurma ve tüp bebek gibi doğurganlık tedavilerine de desteği içeriyor” dedi.

WTA an itibarıyla 300’den fazla sporcunun fondan yararlanma hakkına sahip olduğunu açıklarken tur genelinde 25 aktif anne olduğu da duyuruldu. Son olarak 2024 Paris Olimpiyat Oyunları’nda altın madalya kazanan Belinda Bencic, Ekim’de doğum izninden döndükten sonra geçen ay Abu Dabi Açık’ta tekler şampiyonluğuna imza atmıştı. 

• Geçen yıllarda ise Serena Williams, Naomi Osaka, Kim Clijsters, Caroline Wozniacki, Victoria Azarenka gibi dünya 1 numarası olmuş isimler çocuk sahibi olduktan sonra spora dönmüştü. 

WTA CEO'su Archer, WTA Oyuncular Konseyi üyesi olan ve aynı zamanda 8 yaşında bir oğlu olan Azarenka’nın bu fonun oluşturulmasında önemli rol oynadığını söyledi. Archer, sadece çok daha fazla para kazanan üst seviye sporcuların değil daha mütevazı kariyerlere sahip kadınların da bu anlaşmadan faydalanarak geçim sıkıntısını düşünmeden anne olabileceğine inandıklarını vurguladı. Azarenka da tur genelinde konuştukları tüm kadınların bu gelişmeden büyük heyecan duyduğunu aktardı ve doğum iznine dair hem spor içindeki tartışmaları hem de küresel tartışmaları olumlu etkileyecek bir sonuç elde edildiğini belirtti.

Tartışmalı sponsor

Kadın sporları geliştikçe, onların doğum ve ebeveynlik ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çabaların artması doğal bir sonuç. Bu tip anlaşmalar aynı zamanda ticari bir sektör olan sporun yükselişini devam ettirmek için de kaçınılmaz. WTA’in duyurduğu anlaşmada en dikkat çekici noktalardan biri ise bu kaynağın sağlayıcısının Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF) olması. Sınırsız bir servete hükmeden ve Suudi Arabistan devletinin spor yatırımlarına verdiği stratejik desteğin yardımıyla futbol, golf, atletizm, boks, basketbol gibi pek çok spor sahasını sponsorluk anlaşmalarıyla bir yandan güçlendiren bir yandan da kendine "bağlayan" PIF, şu anda küresel çapta dünya sporunun en büyük hamisi konumunda. 

• Bir adım geriden: Danimarka merkezli Play the Game inisiyatifinin araştırmasına göre spor alanında 910 sponsorluk anlaşması imzalayan Suudi Arabistan adına bu anlaşmaların 346’sı PIF tarafından hayata geçirildi. 

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın da çekinmeden söylediği üzere Riyad, “sporla aklanma” olarak da nitelenen bu yatırımı politik ve ekonomik kazanımlar elde etme amacıyla yapıyor.

'Kimse haberdar değildik diyemez'

Suudi Arabistan, WTA ile ortaklıklar geliştirmek için ilk adımları attığında aralarında Martina Navratilova ve Chris Evert gibi efsanelerin de olduğu bazı isimler, Riyad yönetiminin bu eğilimine dikkat çekmiş ve ülke içerisinde kadın haklarının ne kadar yetersiz durumda olduğuna vurgu yapmıştı. WTA’in kurucularından Billie Jean King ise Suudi Arabistan gibi ülkelerle etkileşime geçmenin tenisin dönüştürücü gücünden faydalanmanın tek yolu olduğunu savunmuştu. King ve mevcut WTA yönetimi, bu tip anlaşmaların demokratik açıdan dönüştürücü gücüne inanıyor. 

Kimileri ise “sporla aklanma” anlaşmalarının amacının tam da ülke içinde gerçekte olan biteni gizleme olduğuna işaret ediyor. Suudi Arabistan’da kadın hakları için mücadele ederken cezaevine düşen en tanınmış aktivistlerden Loujain al-Hathloul’un kardeşi Lina al-Hathloul, bu süreçte şu açıklamayı yapmıştı: 

“Eğer oraya giderseniz, hapiste işkence gören kadınların başına gelenlerin gizlenmesine aktif şekilde katkıda bulunursunuz. Suudi kadınların yeterince örtünmedikleri için tutuklanmalarına destek verirsiniz. İnsanların bu ülkede neler yaşandığını öğrenmeleri için yeterince sesimizi çıkardık. Bence oraya giden hiç kimse ‘biz bundan haberdar değildik’ diyemez.”

Özetle şu anda sporla aklanma politikaları açısından da ilginç bir noktadayız. Kadın hakları konusunda çok geride olan bir ülkenin maddi gücü, kadın sporlarındaki en ilerici adımlardan birinin atılmasını sağlıyor. Bu hamle, Riyad'ın WTA ile ilişkileri konusunda çatlak ses çıkaranları susturacak kadar ve bundan sonraki tenis yatırımlarının katlanarak artmasına imkan tanıyacak kadar güçlü. 

• Ama aynı zamanda dünya kadınları için çok önemli olan ve yıllardır devam eden bir mücadelenin kazanımı olan bu gelişmenin söz konusu ülkenin vatandaşı olan, en temel haklarının tanınması için mücadele ederken cezaevine düşen ve hatta işkence gören kadınlara hiçbir faydası yok! 

Riyad bir taşla üç kuş vururken, WTA yönetimi "tarih yazarken" cezaevindeki Al-Hathloul'lar sessizce unutulacak mı? Pirincin taşını tenisçiler ayıklamayacak tabii ama "sporla aklanma"nın kurnaz parçalarını birleştirme görevi de gazetecilerin omuzlarında olacak.